Uluslararası pazarda faaliyet gösteren bir dayanıklı tüketim malları üreticisinin üretim departmanı, standartlaştırılmış işlemlerin ağırlıkta olduğu, oldukça durağan ve öngörülebilir bir dış çevrede faaliyet göstermektedir. Buna karşın aynı işletmenin Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) departmanı; teknolojik yeniliklerin sürekli yaşandığı, müşteri beklentilerinin hızla değiştiği ve belirsizliğin yüksek olduğu karmaşık bir çevrede çalışmaktadır.
Durumsallık yaklaşımı temsilcilerinden Lawrence ve Lorsch'un araştırmalarına göre, bu işletmenin organizasyonel tasarımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi en uygundur?
- Aİşletmenin tamamında kuralların, prosedürlerin ve hiyerarşinin kesin çizgilerle belirlendiği tek tip mekanik bir organizasyon yapısı kurularak süreçlerde tam standartlaşma sağlanmalıdır.
- BBelirsizliğin yüksek olduğu dış çevre koşullarına uyum sağlayabilmek için, üretim birimi de dâhil olmak üzere tüm departmanlarda katı kurallar terk edilerek bütünüyle esnek ve organik bir yapıya geçilmelidir.
- Üretim departmanında mekanik bir yapı tercih edilirken Ar-Ge departmanında organik bir yapı kurulmalı ve bu yapısal olarak farklılaşmış birimler arasında güçlü bütünleştirici mekanizmalar oluşturulmalıdır.Answer
- DÇevresel belirsizlikle başa çıkmak için faaliyetler fonksiyonlarına göre değil, tamamen coğrafi temele göre bölümlere ayrılmalı ve her bölgeye karar alma konusunda mutlak özerklik verilmelidir.
- Eİşletme açık bir sistem olarak ele alınmalı ve tüm alt sistemler arasındaki çevresel farklılıklar yok sayılarak, iç dengeyi koruyacak evrensel 'en iyi' yönetim ilkesi benimsenmelidir.
Answer
Üretim departmanında mekanik, Ar-Ge departmanında ise organik yapının kurulması ve bu farklılaşan birimler arasında bütünleşmenin (koordinasyonun) sağlanması gereklidir.
Lawrence ve Lorsch, işletmelerin faaliyet gösterdiği genel çevrenin tekdüze olmadığını, organizasyon içindeki farklı departmanların (alt sistemlerin) farklı belirsizlik seviyelerine sahip alt çevrelerle muhatap olduğunu savunur. Durağan çevredeki üretim departmanı için katı, kurallı ve rutinlerin hâkim olduğu 'mekanik' yapı uygunken; dinamik çevredeki Ar-Ge için esnek, yatay iletişim ağırlıklı 'organik' yapı uygundur. Bu duruma 'farklılaşma' denir. Ancak bu birimlerin işletmenin ana amaçlarına hizmet etmesi için birbirleriyle uyumlu çalışması şarttır; bu nedenle yapısal olarak zıt olan bu departmanlar arası işbirliğini sağlamak üzere çapraz fonksiyonlu takımlar veya proje yöneticileri gibi güçlü 'bütünleşme' (koordinasyon) mekanizmalarının kurulması zorunludur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Lawrence ve Lorsch'un Farklılaşma ve Bütünleşme Modeli