Question

Difficulty: MediumÖğrenme Kuramları

Bir bölge idare mahkemesinde kalem müdürü olarak görev yapan Sinan Bey, personelin dava dosyalarını arşivlerken sıklıkla tasnif hatası yaptığını fark etmiştir. Doğru ve eksiksiz tasnif yapma davranışını artırmak amacıyla yeni bir uygulama başlatır: Personelin hatasız olarak tasnif ettiği her ellinci dosyadan sonra, o personel o haftaki yorucu ve sevilmeyen rutin depo düzenleme nöbetinden muaf tutulmaktadır.

Örgütsel davranış disiplinindeki edimsel (operant) koşullanma yaklaşımına göre, Sinan Bey'in uyguladığı davranış değiştirme stratejisi ve pekiştirme tarifesi aşağıdakilerin hangisinde doğru açıklanmıştır?

  1. Ortamdan rahatsız edici bir görevin çıkarılmasıyla istenen davranışın artırılması hedeflendiği için olumsuz pekiştirme stratejisi izlenmiş ve ödül belirli bir üretim adedine bağlandığı için sabit oranlı tarife uygulanmıştır.Answer
  2. B
    İstenmeyen davranışı cezalandırmak amacıyla birinci tip ceza stratejisi kullanılmış ve uygulama elli dosyada bir periyodik olarak yapıldığı için sabit aralıklı tarife seçilmiştir.
  3. C
    Personelin nöbet görevinden alınması bir mahrumiyet olarak değerlendirildiğinden ikinci tip ceza uygulanmış ve davranış sayısına odaklanıldığı için değişken oranlı tarife kullanılmıştır.
  4. D
    Hatasız işlem yapma performansı muafiyet adlı kazanımla ödüllendirildiği için olumlu pekiştirme stratejisi izlenmiş ve ödülün zamanlaması net olduğu için sürekli pekiştirme uygulanmıştır.
  5. E
    Hatalı tasnif davranışıyla yüzleşmek yerine sönme (söndürme) stratejisi hedeflenmiş ve çalışanların davranışları rastgele zamanlarda izlendiği için değişken aralıklı tarife tercih edilmiştir.

Answer

Ortamdan rahatsız edici bir görevin çıkarılmasıyla istenen davranışın artırılması hedeflendiği için olumsuz pekiştirme stratejisi izlenmiş ve ödül belirli bir üretim adedine bağlandığı için sabit oranlı tarife uygulanmıştır.
Doğru yanıt, olumsuz pekiştirme ve sabit oranlı tarifenin tanımlandığı seçenektir. Olayda 'hatasız tasnif yapma' şeklindeki istenen davranışı artırmak için, personelin hoşlanmadığı 'nöbet görevi' ortamdan çıkarılmıştır. İstenmeyen bir uyarıcının ortamdan çekilmesi suretiyle davranış sıklığının artırılması 'olumsuz pekiştirme'dir. Ayrıca bu muafiyetin belirli bir süre sonunda değil, üretilen iş miktarına (her 50. dosya) bağlanarak net bir rakam üzerinden yapılması 'sabit oranlı' tarifeyi gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Vakadaki hedef davranışı ve yöneticinin amacını tespit edin.
Hedef davranış 'hatasız tasnif yapmak'tır ve yöneticinin amacı bu istenen davranışı artırmaktır.
Davranışı artırma çabası bunun bir 'ceza' veya 'söndürme' değil, bir 'pekiştirme' uygulaması olduğunu gösterir.
2
Davranışı artırmak için ortama eklenen veya ortamdan çıkarılan uyarıcıyı belirleyin.
Personel yorucu ve sevilmeyen nöbet görevinden muaf tutulmaktadır. Yani ortama iyi bir şey eklenmemiş, ortamdan rahatsız edici bir faktör çıkarılmıştır.
Rahatsız edici uyarıcının ortamdan çıkarılarak davranışın artırılması 'Olumsuz Pekiştirme' olarak tanımlanır.
3
Ödülün (muafiyetin) verilme şartını ve zamanlamasını analiz edin.
Muafiyet, geçen bir süreye (hafta, ay vb.) göre değil, hatasız tasnif edilen her '50. dosya' şartına bağlanmıştır.
Zamanın geçmesine değil, davranışın (üretimin) belirli bir sayısına bağlı olarak verilen pekiştirmeler 'Sabit Oranlı' tarifedir.

Key Concept

Edimsel Koşullanma: Pekiştirme Türleri ve Tarifeleri
Rate this question