Bir bölge idare mahkemesinde kalem müdürü olarak görev yapan Sinan Bey, personelin dava dosyalarını arşivlerken sıklıkla tasnif hatası yaptığını fark etmiştir. Doğru ve eksiksiz tasnif yapma davranışını artırmak amacıyla yeni bir uygulama başlatır: Personelin hatasız olarak tasnif ettiği her ellinci dosyadan sonra, o personel o haftaki yorucu ve sevilmeyen rutin depo düzenleme nöbetinden muaf tutulmaktadır.
Örgütsel davranış disiplinindeki edimsel (operant) koşullanma yaklaşımına göre, Sinan Bey'in uyguladığı davranış değiştirme stratejisi ve pekiştirme tarifesi aşağıdakilerin hangisinde doğru açıklanmıştır?
- Ortamdan rahatsız edici bir görevin çıkarılmasıyla istenen davranışın artırılması hedeflendiği için olumsuz pekiştirme stratejisi izlenmiş ve ödül belirli bir üretim adedine bağlandığı için sabit oranlı tarife uygulanmıştır.Answer
- Bİstenmeyen davranışı cezalandırmak amacıyla birinci tip ceza stratejisi kullanılmış ve uygulama elli dosyada bir periyodik olarak yapıldığı için sabit aralıklı tarife seçilmiştir.
- CPersonelin nöbet görevinden alınması bir mahrumiyet olarak değerlendirildiğinden ikinci tip ceza uygulanmış ve davranış sayısına odaklanıldığı için değişken oranlı tarife kullanılmıştır.
- DHatasız işlem yapma performansı muafiyet adlı kazanımla ödüllendirildiği için olumlu pekiştirme stratejisi izlenmiş ve ödülün zamanlaması net olduğu için sürekli pekiştirme uygulanmıştır.
- EHatalı tasnif davranışıyla yüzleşmek yerine sönme (söndürme) stratejisi hedeflenmiş ve çalışanların davranışları rastgele zamanlarda izlendiği için değişken aralıklı tarife tercih edilmiştir.
Answer
Ortamdan rahatsız edici bir görevin çıkarılmasıyla istenen davranışın artırılması hedeflendiği için olumsuz pekiştirme stratejisi izlenmiş ve ödül belirli bir üretim adedine bağlandığı için sabit oranlı tarife uygulanmıştır.
Doğru yanıt, olumsuz pekiştirme ve sabit oranlı tarifenin tanımlandığı seçenektir. Olayda 'hatasız tasnif yapma' şeklindeki istenen davranışı artırmak için, personelin hoşlanmadığı 'nöbet görevi' ortamdan çıkarılmıştır. İstenmeyen bir uyarıcının ortamdan çekilmesi suretiyle davranış sıklığının artırılması 'olumsuz pekiştirme'dir. Ayrıca bu muafiyetin belirli bir süre sonunda değil, üretilen iş miktarına (her 50. dosya) bağlanarak net bir rakam üzerinden yapılması 'sabit oranlı' tarifeyi gösterir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Edimsel Koşullanma: Pekiştirme Türleri ve Tarifeleri