Examkin

Question

Difficulty: MediumÖğrenme Kuramları

Bir İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünde yönetici olarak görev yapan Cevdet Bey, gişe memurlarının vatandaşlara ait işlem evraklarını anında MERNİS sistemine kaydetmeyip mesai sonuna biriktirmelerinden rahatsızdır. İlk aşamada, masasında evrak biriktiren personele hafta sonu arşiv düzenleme nöbeti vermiş ancak bu uygulama anlık kayıt oranını istenen düzeye getirememiştir. Bunun üzerine strateji değiştiren Cevdet Bey, masasında evrak bekleten personelin yanına giderek onlar kayıt işlemini tamamlayana kadar başlarında beklemekte ve sürekli olarak kayıt yapmaları gerektiğini hatırlatmaktadır. Personel evrakı sisteme kaydetmeye başladığı anda ise Cevdet Bey hatırlatmalarını kesip memurun yanından ayrılmaktadır. Kısa bir süre sonra personelin, yöneticinin bu bunaltıcı takibine maruz kalmamak adına işlemleri biter bitmez anında sisteme kaydettikleri gözlemlenmiştir.

Edimsel koşullanma yaklaşımına göre, Cevdet Bey'in personelin anlık veri girişi davranışını artırmak için başvurduğu ikinci yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    I. Tip ceza
  2. B
    II. Tip ceza
  3. Olumsuz pekiştirmeAnswer
  4. D
    Sabit oranlı pekiştirme
  5. E
    Sönme

Answer

Olumsuz pekiştirme
Olumsuz pekiştirme, organizmayı rahatsız eden itici bir uyarıcının ortamdan çıkarılması yoluyla, hedeflenen istenilen davranışın gösterilme sıklığının artırılması işlemidir. Senaryoda yöneticinin personelin başında bekleyerek sürekli hatırlatma yapması itici (rahatsız edici) bir uyarıcıdır. Personel istenen davranışı (anında kayıt yapma) gösterdiğinde yönetici yanlarından ayrılarak bu itici uyarıcıyı ortamdan çekmektedir. Bu sayede personelin anlık veri girişi yapma davranışı pekişmiş ve artmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Senaryodaki hedef davranışı ve yönünü belirleme
Yöneticinin hedefi, personelin evrakları biriktirmeden anında sisteme girmesidir. Davranışın sıklığı artırılmak istenmektedir.
Davranışın artırılması hedefleniyorsa bu işlem bir ceza değil, pekiştirme işlemidir.
2
Uygulanan yöntemin (ikinci strateji) analiz edilmesi
Yönetici, personelin başında bekleyip sıkıcı hatırlatmalar yaparak ortamda 'itici (rahatsız edici)' bir durum yaratmaktadır.
Uyarıcının niteliğinin olumlu mu yoksa olumsuz mu olduğunu saptamak için bu analiz gereklidir.
3
Davranış sergilendiğinde uyarıcıya ne olduğunu tespit etme
Personel sisteme veri girmeye başladığı anda yönetici yanlarından ayrılarak rahatsız edici uyarıcıyı ortamdan çekmektedir. Bunun sonucunda anlık kayıt davranışı artmaktadır.
İtici uyarıcının ortamdan kaldırılarak davranışın artırılması tanım gereği 'olumsuz pekiştirme' kavramına karşılık gelir.

Key Concept

Edimsel Koşullanmada Olumsuz Pekiştirme ve Ceza Ayrımı
Rate this question

Topics

Öğrenme Kuramları

More questions from this topic