Özel Finansal Konular
34 questions
Omega A.Ş.'nin hazırlanan son bilançosunda, toplam varlıklarının piyasa değerinin toplam borçlarından yüksek olduğu ve yürüttüğü projelerin net bugünkü değerinin pozitif olduğu (uzun vadede kârlı olduğu) görülmektedir. İşletmenin cari oranı 2,5 düzeyindedir; ancak dönen varlıklarının çok büyük bir kısmı satış hızı yavaşlamış stoklardan oluşmaktadır. Bu likidite yapısı nedeniyle işletme, vadesi gelen ticari borçlarını ve kısa vadeli banka kredilerini nakit olarak ödeyemez duruma gelmiş ve alacaklıların yasal takibiyle karşı karşıya kalmıştır.
Finansal yönetim literatürüne göre, Omega A.Ş.'nin karşı karşıya kaldığı bu durum aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Büyük şirketler gruplarında sıklıkla görülen 'holdingleşme', ana şirketin (holding) başka şirketlerin (bağlı ortaklıkların) hisse senetlerini, onların yönetimini ve denetimini ele geçirecek miktarda satın almasıyla oluşan bir yapıdır. Bu tür gruplarda genellikle 'piramit yapılar' veya 'çapraz mülkiyet' (karşılıklı iştirak) gibi karmaşık sahiplik mekanizmaları da kullanılmaktadır.
Finansal yönetim perspektifinden değerlendirildiğinde, holdingleşmenin temel motivasyonu (amacı) ve bu karmaşık kontrol yapısının yaratabileceği en belirgin finansal sorun aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?
X Anonim Şirketi, Y Anonim Şirketi'ni hisse değişimi (mübadele) yoluyla devralarak birleşme kararı almıştır. Birleşme öncesi şirketlere ait finansal veriler aşağıdaki tabloda verilmiştir:
| Veriler | X A.Ş. (Devralan) | Y A.Ş. (Devrolunan) |
|---|---|---|
| Yıllık Net Kâr | TL | TL |
| Ödenmiş Sermaye (Hisse Sayısı) | adet | adet |
| Hisse Senedi Piyasa Fiyatı | TL | TL |
X A.Ş., Y A.Ş.'nin her adet hissesi için kendi hisselerinden adet (değişim oranı: ) verecektir. Şirketlerin birleşmesi sonucunda faaliyet giderlerinde sağlanacak tasarruflar nedeniyle yıllık toplam net kârda TL'lik bir sinerji etkisi yaratılacağı öngörülmektedir.
Buna göre, birleşme sonrası X A.Ş.'nin Hisse Başına Kârı (HBK) kaç TL olacaktır?
Günümüzde büyük ölçekli anonim şirketlerde sahiplik (ortaklar) ile yönetim (profesyonel yöneticiler) işlevleri genellikle birbirinden ayrılmıştır. Bu ayrılık, yöneticilerin her zaman ortakların servetini maksimize edecek şekilde hareket etmemesi riskini doğurur. Örneğin, yöneticiler kişisel prestijlerini artırmak amacıyla şirket kaynaklarını gereksiz yere lüks harcamalara veya düşük getirili ancak gösterişli projelere yönlendirebilirler. Ortakların bu durumu sınırlandırmak için bağımsız denetim yaptırmaları, performans prim sistemleri kurmaları ve yönetimi izlemek amacıyla katlandıkları çeşitli harcamalar bulunmaktadır.
Finansal yönetim teorisi ve kurumsal yönetim ilkeleri bağlamında, bahsedilen bu çıkar çatışmasına ve ortakların katlanmak zorunda kaldığı izleme ve denetim giderlerine ne ad verilir?
Modern finansal yönetimde, şirketi yöneten profesyonellerin (vekillerin), şirket sahiplerinin (asillerin) servetini maksimize etmek yerine kendi kişisel çıkarları (yüksek maaş, lüks harcamalar, güç arzusu vb.) doğrultusunda hareket etmesi önemli bir finansal soruna yol açar. Bu sorunun etkilerini azaltmak ve yöneticilerin performansını etkin bir şekilde izleyerek şirket ortaklarına karşı mesuliyetlerini güvence altına almak amacıyla, yönetim kurulunun gözetim işlevinin güçlendirilmesi gerekmektedir.
Yukarıda bahsedilen finansal sorun ve bu sorunun çözümünde temel alınan OECD Kurumsal Yönetim İlkesi sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Türkiye'de faaliyet gösteren bir işletme, 6 ay sonra yapacağı ithalat ödemesi için kur riskinden korunmak amacıyla bankadan forward (vadeli) döviz kuru kotasyonu talep etmiştir. Piyasada mevcut veriler aşağıdaki gibidir:
* Spot Döviz Kuru: 1 ABD Doları = TL
* Türkiye'de yıllık risksiz faiz oranı:
* ABD'de yıllık risksiz faiz oranı:
Faiz Oranı Paritesi (Interest Rate Parity) teorisinin geçerli olduğu varsayımı altında, bankanın bu işlem için kote etmesi beklenen 6 aylık teorik forward kuru aşağıdakilerden hangisidir?
Bir makro serbest fon analisti, Amerikan Doları (USD) ve Türk Lirası (TL) piyasalarındaki fiyatlamaları değerlendirirken Faiz Oranı Paritesi (IRP) modelini kullanmaktadır.
Analistin dikkate aldığı güncel piyasa verileri şöyledir:
• Spot döviz kuru ():
• TL cinsinden risksiz yıllık nominal faiz oranı:
• USD cinsinden risksiz yıllık nominal faiz oranı:
• Beklenen işlem vadesi:
Piyasalarda tam sermaye hareketliliği ve faiz oranı paritesinin geçerli olduğu varsayımı altında, analistin hesaplaması gereken 6 ay vadeli (forward) teorik döviz kuru aşağıdakilerden hangisidir? (Hesaplamalarda faiz oranlarının vadeye basit orantı ile dönüştürüleceği varsayılacaktır.)
Bir işletmenin sahip olduğu varlıkların toplam değerinin, toplam borçlarını karşılamaya yetmesine rağmen; nakit giriş ve çıkışları arasındaki zaman uyumsuzluğu (likidite yetersizliği) nedeniyle vadesi gelen borçlarını ödeyememesi durumuna ne ad verilir?
Ciddi bir likidite krizi yaşayan ve vadesi gelen borçlarını ödeyememe riskiyle karşı karşıya olan bir işletme, hukuki bir iflas sürecine girmek yerine alacaklı bankalarla masaya oturmuştur. Yapılan görüşmeler sonucunda, işletmenin mevcut kredilerinin vadesi uzatılmış, faiz oranlarında indirime gidilmiş ve borçların bir kısmı işletmenin hisse senetleri ile takas edilmiştir.
İşletmenin borç yükünü hafifletmek ve ticari faaliyetlerine devam edebilmek amacıyla alacaklılarıyla uzlaşarak gerçekleştirdiği bu uygulamalar bütünü aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
Beta Endüstri A.Ş., son faaliyet döneminde net satışlarında bir miktar daralma yaşasa da dönemi pozitif net kâr ile kapatmayı başarmıştır. Bununla birlikte, işletme yönetimi gelecekteki fiyat artışlarından korunmak amacıyla yüklü miktarda hammadde alımı yapmış ve bu stokları henüz üretime ve satışa dönüştürememiştir. Sonuç olarak, işletme vadesi gelen ticari borçlarını ve kısa vadeli banka kredisi taksitlerini ödeyecek nakdi bulamamaktadır. Yapılan bağımsız denetimde, işletmenin toplam varlıklarının gerçeğe uygun değerinin, toplam borçlarından oldukça yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Bu bilgilere göre, işletmenin içinde bulunduğu durum ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A ve B şirketleri birleşme kararı almıştır. Birleşme öncesinde A şirketinin piyasa değeri Milyon TL, B şirketinin piyasa değeri ise Milyon TL'dir. İki şirket birleştikten sonra faaliyetlerini tek çatı altında sürdürecek ve oluşacak yeni yapının (A+B) piyasa değerinin Milyon TL olacağı öngörülmektedir.
Bu şirket satın alma ve birleşme işlemi bağlamında ortaya çıkan "sinerji" kavramı ve değeri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Alfa A.Ş.'nin profesyonel yöneticileri, hissedar değerini maksimize etmek yerine yönettikleri toplam varlık büyüklüğünü artırarak kendi iş güvencelerini, maaşlarını ve prestijlerini sağlamlaştırmak amacıyla ('imparatorluk kurma' güdüsüyle), ana faaliyet alanlarıyla tamamen ilgisiz ve düşük kârlı Beta A.Ş.'yi satın almıştır. Satın alma işlemi sonrasında yapılan piyasa değerlemesinde, birleşen yeni yapının değerinin, iki şirketin birleşmeden önceki bağımsız değerleri toplamından daha düşük olduğu (bütünün, parçaların toplamından küçük olduğu veya durumu) saptanmıştır.
Bu senaryoda yöneticilerin kendi çıkarlarını öncelemesi durumu ve satın alma sonucunda ortaya çıkan değer azalışı, finansal yönetim literatüründe sırasıyla aşağıdaki kavramlardan hangileriyle ifade edilir?
Finansal başarısızlık sürecine giren ve yasal yollara başvuran işletmelerin durumu, yeniden yapılandırma (konkordato) veya tasfiye (iflas) aşamalarıyla sonuçlanabilmektedir. Bu süreçte paydaşların hakları, işletmenin hukuki durumu ve nakit akışlarının dağıtımı belirli finansal ve hukuki kurallara tabidir.
İflas, tasfiye ve finansal başarısızlık kavramları dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Mülkiyet yapısının yüksek oranda yoğunlaştığı (concentrated ownership) gelişmekte olan piyasalarda, grup şirketleri ile holding merkezleri arasındaki ilişkiler kurumsal yönetim açısından çeşitli riskler barındırır. Bir holding bünyesinde faaliyet gösteren ve paylarının bir kısmı borsada işlem gören X A.Ş.'nin yönetim kurulu, şirketin kârlı operasyonlarından elde ettiği nakit fazlasını, holdingin mali darboğazda olan ve halka açık olmayan başka bir iştirakine teminatsız ve piyasa faiz oranlarının çok altında bir bedelle borç olarak aktarmıştır. Bu işlem sonucunda X A.Ş.'nin serbest nakit akımları erimiş, hisse değeri düşmüş ve borsadaki yatırımcılar zarara uğratılmıştır.
Finansal yönetim literatürü ve OECD Kurumsal Yönetim İlkeleri dikkate alındığında; bu vakada gözlemlenen 'kaynak aktarımı (tunneling)' eyleminin temelini oluşturan çatışma türü ile bu tür ihlalleri engellemeyi amaçlayan öncelikli kurumsal yönetim ilkesi aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
Bir üretim işletmesi, uyguladığı agresif çalışma sermayesi politikası ve ağırlıklı olarak kısa vadeli yabancı kaynak kullanımı nedeniyle ciddi bir net işletme sermayesi noksanlığı yaşamakta ve teknik iflas eşiğine gelmiş bulunmaktadır. Ancak yapılan bağımsız denetim ve finansal analizler, şirketin faaliyet kâr marjının (FVÖK marjı) sektör ortalamasının oldukça üzerinde olduğunu ve temel operasyonların güçlü bir nakit yaratma potansiyeli taşıdığını göstermektedir. Şirketin mevcut özkaynak maliyeti piyasa koşulları gereği aşırı derecede yükselmiştir. Alacaklı finansal kuruluşlar, şirketin tasfiyesi halinde kredilerin önemli bir kısmını tahsil edemeyeceklerini öngördüklerinden faaliyetlerin devamını desteklemekte; ancak üstlendikleri bu yüksek yapılandırma riski karşılığında şirketin gelecekteki olası değer artışından (potansiyel büyümeden) pay almayı talep etmektedirler. Bununla birlikte, alacaklı kurumlar şirketin günlük operasyonel yönetimine doğrudan müdahil olmayı ve asli hissedar konumuna geçmeyi kesinlikle reddetmektedirler.
Bu karmaşık duruma en uygun ve tüm tarafların kısıtlarını aynı anda karşılayan rasyonel finansal yeniden yapılandırma stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?
Birbiriyle ilişkili şirketlerden oluşan kapsamlı bir grupta, tepe yönetim şirketi konumundaki Alfa Holding A.Ş., Beta A.Ş.'nin %55 hissesine; Beta A.Ş. ise halka açık Gama A.Ş.'nin %60 hissesine sahiptir. Ayrıca Gama A.Ş.'nin portföyünde, ana şirket Alfa Holding A.Ş.'ye ait %15 oranında pay bulunmaktadır. Bu çok katmanlı mülkiyet mimarisi sonucunda, Alfa Holding'in nihai hakim ortakları Gama A.Ş. üzerinde mutlak yönetim kontrolüne sahip olurken, Gama A.Ş.'nin yaratacağı nakit akışları üzerindeki fiili hakları (sahiplik oranları) matematiksel olarak çok daha düşük seviyede () kalmaktadır.
Kurumsal yönetim ilkeleri ve finansal yönetim teorisi kapsamında; kontrol hakları ile nakit akış hakları arasındaki bu asimetrik ayrışmanın, grup içindeki azınlık pay sahipleri aleyhine yaratacağı en temel risk ve bu duruma zemin hazırlayan yapı aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
İşletmelerin finansal durumlarının bozulması neticesinde ekonomik başarısızlık, teknik ödeme güçlüğü veya hukuki iflas (borca batıklık) gibi durumlar ortaya çıkabilir. Hukuki iflas durumunda olan bir işletme için yasal otoriteler tarafından faaliyetlerin sürdürülmesine (konkordato/reorganizasyon) veya işletmenin sonlandırılarak varlıklarının paraya çevrilmesine (tasfiye/likidasyon) karar verilebilir. Tasfiye sürecinde alacaklılara ödeme yapılırken "mutlak öncelik kuralı" (absolute priority rule) dikkate alınır.
Bu kavramlar, süreçler ve mutlak öncelik kuralının işleyişi dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Lojistik sektöründe faaliyet gösteren Kuzey A.Ş., aynı sektördeki Güney A.Ş.'yi hisse değişimi (mübadele) yoluyla devralarak yatay birleşme gerçekleştirme kararı almıştır. Her iki şirkete ait birleşme öncesi özet finansal veriler aşağıdaki tabloda verilmiştir:
| Kalem | Kuzey A.Ş. | Güney A.Ş. |
|---|---|---|
| Yıllık Net Kâr | TL | TL |
| Tedavüldeki Hisse Sayısı | Adet | Adet |
| Hisse Senedi Piyasa Fiyatı | TL | TL |
Taraflar arasındaki anlaşmaya göre, Güney A.Ş. ortaklarına ellerindeki her adet Güney A.Ş. hissesi için adet Kuzey A.Ş. hissesi verilecektir (Değişim Oranı = ). Şirket yönetimleri, bu birleşme sonucunda ölçek ekonomilerinden faydalanılarak yıllık TL tutarında vergi sonrası net sinerji (kâr artışı) yaratılacağını öngörmektedir.
Buna göre, birleşme işlemi tamamlandıktan sonra Kuzey A.Ş.'nin beklenen Hisse Başına Kâr (HBK) tutarı kaç TL olacaktır?
Şirketlerin büyüme stratejileri kapsamında başvurdukları yöntemlerden biri holdingleşme, diğeri ise basit şirket birleşmeleridir (tam birleşme/füzyon). Holdingleşme sürecinde ana şirket; piramit yapılar ve çapraz ortaklıklar gibi mekanizmalarla, nispeten az bir sermaye kullanarak geniş bir şirketler grubunun finansal kontrolünü elinde tutmayı amaçlar. Ancak bu karmaşık yapı, holding yöneticileri ile bağlı ortaklıklardaki azınlık hissedarları arasında çeşitli temsil (vekalet) sorunlarına da zemin hazırlayabilir.
Buna göre, holdingleşme yapısını basit şirket birleşmelerinden (tam birleşme) ayıran en temel yasal ve yapısal fark aşağıdakilerden hangisidir?
Bir sanayi işletmesi, yüksek sabit maliyetleri nedeniyle faaliyet kaldıracı yüksek bir yapıya sahiptir. Son dönemde sektörel daralma sebebiyle stok devir hızının yavaşlaması işletmeyi ciddi bir likidite sıkıntısına sokmuş ve vadesi gelen borçlarını ödeyemez hâle getirmiştir. İşletmenin asit-test oranı 0,45'e gerilemiş olmasına rağmen, faaliyet kârlılığı (FVÖK) pozitif seyretmektedir ve işletmenin pazardaki rekabet gücü yüksektir. İşletme yönetimi, iflası önlemek ve mali yapısını sürdürülebilir bir temele oturtmak amacıyla alacaklılarla müzakere sürecine girmeye karar vermiştir.
Bu senaryoda işletmenin içinde bulunduğu durum ve uygulaması gereken en uygun finansal yeniden yapılandırma stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?