Üretim Planlama ve Kontrol
209 questions
Özel tasarım mücevherat üreten butik bir atölye, aldığı beş farklı pırlanta set siparişinin () üretimini planlamaktadır. Üretim süreci ardışık iki aşamadan oluşmaktadır: Birinci aşamada döküm ve sadekar işçiliği (1. İş Merkezi), ikinci aşamada ise taş mıhlama ve cilalama (2. İş Merkezi) işlemleri yapılmaktadır. Siparişlerin her iki iş merkezindeki tahmini işlem süreleri (gün olarak) aşağıdaki tabloda verilmiştir:
| Sipariş | 1. İş Merkezi (Gün) | 2. İş Merkezi (Gün) |
|---|---|---|
| 6 | 3 | |
| 2 | 5 | |
| 8 | 7 | |
| 4 | 9 | |
| 7 | 4 |
Tüm siparişlerin önce 1. İş Merkezi'nde, ardından 2. İş Merkezi'nde işlem görmesi zorunludur.
Buna göre, atölyenin tüm siparişleri en kısa sürede tamamlayabilmesi (toplam tamamlanma süresini en küçüklemesi) için Johnson Algoritması'na göre uygulaması gereken optimal iş sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
Bir iş makinesi üretim tesisinde, alt montaj istasyonları daha önce merkezi bir planlama birimi tarafından hazırlanan haftalık programlara göre parça üretip bunları ardışık istasyonlara iletmekteyken; yeni geçilen sistemde bir istasyon, sadece bir sonraki istasyondan gelen 'boş kasa ve üretim yetki kartı' sinyali üzerine üretime başlamaktadır.
Üretim sürecindeki fazla üretim ve bekleme israflarını (muda) engellemeyi hedefleyen bu işletmenin uyguladığı Kanban sisteminin temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Bir tarım makineleri fabrikasında, alt parça üretim istasyonları ile son montaj hattı arasındaki süreç-içi stokların (WIP) aşırı artması ve bekleme israfının (muda) büyümesi üzerine yeni bir üretim kontrol mekanizması devreye alınmıştır. Yeni uygulamada, parça üretim istasyonu; merkezi planlama departmanının hazırladığı talep tahminlerine göre değil, yalnızca montaj hattından boş bir taşıyıcı kasa ile birlikte gelen "üretim yetki kartı" ulaştığında üretime başlamaktadır. İlgili kart gelmediği sürece, istasyon kapasitesi boş olsa dahi üretim yapılmamaktadır.
Buna göre, işletmenin süreç-içi stokları sınırlandırmak için kullanmaya başladığı bilgi aracı ile bu uygulamanın dayandığı temel üretim felsefesi aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Sivil havacılık sektörü için motor bileşenleri üreten bir tesis, uzun bir süre boyunca merkezi planlama biriminin oluşturduğu aylık tahminlere ve malzeme ihtiyaç planlaması (MRP) algoritmalarına dayanarak üretim yapmıştır. Bu geleneksel yaklaşım, özellikle talaşlı imalat istasyonu ile yüzey kaplama istasyonu arasında yüksek miktarda yarı mamul birikmesine ve Kaizen (sürekli iyileştirme) felsefesinde en kritik israflardan (muda) biri olan 'aşırı üretim' israfına yol açmıştır. Tesis yönetimi, bu israfı ortadan kaldırmak amacıyla Tam Zamanında Üretim (JIT) ilkelerini benimsemiş ve istasyonlar arası iş akışını yönetecek bir Kanban sistemi kurmuştur.
Buna göre, işletmenin uygulamaya başladığı Kanban sisteminin işleyişi ve önceki sisteme (MRP) göre yarattığı temel fark aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
Bir mobilya üreticisi, bağımsız talebe tabi olan "Akıllı Ofis Masası" (M) montajı yapmaktadır. Bir adet M masasının montajı için adet "Teleskopik Ayak" (T) alt parçasına ihtiyaç duyulmaktadır. M masasının montaj süresi (lead time) hafta kabul edilmekte olup, T parçasına olan brüt ihtiyaç M masasının tamamlanacağı hafta ortaya çıkmaktadır.
İşletmenin Ana Üretim Programına (MPS) göre haftada adet ve haftada adet M masasının üretimi tamamlanarak teslim edilecektir.
T parçası ile ilgili MRP (Malzeme İhtiyaç Planlaması) kayıtları şöyledir:
- Eldeki kullanılabilir stok: adet
- Planlanmış teslimat (Önceden verilmiş siparişin gelişi): hafta başında adet
- Teslim süresi (Lead time): hafta
- Sipariş politikası: Parti partiye (Lot-for-lot)
- Güvenlik stoku uygulaması bulunmamaktadır.
Buna göre, sadece T parçası dikkate alındığında, haftada verilmesi gereken "Planlanan Sipariş Verilmesi" (Planned Order Release) miktarı aşağıdakilerden hangisidir?
Akıllı tarım sistemleri üreten bir işletme, pazar talebi bağımsız karakterde olan 'Sera İklimlendirme Kontrol Ünitesi' (K mamulü) montajı yapmaktadır. K mamulünün üretiminde bağımlı talebe tabi olan 'Çoklu Sensör Kartı' (Ç parçası) kullanılmaktadır. Ürün ağacı (BOM) kayıtlarına göre, adet K mamulü üretmek için adet Ç parçasına ihtiyaç duyulmaktadır.
İşletmenin Ana Üretim Programı'na (MPS) göre, haftanın başında teslim edilmek üzere adet K mamulüne ihtiyaç vardır. K mamulünün montaj teslim süresi (lead time) hafta, Ç parçasının tedarik teslim süresi ise haftadır.
Ç parçası için stok kayıtları incelendiğinde; elde bulunan kullanılabilir stok miktarı adet olup, haftanın başında tedarikçiden teslim alınması programlanmış adetlik bir sipariş bulunmaktadır.
Buna göre, Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP) yaklaşımı çerçevesinde, Ç parçası için net ihtiyaç miktarı ve bu ihtiyacı karşılamak üzere planlanan sipariş verme (planned order release) işlemi sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
Bir modüler mobilya fabrikasında, ana ürün olan "L-Tipi Mutfak Seti" (M) üretilmektedir. M setinin Ana Üretim Programı'na (MPS) göre haftada adet tamamlanarak teslim edilmesi planlanmıştır. M setinin son montaj (temin) süresi haftadır.
M setinin üretiminde kullanılan "Kapaklı Dolap Modülü" (K) bağımlı talebe tabidir ve her bir M seti için adet K modülü gerekmektedir. K modülüne ait envanter bilgileri aşağıda verilmiştir:
- Eldeki mevcut stok: adet
- haftada gelmesi beklenen planlanmış teslimat: adet
- Temin süresi: hafta
(Güvenlik stoku uygulaması bulunmamaktadır ve lot büyüklüğü "parti partiye" (L4L) tekniğine göre belirlenmektedir.)
Buna göre, K modülünün net ihtiyaç miktarı ve bu ihtiyacı karşılamak üzere planlanan sipariş verme zamanı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Bir elektrikli araç üreticisi, bağımsız talebe tabi olan "Batarya Paketi" (B) montajı yapmaktadır. Ürün ağacına (BOM) göre adet B paketi için adet "Lityum Modül" (L) gerekmektedir.
İşletmenin Ana Üretim Programı'na (MPS) göre haftada adet B paketi üretilmesi planlanmaktadır. B paketinin montaj (teslim) süresi haftadır.
L modülü için işletmenin elinde adet kullanılabilir stok bulunmakta olup, haftada tedarikçiden teslim alınmak üzere programlanmış adetlik bir sipariş mevcuttur. L modülünün tedarik süresi haftadır. (Sistemde güvenlik stoğu uygulaması bulunmamaktadır.)
Buna göre, L modülü için planlanan siparişin verilmesi gereken hafta ve sipariş miktarı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Bir iş makineleri üreticisi, bağımsız talebe tabi olan "X-Tipi Ekskavatör" üretimi yapmaktadır. Ürün ağacına (BOM) göre, adet ekskavatörün montajı için adet "Yürüyüş Paleti" (Y-Palet) modülü kullanılmaktadır.
Üretim planlama departmanının sistemindeki veriler aşağıdaki gibidir:
* Ekskavatör montaj süresi: hafta
* Y-Palet tedarik süresi: hafta
* Y-Palet mevcut eldeki kullanılabilir stok: adet
* Y-Palet planlanmış teslimat ( haftada stoka girecek açık sipariş): adet
Ana Üretim Programı'na (MPS) göre işletmenin haftada adet ekskavatör montajını tamamlaması planlanmıştır. Başka bir stok hareketi öngörülmemektedir.
Buna göre, MRP mantığı çerçevesinde Y-Palet modülü için hesaplanacak net ihtiyaç miktarı ve bu ihtiyacın karşılanması için planlanan siparişin verilmesi gereken hafta aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
Özel tasarımlı endüstriyel paketleme makineleri üreten bir işletme, müşterisiyle imzaladığı sözleşmedeki kesin teslim tarihine uymak zorundadır. Üretim planlama departmanı, bu kesin teslim tarihinden yola çıkarak montaj, boyama ve talaşlı imalat operasyonlarının en geç hangi tarihlerde başlaması gerektiğini hesaplamıştır. Yapılan bu ilk planlama aşamasında, işletmedeki CNC tezgâhlarının ve boya fırınlarının kapasite sınırları göz ardı edilmiş, sanki her iş merkezinde sınırsız bir kapasite varmış gibi işlem süreleri takvime yerleştirilmiştir.
Buna göre, üretim planlama departmanının bu aşamada uyguladığı çizelgeleme ve iş yükleme yaklaşımları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?
Bir endüstriyel ambalaj tesisinde, tek bir makinede sırasıyla işlenmeyi bekleyen 5 farklı siparişin işlem süreleri ve müşterilere taahhüt edilen teslim tarihleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:
| Sipariş | İşlem Süresi (Gün) | Teslim Tarihi (Gün) |
|---|---|---|
| K | 4 | 14 |
| L | 6 | 10 |
| M | 2 | 5 |
| N | 8 | 20 |
| P | 3 | 12 |
İşletme yönetimi, siparişleri En Erken Teslim Tarihi (EDD - Earliest Due Date) öncelik kuralına göre çizelgelemeye karar vermiştir. Tüm siparişler başlangıçta ( anında) işlenmeye hazırdır.
Buna göre, EDD kuralı uygulandığında zamanında yetiştirilemeyip geciken sipariş sayısı ve çizelgedeki maksimum gecikme süresi (gün) aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
Güneş paneli üreten bir fabrikanın üretim hattı, teorik olarak hiçbir duruş ve aksaklık yaşanmadığında yılda adet panel üretebilecek şekilde tasarlanmıştır. Ancak fabrika yönetimi; makine bakımları, işçi molaları ve olağan malzeme tedarik gecikmelerini göz önüne alarak ulaşılabilecek maksimum üretim miktarını yılda adet olarak belirlemiştir. Yıl sonunda yapılan ölçümlerde, beklenmeyen elektrik kesintileri ve talep yetersizliği gibi nedenlerle fiilen adet panel üretildiği saptanmıştır.
Üretim yönetimi standartlarına göre, bu fabrikanın kapasite kullanım oranı (utilization) ve sistem verimliliği (efficiency) değerleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Tarımsal sulama sistemleri üreten bir fabrikada talepler, ilkbahar ve yaz aylarında zirve yaparken sonbahar ve kış aylarında oldukça düşük seviyelerde gerçekleşmektedir. İşletme yönetimi, üretim sürecinde kullanılan yüksek teknolojili makineleri kullanabilen kalifiye işgücünün bulunmasının zor olduğunu ve yeni personelin eğitim sürecinin aylar sürdüğünü belirtmektedir. Ayrıca, sektördeki yoğun rekabet ve patentli ürün tasarımları nedeniyle fason üretim alternatifine sıcak bakılmamakta; ancak işletmenin elinde geniş ve maliyeti düşük atıl depo alanları bulunduğu bilinmektedir.
Bu kısıtlar altında işletmenin kapasite ile talebi eşleştirmek için seçmesi gereken en uygun bütünleşik üretim planlama stratejisi ve bu strateji sonucunda katlanmayı göze alacağı temel maliyet kalemi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Bağımsız bir film yapım şirketinin post-prodüksiyon stüdyosunda, beş farklı reklam filmi projesinin () işlemleri gerçekleştirilecektir. Her proje sırasıyla önce 'Kurgu' (1. Aşama) daha sonra 'Renk ve Ses Miksajı' (2. Aşama) departmanından geçmek zorundadır. Projelerin bu iki departmandaki işlem süreleri (gün olarak) aşağıdaki tabloda verilmiştir:
| Proje | Kurgu (1. Aşama) | Renk ve Ses (2. Aşama) |
|---|---|---|
| 6 | 2 | |
| 3 | 5 | |
| 8 | 7 | |
| 4 | 9 | |
| 5 | 4 |
Stüdyo yöneticisi, tüm projelerin tamamlanma süresini (maksimum akış süresi) en aza indirmek istemektedir.
Buna göre, yöneticinin Johnson Algoritması'nı kullanarak belirleyeceği optimal işlenme sırası aşağıdakilerden hangisidir?
Bir tekstil fabrikasının iş kıyafetleri üretim departmanında, dört farklı kurumsal müşteriden alınan özel dikim siparişleri () sırasıyla Kesim ve Dikim atölyelerinde işlem görecektir.
Aşağıdaki tabloda her bir siparişin atölyelerdeki tahmini işlem süreleri (saat) verilmiştir:
| Sipariş | Kesim Atölyesi | Dikim Atölyesi |
|---|---|---|
| 6 | 4 | |
| 3 | 7 | |
| 5 | 2 | |
| 8 | 9 |
Tüm siparişlerin tamamlanma süresini (maksimum akış süresi) en aza indirmek isteyen üretim planlama uzmanının, Johnson Algoritması'nı kullanarak belirlemesi gereken en uygun işlem sırası aşağıdakilerden hangisidir?
Bir ilaç fabrikasında sığır kolajeni üreten sıvı dolum hattının performansı değerlendirilmektedir. Hattın teknik özellikleri dikkate alındığında, hiçbir arıza, bakım veya mola süresi çıkarılmadan ulaşılabilecek teorik (tasarım) kapasite aylık şişe olarak hesaplanmıştır. Ancak yasal mola süreleri, planlı makine bakımları ve vardiya değişimleri gibi kaçınılmaz duruşlar düşüldüğünde hattın ulaşabileceği pratik (etkili) kapasite aylık şişe olarak belirlenmiştir. Dönem sonu üretim raporlarında hatta fiili olarak şişe üretildiği tespit edilmiştir.
Verilen bilgilere göre, bu dolum hattının kapasite kullanım oranı ve verimlilik (randıman) değerleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Bir bisiklet üreticisinde üst yönetim, önümüzdeki çeyrek dönem için "yetişkin bisikletleri" ürün ailesi düzeyinde aylık toplam üretim hedeflerini içeren genel bir plan hazırlamıştır. Planlama uzmanı ise bu kaba planı ayrıntılandırarak; 21 vitesli dağ bisikleti veya elektrikli şehir bisikleti gibi spesifik nihai ürün modellerinden, hangi haftada tam olarak kaçar adet üretilmesi gerektiğini gösteren detaylı bir zaman çizelgesi oluşturmuştur.
Nihai ürünlere yönelik bağımsız talebi karşılamak üzere hazırlanan ve malzeme ihtiyaç planlaması (MRP) sistemini tetikleyen ana girdi konumundaki bu çizelge aşağıdakilerden hangisidir?
Bir tekstil işletmesinde standart erkek gömleği üretimi yapılmaktadır. İşletmenin makine parkuru ve çalışma süreleri temel alınarak, hiçbir duruş ve aksaklık yaşanmayacağı varsayımıyla hesaplanan tasarım (teorik) kapasitesi aylık adettir. Ancak rutin bakımlar, mola süreleri ve vardiya değişimleri gibi olağan duruşlar dikkate alındığında işletmenin etkili (pratik) kapasitesi aylık adet olarak hesaplanmıştır. İlgili ayda yaşanan hammadde tedarik sorunları ve kısa süreli personel eksiklikleri nedeniyle fabrikada fiili olarak (gerçekleşen) adet gömlek üretilmiştir.
Buna göre, işletmenin ilgili aydaki kapasite kullanım oranı ve verimlilik (randıman) değerleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Bir cam ambalaj fabrikasında, makinelerin yıl boyunca hiç durmadan tam kapasiteyle çalışması durumunda ulaşılabilecek teorik (tasarım) üretim miktarı yıllık adet şişe olarak tespit edilmiştir. Ancak planlı makine bakımları, vardiya değişimleri ve yasal personel molaları dikkate alındığında, işletmenin normal koşullarda üretebileceği pratik (etkili) kapasite yıllık adet şişedir. Geçtiğimiz faaliyet yılında, hammadde tedariğinde yaşanan gecikmeler ve plansız elektrik kesintileri sebebiyle fabrikada fiilen (gerçekte) toplam adet şişe üretilebilmiştir.
Buna göre, bu işletmenin kapasite kullanım oranı ve verimlilik değerleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Bir dijital reklam ajansında dört farklı tanıtım kampanyasının () sırasıyla 'Tasarım' ve 'Baskı' aşamalarından geçmesi gerekmektedir. İşlemlerin her bir aşamadaki tahmini tamamlanma süreleri (gün cinsinden) aşağıdaki tabloda verilmiştir:
| Kampanya | Tasarım Süresi (Gün) | Baskı Süresi (Gün) |
|---|---|---|
| 8 | 5 | |
| 12 | 3 | |
| 4 | 7 | |
| 9 | 10 |
Maksimum akış süresini (tüm işlerin bitiş süresini) en aza indirmek amacıyla Johnson Algoritması uygulandığında, işlerin sıralaması aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?