Question

Difficulty: MediumFisher'ın LSD (En Küçük Anlamlı Fark) Testi

Bir perakende zinciri, 44 farklı bölgede (Kuzey, Güney, Doğu, Batı) uygulanan yeni bir mağaza içi düzenlemenin günlük ortalama satışlar üzerindeki etkisini incelemek istemektedir. Her bölgeden rastgele seçilen 66'şar mağazada bu yeni düzenleme uygulanmış ve satış verileri toplanmıştır. Yapılan tek yönlü varyans analizi sonucunda, genel F-testi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş ve bölgeler arası farkların sıfıra eşit olduğunu savunan yokluk hipotezi (H0H_0) reddedilmiştir (p<0,05p < 0,05).

Analiz sonucunda Hata Kareler Ortalaması (HKOHKO veya MSEMSE) 1212 olarak hesaplanmıştır. Araştırmacı, hangi bölgelerin birbirinden farklı olduğunu belirlemek için Fisher'ın En Küçük Anlamlı Fark (LSD) testini uygulamaya karar vermiştir.

Buna göre, %5\%5 anlamlılık düzeyinde (α=0,05\alpha = 0,05) iki bölge ortalaması arasındaki farkı karşılaştırmak için kullanılacak LSD kritik değeri aşağıdakilerden hangisidir?

(Not: Test istatistiği için tt-tablo değerleri: t(0,025;20)=2,086t_{(0,025; 20)} = 2,086, t(0,025;23)=2,069t_{(0,025; 23)} = 2,069, t(0,025;3)=3,182t_{(0,025; 3)} = 3,182, t(0,05;20)=1,725t_{(0,05; 20)} = 1,725)

  1. A
    2,952,95
  2. B
    3,453,45
  3. C
    4,144,14
  4. 4,174,17Answer
  5. E
    6,366,36

Answer

4,174,17 seçeneği doğrudur.
Fisher'ın Korumalı LSD testinin uygulanabilmesi için ANOVA sonucunda genel F-testinin anlamlı olması (H0'ın reddedilmesi) şarttır. Bu şart sağlandıktan sonra, LSD değeri t(α/2;dfHata)×2×MSEnt_{(\alpha/2; df_{Hata})} \times \sqrt{\frac{2 \times MSE}{n}} formülü ile hesaplanır. Hata serbestlik derecesi (dfHata=244=20df_{Hata} = 24 - 4 = 20) kullanılarak t(0,025;20)=2,086t_{(0,025; 20)} = 2,086 elde edilir. Formül yerine konulduğunda 2,086×2×12/6=2,086×2=4,1724,172,086 \times \sqrt{2 \times 12 / 6} = 2,086 \times 2 = 4,172 \approx 4,17 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Serbestlik derecelerini hesapla.
Grup sd = 4 - 1 = 3, Toplam gözlem N = 4 * 6 = 24, Hata sd = 24 - 4 = 20.
t-tablosundan doğru kritik değeri okuyabilmek için hata serbestlik derecesine ihtiyaç vardır.
2
Uygun t-tablo değerini belirle.
Çift yönlü %5 anlamlılık düzeyi için t(0,025; 20) = 2,086 kullanılır.
LSD testinde ortalamalar arası farklar iki yönlü arandığından alfa değeri ikiye bölünür.
3
İki ortalama farkına ait standart hatayı hesapla.
SE = \sqrt{(2 * MSE / n)} = \sqrt{(2 * 12 / 6)} = \sqrt{4} = 2.
Eşit örneklem büyüklüklerinde iki grubun farkının standart hatası bu formülle bulunur.
4
LSD kritik değerini hesapla.
LSD = t * SE = 2,086 * 2 = 4,172 \approx 4,17.
Anlamlı bir fark olup olmadığını belirleyecek minimum sınır LSD değeri ile belirlenir.

Key Concept

Fisher'ın Korumalı LSD Testi Kritik Değer Hesabı
Rate this question