Examkin

Question

Difficulty: MediumZaman Serisi Temel Bileşenleri (Trend, Mevsimsel, Devresel, Düzensiz)

Bir kamu kurumu, ülkedeki aylık elektrik tüketim miktarlarına ait zaman serisini analiz etmektedir. Yapılan incelemeler sonucunda şu bulgular elde edilmiştir:

I. Elektrik tüketimi yıllar itibarıyla sürekli bir artış eğilimi göstermektedir.
II. Her yıl kış aylarında ısınma ihtiyacına bağlı olarak tüketimde belirgin dalgalanmalar yaşanmakta olup, genel tüketim seviyesi arttıkça bu kış aylarındaki dalgalanmaların genliğinin (şiddetinin) de orantılı bir biçimde büyüdüğü gözlemlenmiştir.
III. Ülke ekonomisinde ortalama 5 ila 7 yıl süren genişleme ve daralma evrelerinin elektrik tüketimi üzerinde periyodu sabit olmayan etkiler yarattığı saptanmıştır.

Bu bulgular dikkate alındığında, serinin modellenmesinde tercih edilmesi gereken en uygun ayrıştırma yaklaşımı ile III. maddede ifade edilen hareketin karşılık geldiği zaman serisi bileşeni aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

  1. Çarpımsal model – Devresel bileşenAnswer
  2. B
    Toplamsal model – Devresel bileşen
  3. C
    Çarpımsal model – Stokastik trend
  4. D
    Toplamsal model – Mevsimsel bileşen
  5. E
    Çarpımsal model – Mevsimsel bileşen

Answer

Çarpımsal model – Devresel bileşen
Verilen senaryoda, kış aylarındaki dalgalanmaların şiddetinin genel tüketim seviyesi (trend) arttıkça büyümesi, serinin bileşenlerinin birbirini çarpan etkisiyle etkilediğini ve bu nedenle çarpımsal ayrıştırma modelinin kullanılması gerektiğini gösterir. Ülke ekonomisindeki 5 ila 7 yıl süren, periyodu sabit olmayan genişleme ve daralma evrelerinin yarattığı etki ise devresel bileşen (konjonktürel dalgalanma) olarak tanımlanır. Bu iki tespiti doğru şekilde birleştiren seçenek çarpımsal model ve devresel bileşendir.

Step-by-Step Solution

1
Serinin uygun ayrıştırma modelini belirlemek için II. maddedeki dalgalanma genliğine ilişkin bulguyu analiz etmek.
Mevsimsel dalgalanmaların genliğinin trend ile orantılı olarak artması, serinin Çarpımsal Model (Yt=Tt×St×Ct×ItY_t = T_t \times S_t \times C_t \times I_t) ile analiz edilmesi gerektiğini gösterir.
Toplamsal modellerde mevsimsel genlik sabittir ve trendden bağımsızdır. Genlik değişiyorsa çarpımsal model uygundur.
2
III. maddede tanımlanan zaman serisi hareketinin hangi bileşene karşılık geldiğini tespit etmek.
Ortalama 5-7 yıl süren, periyodu sabit olmayan ve ekonomik evrelere (genişleme/daralma) bağlı olarak ortaya çıkan dalgalanmalar Devresel (Konjonktürel) bileşendir.
Mevsimsel dalgalanmaların periyodu sabittir (örneğin 12 ay). Periyodu 1 yıldan uzun ve değişken olan dalgalanmalar devresel bileşen içinde incelenir.

Key Concept

Zaman serilerinde toplamsal/çarpımsal model ayrımı ve mevsimsel/devresel bileşen farkı
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Zaman Serisi Temel Bileşenleri (Trend, Mevsimsel, Devresel, Düzensiz)

More questions from this topic