Examkin

Question

Difficulty: MediumZaman Serisi Temel Bileşenleri (Trend, Mevsimsel, Devresel, Düzensiz)

Bir ülkenin makroekonomik göstergelerini inceleyen bir araştırmacı, çeyreklik bazda turizm gelirlerini analiz ederken aşağıdaki bulguları elde etmiştir:

I. Seri, uzun dönemde zamanın doğrusal bir fonksiyonu olarak (deterministik şekilde) artış eğilimindedir.
II. Her yılın üçüncü çeyreğinde tepe, birinci çeyreğinde dip yapan dalgalanmaların genliği (dalga boyu), serinin genel seviyesi (trendi) yükseldikçe orantılı olarak büyümektedir.
III. Seride ayrıca, periyodu sabit olmayan ve yaklaşık 5 ila 8 yıl arasında değişen makroekonomik genişleme ve daralmalara bağlı dalgalanmalar gözlemlenmektedir.

Bu bulgulara göre, serinin klasik ayrıştırma (dekombinasyon) yönteminde kullanılması gereken en uygun model yapısı ile III. bulguda ifade edilen temel bileşen türü aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

  1. Çarpımsal Model – Devresel BileşenAnswer
  2. B
    Toplamsal Model – Devresel Bileşen
  3. C
    Çarpımsal Model – Mevsimsel Bileşen
  4. D
    Çarpımsal Model – Stokastik Trend
  5. E
    Toplamsal Model – Mevsimsel Bileşen

Answer

Serinin dalgalanma boyunun giderek büyümesi nedeniyle çarpımsal model kullanılmalı ve 5-8 yıllık döngüsel dalgalanmalar devresel bileşen olarak tanımlanmalıdır.
Serinin dalga boyu (genliği) zamanla ve trendle birlikte orantılı olarak arttığı için çarpımsal (multiplicative) model kullanılmalıdır. Sabit dalga boyuna sahip serilerde toplamsal (additive) model tercih edilir. Ayrıca periyodu sabit olmayan ve genellikle 1 yıldan uzun (5-8 yıl gibi) süren, ekonomik genişleme ve daralmalara bağlı dalgalanmalar devresel (cyclical) bileşen olarak adlandırılır. Bu nedenle doğru seçenek çarpımsal model ve devresel bileşeni içerendir.

Step-by-Step Solution

1
Serinin genliğindeki (dalga boyu) değişimi inceleyerek ayrıştırma modelini belirlemek
Dalga boyu serinin trendiyle birlikte büyüdüğü için çarpımsal model seçilmelidir.
Toplamsal modellerde mevsimsel genlik zaman içinde sabittir; çarpımsal modellerde ise serinin seviyesiyle (trend) orantılı olarak artış gösterir.
2
5-8 yıllık makroekonomik dalgalanmaların ait olduğu zaman serisi bileşenini tespit etmek
Bu dalgalanmalar devresel (cyclical) bileşeni temsil etmektedir.
Mevsimsel bileşen 1 yıl veya daha kısa süreli sabit periyotlu dalgalanmaları kapsarken, devresel bileşen 1 yıldan uzun süreli (genellikle 2-10 yıl) ekonomik genişleme ve daralma döngülerini ifade eder.

Key Concept

Zaman Serisi Dekombinasyon Modelleri ve Temel Bileşenleri
Rate this question

Topics

Zaman Serisi Temel Bileşenleri (Trend, Mevsimsel, Devresel, Düzensiz)

More questions from this topic