Question

Difficulty: HardKoşullu Olasılık

Bir kamu kurumunun proje değerlendirme kuruluna sunulan projelerin %30'u 'Yüksek Nitelikli', %70'i ise 'Standart Nitelikli' olarak sınıflandırılmaktadır. Kurulun ön inceleme aşamasında kullandığı yapay zeka destekli bir önceliklendirme sistemi, yüksek nitelikli projelerin %90'ına 'Öncelikli Onay' işareti koyarken, standart nitelikli projelerin %15'ine yanlışlıkla 'Öncelikli Onay' işareti koymaktadır.

Buna göre, sistem tarafından 'Öncelikli Onay' işareti konulmuş bir projenin gerçekte 'Standart Nitelikli' olma olasılığı kaçtır?

  1. A
    0,105
  2. B
    0,150
  3. 0,280Answer
  4. D
    0,700
  5. E
    0,720

Answer

0,280
Soruda, bir projenin 'Öncelikli Onay' aldığı bilindiğine göre, 'Standart Nitelikli' olma olasılığı istenmektedir. Bu problem Bayes Teoremi kullanılarak çözülür. Öncelikle projenin 'Öncelikli Onay' alma toplam olasılığı hesaplanır: Yüksek Nitelikli ve Onaylı olma olasılığı (0,30 × 0,90 = 0,270) ile Standart Nitelikli ve Onaylı olma olasılığı (0,70 × 0,15 = 0,105) toplanır. Toplam olasılık 0,270 + 0,105 = 0,375 olarak bulunur. İstenen koşullu olasılık ise, Standart Nitelikli ve Onaylı olma olasılığının toplam Onay olasılığına bölünmesiyle elde edilir: 0,105 / 0,375 = 0,280.

Step-by-Step Solution

1
Olayları tanımlama ve verilen olasılıkları matematiksel notasyona çevirme.
P(Y) = 0,30, P(S) = 0,70, P(Onay|Y) = 0,90, P(Onay|S) = 0,15 olarak belirlenir.
Bayes teoremini uygulayabilmek için metindeki istatistiksel verileri modellemek.
2
Toplam Olasılık Teoremi kullanılarak bir projenin herhangi bir şekilde 'Öncelikli Onay' alma olasılığını (payda) hesaplama.
P(Onay) = P(Onay|Y)P(Y) + P(Onay|S)P(S) = (0,90 × 0,30) + (0,15 × 0,70) = 0,270 + 0,105 = 0,375
Yeni kısıtlanan örnek uzayın, yani sadece onay alan projelerin oluşturduğu toplam hacmi bulmak.
3
Bayes Teoremi'ni uygulayarak 'Öncelikli Onay' alındığı bilindiğinde 'Standart Nitelikli' olma koşullu olasılığını bulma.
P(S|Onay) = P(S ∩ Onay) / P(Onay) = 0,105 / 0,375 = 0,280
Yeni bilgi (onay işareti) ışığında projenin standart nitelikli olduğuna dair sonul (posterior) olasılığı hesaplamak.

Key Concept

Koşullu Olasılık ve Bayes Teoremi
Rate this question