Bir plastik ambalaj üretim tesisinde, üretilen PET şişelerin et kalınlıkları kalite kontrol departmanı tarafından düzenli olarak izlenmektedir. Veriler incelendiğinde, sürecin istatistiksel olarak kontrol altında (kararlı) olduğu sonucuna varılmıştır. Ancak üretim müdürü, şişelerin et kalınlıklarında kontrol limitleri içerisinde kalsa da hâlâ ufak dalgalanmalar gözlemlemiştir. Müdür, bu dalgalanmaları "hata" olarak nitelendirmiş ve kalınlığın her örneklemde tam olarak hedef değere eşitlenmesi için operatörlere makine ayarlarına sürekli müdahale etmeleri talimatını vermmiştir.
İstatistiksel kalite kontrol ilkeleri dikkate alındığında, bu süreçteki değişkenlik ve üretim müdürünün yaklaşımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Süreç istatistiksel kontrol altında olduğu için gözlemlenen bu dalgalanmalar yalnızca sürecin doğasında var olan genel (şansa bağlı) nedenlerden kaynaklanmaktadır ve sürece sürekli müdahale etmek değişkenliği azaltmak yerine artıracaktır.Answer
- BKontrol altındaki bir süreçte tüm üretim değerlerinin hedef değere birebir eşit olması beklendiğinden, mevcut dalgalanmalar fark edilemeyen özel (atanabilir) nedenlerin varlığını kesin olarak kanıtlar.
- CSürecin kararlı olması sistemde hem genel hem de özel nedenlerin birbiriyle dengede olduğunu gösterir; bu nedenle müdürün hedef değerden her sapmada makineye müdahale etme kararı istatistiksel açıdan doğrudur.
- DEt kalınlıklarındaki bu farklılıklar hammadde partisindeki ani bir bozulma veya makine arızası gibi özel (atanabilir) nedenlerden kaynaklandığı için sürecin derhal durdurulması gerekir.
- Eİstatistiksel denetim altındaki süreçlerde değişkenliğin yegane sebebi özel (atanabilir) nedenlerdir, bu yüzden genel nedenleri araştırmak yerine operatör performanslarına odaklanılmalıdır.
Answer
Süreç istatistiksel kontrol altında olduğu için mevcut dalgalanmalar yalnızca genel (şansa bağlı) nedenlerden kaynaklanır. Üretim müdürünün sürekli müdahalesi ise aşırı ayar (tampering) etkisine yol açarak sürecin değişkenliğini artıracaktır.
İstatistiksel kalite kontrolde, eğer bir süreç kararlıysa (istatistiksel kontrol altındaysa) sistemdeki tüm özel (atanabilir) nedenler ortadan kaldırılmış demektir. Bu durumda süreçte sadece sistemin kendi tasarımından kaynaklanan, kaçınılmaz olan 'genel (şansa bağlı) nedenler' kalır. W. Edwards Deming'in de huni deneyi (funnel experiment) ile kanıtladığı üzere, kontrol altındaki bir süreçte şansa bağlı dalgalanmaları düzeltmek için yapılan sürekli ayarlamalar (tampering/aşırı ayar), sistemin genel varyansını düşürmez, aksine daha da artırarak sistemi kararsızlığa sürükler. Bu nedenle, doğru yaklaşım sürece müdahale etmemektir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İstatistiksel Kalite Kontrolde Genel ve Özel Nedenler ile Aşırı Ayar (Tampering) Kavramı
Alternative Method
Değişkenlik türlerini doktor-hasta benzetmesiyle ayırt edebilirsiniz: Genel nedenler, bir insanın sağlıklı durumdaki normal kalp atış hızındaki ufak fizyolojik oynamalardır (müdahale edilmez). Özel nedenler ise yüksek ateşe bağlı ani nabız yükselmesidir (derhal müdahale gerektirir). Sürekli normal kalp atışındaki ufak oynamalara ilaç vermek sağlığı daha çok bozar (aşırı ayar/tampering).
Estimated Time:1m 0s