Question

Difficulty: MediumRobert K. Merton'un Bürokrasi Modeli

Robert K. Merton, bürokratik yapıların sadece yöneticiler tarafından planlanan açık işlevlerine (manifest functions) değil, yapının işleyişi sırasında kendiliğinden gelişen ve genellikle olumsuz nitelikte olan gizli işlevlerine (latent functions) de odaklanmıştır. Bu doğrultuda Merton; bürokratik disiplinin personelde yapısal bir katılık yaratarak onları yeni ve alışılmadık durumlara uyum sağlama yeteneğinden mahrum bırakmasını aşağıdaki kavramlardan hangisiyle tanımlamıştır?

  1. A
    Yapmacık bürokrasi
  2. B
    Kooptasyon
  3. Eğitilmiş yetersizlikAnswer
  4. D
    Amaçların yer değiştirmesi
  5. E
    İdeal tip bürokrasi

Answer

Eğitilmiş yetersizlik
Doğru seçenek olan kavram, personelin kurallara ve usullere sıkı sıkıya bağlı kalacak şekilde eğitilmesinin, onları alışılmadık veya değişen çevre koşulları karşısında çözüm üretemez hale getirmesini ifade eder. Bu durum Merton'un bürokrasi modelindeki en temel yapısal katılık (rigidity) göstergesidir.

Step-by-Step Solution

1
Merton'un bürokrasiye yönelik yapısal-işlevselci eleştirisini analiz et.
Merton'un, Weber'in rasyonellik vurgusuna karşı bürokrasinin beklenmedik sonuçlarını (gizli işlevler/disfonksiyonlar) incelediği görülür.
Sorudaki açık ve gizli işlev ayrımı, Merton'un analizinin temelini oluşturur.
2
Tanımlanan 'esneklik kaybı' ve 'yeni durumlara uyumsuzluk' olgusunu uygun kavramla eşleştir.
Bu durumun, personelin geçmişteki eğitim ve alışkanlıklarının yeni koşullarda engel teşkil etmesi anlamına gelen 'eğitilmiş yetersizlik' olduğu belirlenir.
Merton, bürokratik disiplinin personeli bir 'rutin' içine hapsettiğini ve bu rutinin kriz anlarında yetersiz kaldığını vurgular.

Key Concept

Merton'un Bürokrasi Disfonksiyonları: Eğitilmiş Yetersizlik
Estimated Time:50s
Rate this question