Examkin

Question

Difficulty: Very hardRobert K. Merton'un Bürokrasi Modeli

Robert K. Merton’un bürokrasi analizinde; örgüt içi denetimi ve davranışlarda öngörülebilirliği (güvenilirlik) sağlama çabalarının, başlangıçta hedeflenmeyen 'beklenmedik sonuçlar' doğurduğu vurgulanmaktadır. Bu çerçevede, memurların kuralları hizmetin bir aracı olmaktan çıkarıp kutsal birer 'tabu' haline getirmeleri ve kurallara aşırı uyumun memurların değişen koşullara adaptasyonunu engellemesi olguları, Merton'un modelinde hangi kavram çifti ile tanımlanmaktadır?

  1. Amaçların yer değiştirmesi - Eğitilmiş yetersizlikAnswer
  2. B
    Yapmacık bürokrasi - Kooptasyon
  3. C
    Parkinson Kanunu - Peter İlkesi
  4. D
    Gayrişahsilik - İdeal tip
  5. E
    Uzmanlaşma - Hiyerarşik kademelenme

Answer

Amaçların yer değiştirmesi ve eğitilmiş yetersizlik kavramlarını içeren seçenek doğru cevaptır.
Robert K. Merton'un modeline göre, bürokratik yapıda denetim ihtiyacı kurallara verilen önemi artırır. Bu durum memurlarda kuralların birer 'araç' değil, 'amaç' olarak görülmesine (Amaçların yer değiştirmesi) yol açar. Ayrıca memurların belirli kurallar çerçevesinde hareket etmeye aşırı alışması, değişen koşullarda çözüm üretememelerine yani 'Eğitilmiş yetersizlik' durumuna neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Merton'un bürokrasi modelinin odak noktasını belirle.
Merton, Weber'in modelindeki rasyonel unsurların nasıl 'beklenmedik sonuçlara' (unintended consequences) yol açtığını analiz eder.
Soruda sorulan 'disfonksiyonel' süreçleri anlamak için modelin temel mantığını kavramak gerekir.
2
Kuralların araç olmaktan çıkıp amaç haline gelmesi durumunu tanımla.
Bu durum 'Amaçların yer değiştirmesi' (Goal displacement) olarak adlandırılır.
Merton'a göre kurallara aşırı vurgu, memurların asıl amacı (hizmeti) unutup kurallara uymayı öncelik haline getirmesine neden olur.
3
Kurallara aşırı bağlılığın yarattığı adaptasyon sorununu tanımla.
Bu durum 'Eğitilmiş yetersizlik' (Trained incapacity) olarak adlandırılır.
Memurların belirli kurallar içinde hareket etmeye o kadar alışmasıdır ki, yeni bir durumla karşılaştıklarında esneklik gösteremezler.

Key Concept

Merton'un Bürokrasi Disfonksiyonları

Practice More

Gouldner'in bürokrasi modelindeki 'denetim-kurallar-yabancılaşma' döngüsünü Merton'un modeliyle karşılaştırarak çalışabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Robert K. Merton'un Bürokrasi Modeli

More questions from this topic