Question

Difficulty: MediumRobert K. Merton'un Bürokrasi Modeli

Robert K. Merton’un bürokrasi modeline göre, örgüt içerisinde kontrolü artırmak ve davranışlarda öngörülebilirliği sağlamak amacıyla kurallara verilen aşırı önem; memurların kuralları, örgütün temel hedeflerine ulaşmak için kullanılan birer 'araç' olarak görmek yerine, kendi başlarına birer 'amaç' olarak algılamalarına yol açar. Bu durum, Merton tarafından aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanmaktadır?

  1. A
    Eğitilmiş yetersizlik
  2. Amaçların yer değiştirmesiAnswer
  3. C
    Yapmacık (mock) bürokrasi
  4. D
    Kooptasyon (katılım)
  5. E
    İdeal tip bürokrasi

Answer

Merton'un bürokrasi analizinde kuralların araç olmaktan çıkıp amaç haline gelmesi 'Amaçların yer değiştirmesi' kavramıyla ifade edilir.
Doğru yanıt olan amaçların yer değiştirmesi seçeneği, Merton'un bürokrasideki kuralların rasyonel araçlar olmaktan çıkıp, memurların hayatını garantiye alan ve sorgulanmayan amaçlar haline gelmesini tanımlayan tam karşılıktır.

Step-by-Step Solution

1
Bürokratik yapıda kontrol ve güvenilirlik ihtiyacının sonucunu analiz etmek
Üst yönetimin davranışları öngörülebilir kılmak için kurallara aşırı vurgu yaptığı tespit edilir.
Merton'a göre bu vurgu, memurlar üzerinde psikolojik bir baskı oluşturur.
2
Kuralların işlevsel dönüşümünü tanımlamak
Örgütün asıl hizmet hedefine ulaşmak için birer araç (vasıta) olan kuralların, memur için korunması gereken birincil değer haline geldiği görülür.
Kurallara uygunluk, hizmetin kalitesinden daha önemli hale gelir.
3
Kavramsal eşleştirmeyi yapmak
Bu sürece literatürde 'Amaçların Yer Değiştirmesi' (Goal Displacement) denir.
Örgütsel araçların amaçların yerine geçmesi Merton'un disfonksiyon analizinin merkezidir.

Key Concept

Amaçların Yer Değiştirmesi (Goal Displacement)

Practice More

Merton'un 'güvenilirlik' talebinin 'katılığa' (rigidity) nasıl dönüştüğünü gösteren şematik akışı incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:50s
Rate this question