Robert K. Merton, bürokratik yapının işleyişi üzerine yaptığı analizlerde, Max Weber'in rasyonellik vurgusunu eleştirerek yapının 'beklenmedik sonuçlarına' odaklanmıştır. Merton'a göre, örgüt içindeki kuralların ve prosedürlerin titizlikle uygulanması (aşırı konformite) zamanla personelin olaylara sadece mevzuat çerçevesinden bakmasına yol açmakta; bu durum başlangıçta araç olan kuralların birer 'amaç' haline gelmesiyle sonuçlanmaktadır. Uzmanlaşmış personelin geçmişteki öğrenmelerinin değişen yeni koşullara uyum sağlamada bir engel teşkil etmesiyle karakterize edilen bu süreç aşağıdakilerden hangisidir?
- Amaçların yer değiştirmesi ve eğitilmiş yetersizlikAnswer
- BYapmacık (mock) bürokrasi
- CKooptasyon (katılım/içselleştirme) süreci
- Dİdeal tip bürokrasi ve teknik rasyonellik
- ETemsili bürokrasi ve sosyal eşitlik
Answer
Merton'un modeline göre, kuralların titizlikle uygulanmasının asıl hedeflerin önüne geçmesi 'amaçların yer değiştirmesi' olarak, bu kurallara olan bağlılığın personeli yeni durumlarda yetersiz kılması ise 'eğitilmiş yetersizlik' olarak tanımlanır.
Doğru cevap olan ifade, Merton’un modelinin temel taşlarını oluşturur. 'Amaçların yer değiştirmesi', bürokratik mekanizmanın işleyişini sağlayan araçların (kurallar), asıl hizmet hedeflerinin yerini almasını tanımlar. 'Eğitilmiş yetersizlik' ise, bireyin sahip olduğu teknik beceri ve kural bilgisinin, değişen çevre koşullarında çözüm üretmek yerine engel teşkil etmesi durumudur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Robert K. Merton'un Bürokratik Disfonksiyonları (Amaçların Yer Değiştirmesi ve Eğitilmiş Yetersizlik)
Practice More
Merton'un 'beklenmedik sonuçlar' analizini, Gouldner'in kuralların hem olumlu hem olumsuz etkilerini incelediği modeliyle karşılaştırmanız konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s