Question

Difficulty: HardSorumluluğun Kurucu Unsurları: İdari İşlem, Eylem, Zarar ve İlliyet Bağı

Bir kamu kurumuna ait hizmet aracının, tüm periyodik bakımları zamanında yapılmış olmasına rağmen, görev sırasında rotunun aniden çıkması sonucu meydana gelen kazada bir vatandaş ağır yaralanmıştır. İdari yargı yerleri, aracın teknik aksamındaki bu arızayı 'beklenmeyen hal' (kaza) olarak nitelendirmiştir.

Bu vaka kapsamında idarenin sorumluluğu ve illiyet bağı unsuru açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Rot çıkması olayı idari faaliyetin içinden kaynaklandığı için 'dışsallık' şartı gerçekleşmemiştir; bu nedenle illiyet bağı tam olarak kesilmez ve idare 'risk ilkesi' gereği kusuru olmasa da zararı tazmin etmekle yükümlüdür.Answer
  2. B
    Olay öngörülemez ve önlenemez nitelikte olduğundan 'mücbir sebep' kapsamında değerlendirilir; bu durum illiyet bağını tamamen kestiği için idarenin herhangi bir mali sorumluluğu doğmaz.
  3. C
    Meydana gelen yaralanma zararı 'özel' değil 'genel' bir nitelik taşıdığından, idari eylem ile zarar arasındaki illiyet bağı kurulsa dahi idarenin tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır.
  4. D
    Beklenmeyen hal durumunda illiyet bağı sadece kusur sorumluluğu açısından kesilir; ancak olayda 'ağır hizmet kusuru' bulunduğu varsayıldığından idare kusursuz sorumluluk yerine kusur esasına göre sorumlu tutulur.
  5. E
    Bu kaza durumunda illiyet bağını kesen asıl unsur 'zarar görenin kusuru' kabul edildiğinden, idarenin eylemi ile zarar arasındaki nedensellik bağı hukuken kopmuş sayılır.

Answer

Aracın rotunun çıkması gibi beklenmeyen haller idari faaliyetin içinden kaynaklandığı için illiyet bağını tam olarak kesmez ve idarenin kusursuz sorumluluğu (risk ilkesi) kapsamında tazminat yükümlülüğü devam eder.
İdarenin sorumluluğu için idari eylem ile zarar arasında bir illiyet bağı bulunmalıdır. Mücbir sebep (deprem, fırtına vb.) dışsal olduğu için bu bağı tamamen keserken; beklenmeyen haller (araç arızası, lastik patlaması vb.) idarenin yürüttüğü faaliyetin bir parçasıdır. Bu nedenle beklenmeyen haller sadece 'hizmet kusuru' bulunmadığını kanıtlar, ancak 'kusursuz sorumluluk' (risk ilkesi) gereği idarenin tazminat ödemesini engellemez.

Step-by-Step Solution

1
Olayın hukuki niteliğini belirle.
Aracın teknik arızası 'beklenmeyen hal' (kaza) olarak tanımlanır.
Beklenmeyen haller; öngörülemez ve önlenemezdir ancak mücbir sebepten farklı olarak idari faaliyetin 'içinde' (içsel) gerçekleşir.
2
İlliyet bağı üzerindeki etkisini analiz et.
Beklenmeyen haller illiyet bağını 'hizmet kusuru' için keser ancak 'kusursuz sorumluluk' için kesmez.
Dışsallık (idarenin dışından gelme) şartı olmadığı için risk teorisi uyarınca idarenin sorumluluğu devam eder.
3
Zararın özelliklerini kontrol et.
Vatandaşın yaralanması meşru, kesin, şahsi ve özel bir zarardır.
Tazminat için zararın bu dört özelliği taşıması şarttır.

Key Concept

İlliyet Bağını Kesen Nedenlerde Dışsallık Kriteri

Practice More

İlliyet bağını kesen nedenlerden 'üçüncü kişinin kusuru' durumunda idarenin sorumluluğunun nasıl etkilendiğini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question