Question

Difficulty: MediumRobert K. Merton'un Bürokrasi Modeli

Robert K. Merton, bürokratik organizasyonlarda üst yönetimin denetim ve güvenilirlik sağlama çabalarının, personel üzerinde aşırı bir kuralcı disiplin yarattığını belirtir. Bu durum, personelin olayları analiz etme yeteneğini kısıtlayarak geçmişte başarı getiren rutinlerin, yeni ve özgün sorunlar karşısında çözüm üretmeyi engellemesine yol açar. Merton'un bu analizinde dile getirdiği, rasyonel yapının işleyişini bozan ve personelin uyum yeteneğini felç eden bu olgu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Eğitilmiş yetersizlikAnswer
  2. B
    Amaçların yer değiştirmesi
  3. C
    Kooptasyon
  4. D
    Yapmacık bürokrasi
  5. E
    İdeal tip

Answer

Eğitilmiş yetersizlik
Eğitilmiş yetersizlik, bürokratik yapının gerektirdiği aşırı uzmanlaşma ve kuralcı disiplinin personelde bir tür 'mesleki körlük' yaratmasıdır. Bu durum, personelin geçmişte başarılı olan tepkilerini değişen koşullarda da ısrarla sürdürmesine ve yeni problemlere uyum sağlayamamasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki anahtar ipuçlarını analiz et.
Personelin geçmişte başarı getiren rutinlerinin yeni koşullarda engel haline gelmesi vurgulanmaktadır.
Merton'un modelinde bu spesifik durum, öğrenilen davranışların esneklik kaybına yol açmasıyla ilgilidir.
2
Merton'un disfonksiyonlarını karşılaştır.
Amaçların yer değiştirmesi kuralın amacın önüne geçmesi iken; eğitilmiş yetersizlik, öğrenilmiş tepkilerin yanlış bağlamda sürdürülmesidir.
Soruda personelin 'uyum yeteneğini felç eden' ve 'çözüm üretmeyi engelleyen' durum sorulmaktadır.
3
Kavramsal eşleştirmeyi tamamla.
Tanımlanan durum 'Eğitilmiş yetersizlik' kavramı ile tam olarak örtüşmektedir.
Veblen'den esinlenen bu kavram, Merton'un yapısal-fonksiyonel analizinin merkezinde yer alır.

Key Concept

Eğitilmiş Yetersizlik (Trained Incapacity)

Practice More

Merton'un bürokrasi modelinde 'açık işlevler' (manifest functions) ile 'gizli/niyetlenilmemiş işlevler' (latent functions) arasındaki ayrımı inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:55s
Rate this question