Question

Difficulty: MediumKolluk Yetkisinin Sınırları ve Yarışması

Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde kurulan bir pazar yerinde, özel idari kolluk olan belediye zabıtası, ruhsatsız gıda satışı yapan seyyar satıcılara müdahale etmektedir. Ancak satıcıların direnmesi üzerine olay büyümüş ve genel kamu düzenini, güvenlik ve dirliği ciddi şekilde tehdit eden geniş çaplı bir arbedeye dönüşmüştür. Bunun üzerine olay yerine intikal eden genel idari kolluk makamları (polis) duruma el koymuştur. Ancak polis ekipleri, kalabalığı dağıtmak amacıyla, direnmeyen satıcıların da mallarına zarar verecek ve bedensel bütünlüklerini orantısız şekilde zedeleyecek seviyede aşırı güç kullanmıştır.

İdare hukukunda yer alan 'kolluk yetkilerinin yarışması' kuralları ve kolluk yetkisinin anayasal sınırları dikkate alındığında, bu olayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Pazar yerlerinin denetimi münhasıran belediye zabıtasına ait olduğundan, polis ekiplerinin olaya el koyması idare hukukunda doğrudan yetki gaspı niteliği taşır.
  2. B
    Genel kolluk ile belediye zabıtası arasında idari vesayet ilişkisi bulunduğundan, polisin müdahalesi ancak ilgili yerel yönetim biriminin talep ve onayıyla hukuka uygun hale gelir.
  3. Genel idari kolluk, özel kolluğun görev alanında kamu düzeni ciddi şekilde bozulduğunda olaya el koyma yetkisine sahip olmakla birlikte; uygulanan müdahale zorunluluk ve ölçülülük ilkelerini ihlal ettiğinden kolluk faaliyetinin sınırları aşılmıştır.Answer
  4. D
    Kolluk yetkilerinin yarışması durumunda genel kolluk her zaman özel kolluğun hiyerarşik amiri statüsüne geçtiğinden, polis ekiplerinin olay yerindeki müdahale biçimi ve takdir yetkisi mutlak ve sınırsızdır.
  5. E
    Genel kolluğun temel amacı kamu düzenini sağlamak olsa da, direnmeyen kişilere zarar verilmesi işlemin maksat unsurunu bozarak faaliyeti doğrudan yetki saptırmasına dönüştürür.

Answer

Genel idari kolluk, özel kolluğun görev alanında genel kamu düzeni bozulduğunda olaya el koyma yetkisine sahip olmakla birlikte; uygulanan müdahale zorunluluk ve ölçülülük ilkelerini ihlal ettiğinden kolluk faaliyetinin sınırları aşılmıştır.
İdare hukukunda, aynı yer ve konuda genel idari kolluk ile özel idari kolluk yetkilerinin çatışması (yarışması) halinde asıl ve asli olan genel idari kolluk yetkisidir. Özel kolluğun (zabıtanın) görev yaptığı alanda asayişin ve genel kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması durumunda genel kolluğun (polisin) olaya el koyması hukuka uygundur ve yetki gaspı veya tecavüzü oluşturmaz. Ancak Anayasa uyarınca, her türlü kolluk faaliyetinin, temel hak ve hürriyetleri sınırlarken 'ölçülülük' ve 'zorunluluk' ilkelerine uygun hareket etmesi gerekir. Direnmeyen kişilere zarar verilmesi ve aşırı güç kullanımı, kolluk yetkisinin anayasal sınırlarının aşıldığını, dolayısıyla bu yönüyle eylemin hukuka aykırı hale geldiğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki kolluk makamlarının yetki alanlarının belirlenmesi ve yarışma kuralının tespiti.
Belediye zabıtası özel idari kolluk, polis ise genel idari kolluktur. Özel kolluğun yetki alanında kamu düzeni genel anlamda bozulduğunda, genel kolluğun olaya el koyma yetkisi vardır.
Genel kolluğun (polis) temel görevi istisnasız olarak genel güvenlik ve asayişi sağlamaktır.
2
Polisin olaya müdahalesinin kolluk yetkisinin sınırları bağlamında değerlendirilmesi.
Polisin olaya el koyması yetki yönünden hukuka uygun olsa da, direnmeyen kişilere zarar vermesi ve aşırı şiddet uygulaması kolluk yetkisinin sınırlarını aşmıştır.
Anayasa gereği kolluk tedbirleri temel hakları sınırlarken mutlaka 'ölçülülük' (orantılılık) ve 'zorunluluk' ilkelerine uymak zorundadır.

Key Concept

Kolluk Yetkisinin Sınırları ve Yarışması
Estimated Time:1m 20s
Rate this question