Bir kamu üniversitesinin laboratuvarı için yurt dışından ithal edilen hassas bir optik cihaz, gümrükteki geçici depolama alanında gümrük görevlilerinin hatalı istifleme yapması ve gerekli hassasiyeti göstermemesi sonucu devrilerek ağır hasar görmüştür. Cihazı ithal eden firma, bu hasarın yanı sıra cihazın zamanında kurulamaması nedeniyle bir sonraki ay almayı planladığı 'muhtemel ek projelerden mahrum kalacağını' da belirterek idareden tüm bu kayıplarının karşılanmasını talep etmektedir.
Bu olayda idarenin tazminat sorumluluğu ile zararın nitelikleri arasındaki ilişki bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Cihazda meydana gelen somut fiziksel hasar 'kesin' bir zarar olduğu için tazmin edilmelidir; ancak firmanın gelecekteki 'muhtemel kâr mahrumiyeti' kesinlik şartını taşımadığı için tazminat kapsamı dışındadır.Answer
- BCihazın gümrük sahasında hasar görmesi idarenin denetimi dışında gelişen bir 'mücbir sebep' hali olduğundan, idarenin eylemi ile zarar arasındaki illiyet bağı kesilmiştir.
- CFirmanın mahrum kaldığı tüm kâr kayıpları 'sosyal risk' ilkesi kapsamında değerlendirilir ve idare herhangi bir kusur aranmaksızın bu zararları karşılamak zorundadır.
- DHasara neden olan hatalı istifleme faaliyeti bir idari 'işlem' değil, 'idari eylem' niteliğinde olduğundan bu durumdan dolayı idareye karşı tazminat davası açılamaz.
- EMeydana gelen hasarın tazmin edilebilmesi için öncelikle gümrük memurlarının bu eylemine karşı 'iptal davası' açılmalı ve işlemin hukuka aykırılığı tescil edilmelidir.
Answer
Cihazdaki somut hasarın kesin olduğu için tazmin edilmesi gerektiği, ancak muhtemel kâr mahrumiyetinin kesinlik şartını taşımadığı cevabı doğrudur.
İdare hukukunda tazmin edilebilir bir zararın en temel özelliklerinden biri 'kesin' olmasıdır. Vaka analizinde cihazdaki fiziksel hasar gerçekleşmiş ve somut bir durum olduğu için kesinlik arz eder. Ancak firmanın gelecekte elde etmeyi 'umduğu' veya 'planladığı' kârlar, henüz gerçekleşmemiş ve gerçekleşeceği de hukuken garanti altına alınmamış (muhtemel) olduğu için tazminatın konusunu oluşturamaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İdarenin sorumluluğu için zararın meşru, kesin, şahsi ve özel olması şarttır.
Estimated Time:1m 50s