Temel Hak ve Hürriyetler
206 questions
1982 Anayasası'nda temel hak ve hürriyetlerin sınıflandırılmasında Jellinek’in "üçlü statü kuramı" (negatif, pozitif ve aktif statü hakları) esas alınmış; haklar sırasıyla Kişi Hakları, Sosyal ve Ekonomik Haklar ile Siyasi Haklar bölümleri altında düzenlenmiştir.
Aşağıdaki tabloda bazı temel hak ve hürriyetler ile bunların anayasal kategorileri eşleştirilmiştir:
| Hak ve Hürriyet | Anayasal Kategori |
|---|---|
| I. Konut Dokunulmazlığı | Kişi Hakları ve Ödevleri |
| II. Yerleşme ve Seyahat Hürriyeti | Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler |
| III. Toprak Mülkiyeti | Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler |
| IV. Dernek Kurma Hürriyeti | Siyasi Haklar ve Ödevler |
| V. Kamu Hizmetine Girme Hakkı | Siyasi Haklar ve Ödevler |
Buna göre, yukarıdaki eşleştirmelerden hangilerinin kategorisi yanlış belirtilmiştir?
Anayasa hukukunda 'sert çekirdek haklar' olarak adlandırılan ve 1982 Anayasası'nın 15. maddesinde düzenlenen haklar; savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde dahi durdurulamaz ve bu haklara dokunulamaz. Buna göre, belirtilen olağanüstü yönetim usullerinin uygulandığı bir dönemde aşağıdakilerden hangisi mutlak koruma altında olan bu haklardan biridir?
Bir idari kurul, ilgili kanunun kendisine verdiği yetkiye dayanarak, ağır bir piyasa ihlali gerçekleştirdiği tespit edilen bir holding yönetim kurulu başkanının yalnızca ihlale konu olan ticari hesaplarına değil; şahsına ait tüm banka mevduatlarına, taşınmazlarına ve gelecekte edineceği her türlü malvarlığı değerine el koyarak mülkiyetin kamuya geçirilmesine karar vermiştir.
1982 Anayasası'nda güvence altına alınan hak ve hürriyetler bağlamında, bu idari işlem ve dayanağı olan kanuni düzenleme hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hukuken doğrudur?
1982 Anayasası'nın 15. maddesine göre; savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla ve ölçülülük ilkesine uygun olarak temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir. Ancak bu hallerde dahi dokunulması yasak olan "çekirdek haklar" anayasa ile güvence altına alınmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi olağanüstü durumlarda dahi dokunulamayacak çekirdek haklar arasında yer alır?
1982 Anayasası'na göre 'Siyasi Haklar ve Ödevler' bölümünde yer alan ve herkesin kamu giderlerini karşılamak üzere 'mali gücüyle' orantılı olarak yerine getirmekle yükümlü olduğu ödev aşağıdakilerden hangisidir?
yılında yapılan anayasa değişikliğiyle Anayasası’nın maddesine yeniden eklenen "hakkın özüne dokunmama" güvencesi, temel hakların sınırlandırılmasında yasama organı için aşılamaz bir sınırı ifade etmektedir. Buna göre, bir temel hak ve hürriyete getirilen sınırlamanın "hakkın özüne dokunduğunu" ve dolayısıyla anayasaya aykırı olduğunu söyleyebilmek için temel alınan kıstas aşağıdakilerden hangisidir?
1982 Anayasası’nın 15. maddesinde; savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının kısmen veya tamamen durdurulabileceği öngörülmüş, ancak "çekirdek haklar" (dokunulamaz alan) bu kısıtlamanın dışında tutulmuştur. Bu çekirdek haklardan bazılarının korunması mutlak iken, bazılarının kapsamında "savaş hukukuna uygun fiiller" gibi istisnai kayıtlar yer almaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 15. maddenin ikinci fıkrasında herhangi bir istisnai kayıtla (savaş hukukuna uygun ölümler vb.) ilişkilendirilmeden, mutlak ve istisnasız bir biçimde korunan çekirdek haklardan biridir?
1982 Anayasası’nın 13. maddesinde düzenlenen "temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması" rejimi kapsamında uyulması gereken anayasal güvenceler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu rejim içerisinde yer alan bir sınırlama ölçütü değildir?
1982 Anayasası'na göre devletin; eğitim, aile ve sosyal güvenlik gibi sosyal ve ekonomik alanlardaki görevlerini yerine getirirken uyması gereken temel anayasal sınır aşağıdakilerden hangisidir?
1982 Anayasası’nın "Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler" başlıklı bölümünde düzenlenen hakların gerçekleştirilmesi, . maddede yer alan "devletin mali kaynaklarının yeterliliği" ve "öncelikler" ölçütlerine bağlanmıştır. Bu anayasal sınırlama rejimi ve ilgili hakların niteliği göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
1982 Anayasası'nın "Siyasi Haklar ve Ödevler" bölümünde düzenlenen kamu hizmetine girme, vatan hizmeti ve vergi ödeviyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
1982 Anayasası'nın çalışma yaşamına ve örgütlenme özgürlüğüne ilişkin hükümleri uyarınca, 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' grubunda yer alan haklarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
1982 Anayasası’nda düzenlenen temel hak ve hürriyetler arasında yer alan aşağıdaki haklardan hangisi, bireyin devletten olumlu bir hizmet ya da edim talep edebildiği “Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler” (pozitif statü hakları) grubunda yer almaktadır?
1982 Anayasası’nın 'Kişi Hakları ve Ödevleri' başlığı altında düzenlenen mülkiyet hakkı (m. 35) ile suç ve cezalara ilişkin anayasal esaslar (m. 38) birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu hakların hukuki güvencelerine ilişkin anayasal metne uygun ve kesin bir hükümdür?
1982 Anayasası'nın 24. maddesinde düzenlenen "Din ve Vicdan Hürriyeti" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi anayasaya uygun bir hukuki tespittir?
1982 Anayasası’nın 15. maddesinde yer alan 'Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması' rejimine göre; savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir. Ancak bu durumlarda dahi 'çekirdek haklar' olarak kabul edilen alanlara müdahale edilmesi yasaklanmıştır.
Buna göre, olağanüstü yönetim usullerinin uygulandığı bir dönemde idarenin tesis ettiği aşağıdaki işlemlerden hangisi, Anayasa'nın 15. maddesindeki koruma rejimine açıkça aykırılık teşkil eder?
1982 Anayasası’nın 15. maddesinde düzenlenen "Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması" rejimi uyarınca; savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde dahi dokunulamayacak olan "çekirdek haklar"ın kapsamı ve bu haklara getirilen anayasal istisnalar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
1982 Anayasası’nın maddesi uyarınca, temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması sürecinde uyulması gereken bir dizi kümülatif (birlikte bulunması gereken) güvence öngörülmüştür. Bu güvencelerden biri olan "hakkın özüne dokunmama" kriteri, sınırlamanın hakkın vazgeçilemez olan çekirdek kısmına müdahale etmemesini sağlar. Buna göre, yılı anayasa değişiklikleri sonrası geçerli olan sınırlama rejimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
1982 Anayasası'nın "Toplu Sözleşme Hakkı" başlıklı 53. maddesinde 2010 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile memurlar ve diğer kamu görevlilerine tanınan haklar ve bu sürecin işleyişi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
1982 Anayasası’nda "Siyasi Haklar ve Ödevler" başlığı altında düzenlenen haklar, bu hakların kullanım şartları ve siyasi partilere ilişkin kısıtlamalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?