Temel Hak ve Hürriyetler
206 questions
1982 Anayasası’nın "Kişi Hakları ve Ödevleri" bölümünde düzenlenen mülkiyet hakkı (m. 35) ile suç ve cezalara ilişkin anayasal güvenceler (m. 38) birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi bu hakların korunması ve sınırlandırılmasına ilişkin anayasal hükümlerle bağdaşmaz?
Anayasası'nın "Kişi Hakları ve Ödevleri" bölümünde düzenlenen toplumsal ve mekânsal hürriyetlerin (konut dokunulmazlığı, haberleşme hürriyeti, yerleşme ve seyahat hürriyeti, dernek kurma hürriyeti) sınırlanma rejimleri ve güvenceleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
1982 Anayasası’nın 'Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı' başlıklı 17. maddesinde güvence altına alınan yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkı; Jellinek’in statü kuramı çerçevesinde yapılan bilimsel sınıflandırmada aşağıdakilerden hangisinin kapsamında yer alır?
1982 Anayasası'nda düzenlenen "Düşünce ve Kanaat Hürriyeti" () ile "Düşünceyi Açıklama ve Yayma Hürriyeti" () arasındaki anayasal hukuki rejim farkına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Jellinek’in "üçlü statü kuramı" çerçevesinde; bireyin devlet tarafından müdahale edilemeyecek özel alanını simgeleyen ve devlete "gölge etme başka ihsan istemem" anlayışıyla yaklaşan haklar "negatif statü hakları" (koruyucu haklar) olarak tanımlanır. Anayasası'nın sistematiği de büyük ölçüde bu tasnife uygun olarak yapılandırılmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasası'nda "Kişinin Hakları ve Ödevleri" (negatif statü) başlığı altında düzenlenen hak ve hürriyetlerden biridir?
1982 Anayasası’nın 15. maddesi uyarınca; savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek ve ölçülülük ilkesine uygun davranılmak kaydıyla, temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir. Ancak bu durumlarda dahi dokunulamayacak olan "çekirdek haklar" (sert çekirdek haklar) bulunmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi belirtilen olağanüstü yönetim usullerinin uygulandığı bir dönemde, anayasal güvence altındaki çekirdek haklar kapsamında yer aldığı için hiçbir surette durdurulamaz?
1982 Anayasası’nın 13. maddesinde 2001 yılında yapılan anayasa değişikliği ile temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması rejiminde "genel sınırlama" sistemi terk edilerek "özel sınırlama" sistemine geçilmiştir. Buna göre, mevcut anayasal düzenleme çerçevesinde bir temel hak ve hürriyetin sınırlandırılabilmesi için aşağıdakilerden hangisi bir geçerlilik şartı olarak kabul edilemez?
Anayasal bir hak olan yaşama hakkı, 1982 Anayasası'nın 17. maddesinde güvence altına alınmış; ancak aynı maddenin son fıkrasında, belirli ve zorunlu hallerde silah kullanılması sonucu meydana gelen ölüm olaylarının bu hakkın ihlali sayılmayacağı belirtilmiştir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası'nın 17. maddesinde yaşama hakkının istisnası olarak düzenlenen "silah kullanılmasına kanunun cevaz verdiği zorunlu durumlar" arasında yer almaz?
1982 Anayasası'nda düzenlenen "Vatan Hizmeti" ve "Vergi Ödevi" hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi bu iki anayasal kurum için de geçerli olan ortak bir özelliktir?
1982 Anayasası'nın 17. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; "Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmaksızın üzerinde bilimsel ve tıbbi deneyler yapılamaz." hükmü uyarınca, bir kimsenin vücut bütünlüğüne yapılacak müdahalenin anayasal açıdan hukuka uygunluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
1982 Anayasası’nın . maddesine göre; "Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir." Bu hükümle sınırlandırılan ve bireyin devletten olumlu bir edim talep edebilmesine imkan tanıyan haklara "isteme hakları" (pozitif statülü haklar) denir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi eğitim, aile veya sosyal güvenlik kapsamında düzenlenen ve devletin mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde sunmakla yükümlü olduğu haklardan biri değildir?
Anayasası'nda düzenlenen "Düşünce ve Kanaat Hürriyeti" () ile "Düşünceyi Açıklama ve Yayma Hürriyeti" () karşılaştırıldığında, bu iki hürriyetin anayasal koruma ve sınırlama rejimi bakımından temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?
1982 Anayasası’nda yer alan "Suç ve cezalara ilişkin esaslar" ile "Mülkiyet hakkı" düzenlemeleri kapsamında bireylere tanınan hukuki güvenceler düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi bu güvencelerden biridir?
1982 Anayasası’nın 'Suç ve Cezalara İlişkin Esaslar' (m. 38) ile 'Mülkiyet Hakkı' (m. 35) hükümleri uyarınca, bireylere sağlanan anayasal güvencelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Anayasal hakların sınırlandırılmasında kural olarak hâkim kararı gerekse de konut dokunulmazlığı ve haberleşme hürriyeti gibi bazı haklarda, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde idari mercilere istisnai olarak kısıtlama yetkisi tanınmıştır.
Buna göre, Anayasası'nda düzenlenen aşağıdaki haklardan hangisinin sınırlandırılması için gecikmesinde sakınca bulunan hallerde dahi idari bir merci kısıtlama kararı veremez ve kısıtlama yetkisi anayasal olarak münhasıran hâkim kararına bırakılmıştır?
1982 Anayasası’nın 13. maddesinde düzenlenen "Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması" rejimi uyarınca, olağan dönemde yapılacak bir sınırlama işleminin anayasaya uygun kabul edilebilmesi için kümülatif olarak aranan ölçütler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
1982 Anayasası'nın "Siyasi Haklar ve Ödevler" başlığı altında düzenlenen Vatan Hizmeti (m. 72) ile ilgili olarak, anayasa metninde yer alan düzenlemeler dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanmasında kullanılan; sınırlama aracının amaca ulaşmaya elverişli olması, sınırlamanın müdahale edilen hak açısından gerekli olması ve araç ile amaç arasında hakkaniyete uygun bir dengenin bulunması unsurlarını içeren güvence ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?
1982 Anayasası’nda temel hak ve hürriyetler; Kişi Hak ve Ödevleri, Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler ile Siyasi Haklar ve Ödevler şeklinde üçlü bir ayrıma tabi tutulmuştur. Bu ayrım, Jellinek’in "üçlü statü kuramı" (negatif, pozitif ve aktif statü hakları) ile büyük ölçüde örtüşmektedir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası’nda "Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler" (pozitif statü hakları) başlığı altında düzenlenen haklardan biri değildir?
1982 Anayasası'nın "Grev Hakkı ve Lokavt" başlıklı 54. maddesinde 2010 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile grev ve lokavt hakkının kullanımına ilişkin birçok sınırlayıcı hüküm yürürlükten kaldırılmıştır.
Buna göre, 54. maddede halen güncelliğini koruyan ve bu hakların kullanım sınırlarını belirleyen anayasal hüküm aşağıdakilerden hangisidir?