Kamu Politikasında Karar Verme Yaklaşımları

Kamu politikası analizinde kullanılan grup modeli uyarınca; bir kamu politikasının içeriğinde veya yönünde meydana gelen temel değişimlerin kaynağı ve bu süreçte devletin (siyasal sistemin) üstlendiği rol ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi modelin temel varsayımlarını en isabetli şekilde yansıtmaktadır?

Kamu politikası literatüründe yer alan "Grup Modeli" (Group Model) çerçevesinde, siyasal sistemin (devletin) temel rolü ve bu süreçte ortaya çıkan kamu politikalarının karakteriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi bu yaklaşımı en iyi açıklar?

Bir kamu kurumu, ulusal bir dijital dönüşüm stratejisi hazırlarken önce bu dönüşümün geniş kapsamlı toplumsal ve ekonomik etkilerini "geniş açılı bir mercekle" inceleyerek ana yönelimleri belirlemiştir. Ardından, bu ana yönelimler doğrultusunda yıllık eylem planları ve pilot uygulama bütçeleri oluşturulmuştur. Ancak pilot uygulamalardan birinde ciddi bir aksaklık fark edildiğinde, kurum kaynaklarını o alana yönlendirerek sadece o noktaya özgü "yüksek çözünürlüklü" derinlemesine bir inceleme başlatmıştır.

Bu uygulama örneği ve Amitai Etzioni'nin Karma Tarama Modeli dikkate alındığında, karar alma sürecinin operasyonel mantığına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kamu politikası analizinde kullanılan Oyun Teorisi Modeli'ne göre, aktörler arasındaki etkileşimler farklı matematiksel yapılar sergileyebilir. Örneğin; iki komşu ülkenin sınır aşan suların kullanımı konusunda ortak bir baraj projesi geliştirerek her iki tarafın da enerji ve sulama kapasitesini artırması, bu model kapsamında rasyonel bir tercih olarak incelenir.

Buna göre, tarafların stratejik etkileşimi sonucunda toplam kazancın sabit kalmadığı ve iş birliği yoluyla 'kazan-kazan' ($win-win$) durumunun mümkün olduğu etkileşim türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası literatüründe "ideal" bir karar alma süreci olarak kurgulanan Rasyonel-Kapsamlı Model (Kök Yöntemi); karar vericinin toplumsal değerleri tam bir hiyerarşi içinde sıralayabildiği ve her bir alternatifin doğuracağı sonuçları önceden hatasız kestirebildiği varsayımına dayanır. Bu modelin metodolojik kurgusu içinde, karar verme eyleminin nesnel ve rasyonel bir karakter kazanabilmesi için öncelikle sağlanması gereken analitik koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası yazınında Charles Lindblom tarafından 'Kök Yöntemi' (Root Method) olarak tanımlanan Rasyonel-Kapsamlı Model, karar alma sürecini teknik ve nesnel bir analize dayandırır. Bu modelin varsaydığı ideal karar verme sürecinde, toplumsal değerlerin (amaçlar) ve politika alternatiflerinin (araçlar) ele alınış biçimine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi, modelin analitik yapısını en doğru şekilde açıklar?

Kamu politikası analizinde kullanılan Grup Modeli'ne (Group Model) göre, politika yapım süreci toplumdaki örgütlü çıkar grupları arasındaki bitmek bilmeyen bir mücadele alanı olarak görülür. Bu model çerçevesinde, gruplardan birinin diğerleri üzerindeki 'göreli etkisinin' (relative influence) artması durumunda, kamu politikasında meydana gelecek değişim süreci aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

Kamu politikası yazınında Charles Lindblom tarafından 'Kök Yöntemi' (Root Method) olarak eleştirilen Rasyonel-Kapsamlı Model'de, karar vericinin toplumsal değerler (amaçlar) ile politika alternatifleri (araçlar) arasındaki ilişkiyi kurma biçimi ve izlediği mantıksal sıra aşağıdakilerden hangisidir?

Seçkinci (Elit) Model’in temel varsayımları çerçevesinde; kamu politikasının yönü, kitlelerin (halkın) süreçteki konumu ve elitlerin kendi aralarındaki değer uyumu düşünüldüğünde, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

Kamu politikası literatüründe, siyasal süreci örgütlü çıkar gruplarının karşılıklı etkileşimi ve mücadelesi üzerinden açıklayan Grup Modeli'ne (Group Model) göre; yürürlükteki bir kamu politikasının yönünde veya içeriğinde meydana gelen temel bir değişimin (politika değişimi) temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

James Buchanan ve Gordon Tullock gibi düşünürler tarafından geliştirilen Kamu Tercihi Modeli (Public Choice), ekonomi biliminin analiz araçlarını siyasal karar alma süreçlerine uygular. Bu model, devleti "hayırsever bir despot" (benevolent despot) veya toplumun genel refahını maksimize eden tarafsız bir yapı olarak gören geleneksel yaklaşımları eleştirerek siyasal süreci farklı bir temel üzerine inşa eder.

Buna göre, Kamu Tercihi Modeli'nin siyasal aktörlerin (seçmenler, siyasetçiler, bürokratlar) davranışlarına ilişkin temel varsayımı aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikasında karar alma süreçlerini ekonomik araçlarla inceleyen William Niskanen'in bürokrasi modeli çerçevesinde; bürokratların davranışları ve bu davranışların kamu çıktısı üzerindeki etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu yönetimi literatüründe Cohen, March ve Olsen tarafından geliştirilen Çöp Kutusu Modeli (Garbage Can Model), karar verme sürecini rasyonel bir hiyerarşiden ziyade karmaşık ve belirsiz bir yapı olarak ele alır. Bu modele göre, örgütlü anarşi niteliği taşıyan kurumlarda bir kararın ortaya çıkmasını sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu Tercihi Modeli'ne (Public Choice) göre, bireylerin piyasadaki ekonomik kararlarını yöneten rasyonel fayda maksimizasyonu güdüsü, siyasal alandaki eylemlerinde de belirleyicidir. Bu yaklaşım; kamu görevlilerinin piyasadan siyaset arenasına geçtiklerinde motivasyonel bir dönüşüm geçirerek tamamen "kamu yararı" odaklı ve fedakâr aktörlere dönüştüğü yönündeki geleneksel kabulü reddeder. Kamu ve özel sektör aktörleri arasındaki bu motivasyonel özdeşliği ve güdüsel sürekliliği ifade eden temel varsayılan aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası analizinde siyasal sistemi bir 'dönüştürme mekanizması' olarak ele alan yaklaşımda; çıktıların çevre üzerindeki etkilerinin değerlendirilip yeni girdilere dönüştürülmesi süreci kritik öneme sahiptir. Bu çerçevede, geri bildirim (feedback) döngüsünün sisteme sağladığı temel katkı aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası analizinde kurumsal model (institutional model), bir kararın "kamu politikası" niteliği kazanmasını devlet kurumlarının o karara sağladığı özel statüye bağlar. Bu yaklaşıma göre, devletin aldığı bir kararın toplumun her kesimi için bağlayıcı kabul edilmesi ve istisnasız tüm vatandaşları kapsaması, kurumsal modelin hangi temel özelliği ile açıklanır?

Kamu politikası analizinde Oyun Teorisi Modeli, rasyonel aktörlerin stratejik etkileşimlerini ve bu etkileşimlerin politika çıktıları üzerindeki etkilerini inceler. İki kamu kurumu (Kurum A ve Kurum B) arasındaki bir koordinasyon problemine ilişkin ödemeler matrisi aşağıda verilmiştir (Matristeki değerler kurumların elde edeceği göreceli fayda düzeyini göstermektedir):

Buna göre, Oyun Teorisi Modeli çerçevesinde bu etkileşimin sonucuna ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kamu politikası analizinde kullanılan Grup Modeli'ne (Group Model) göre kamu politikası, toplumdaki örgütlü çıkar grupları arasındaki mücadelenin sağladığı bir denge (equilibrium) noktasıdır. Bu yaklaşıma göre, mevcut bir kamu politikasının içeriğinde veya yönünde bir değişim yaşanması için temel koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası analizinde Charles Lindblom tarafından "Kök Yöntemi" (Root Method) olarak adlandırılan Rasyonel-Kapsamlı Model, karar alma sürecini ideal ve rasyonel bir çerçevede kurgular. Bu modelin temel varsayımları dikkate alındığında, politika belirleme süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir nehir havzasındaki kirliliği önlemek isteyen iki komşu sanayi şehri (Şehir $1$ ve Şehir $2$), arıtma tesisi kurma konusunda stratejik bir etkileşim içindedir. Her iki şehir de tesis kurarsa kirlilik önlenecek ve her biri $10$ birim fayda sağlayacaktır. Eğer şehirlerden biri tesis kurarken diğeri kurmazsa; tesis kurmayan taraf maliyete katlanmadan temiz nehirden yararlandığı için $15$ birim fayda elde ederken, kuran taraf yüksek maliyetler nedeniyle sadece $2$ birim fayda sağlayabilmektedir. Her iki tarafın da tesis kurmaması durumunda ise kirlilik artarak devam etmekte ve her iki taraf da $5$ birim fayda elde etmektedir.

Aktörlerin birbirlerinden bağımsız ve eş zamanlı karar verdiği bu senaryoda, her iki şehrin de kendi bireysel çıkarlarını maksimize etmeye çalışırken sonuçta her ikisinin de tesis kurmadığı ve kolektif olarak daha kötü bir durumda kaldıkları denge noktası Oyun Teorisi Modeli'ne göre aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?