Question

Difficulty: MediumDiğer Teorik Sınıflandırmalar (Dalton, Bastable)

Kamu maliyesi literatüründe kamu gelirlerini sistematize eden C.F. Bastable; devleti 'iktisadi bir varlık' (economic entity) ve 'hukuki bir varlık' (juridical entity) olarak iki farklı perspektiften ele almıştır. Bastable'ın bu teorik sınıflandırmasına göre, söz konusu iki kategori arasındaki temel ayrım noktası aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İktisadi varlık gelirlerinde devletin bir özel hukuk kişisi gibi piyasa şartlarında hareket etmesi, hukuki varlık gelirlerinde ise kamusal egemenlik gücüne dayanmasıAnswer
  2. B
    İktisadi varlık gelirlerinin her zaman karşılıksız olması, hukuki varlık gelirlerinin ise mutlaka bir kamu hizmeti karşılığında alınması
  3. C
    İktisadi varlık gelirlerinin sadece yerel yönetimler tarafından toplanması, hukuki varlık gelirlerinin ise yalnızca merkezi hükümetin yetkisinde olması
  4. D
    İktisadi varlık gelirlerinin bütçe dengesini sağlamak amacıyla olağanüstü durumlarda kullanılması, hukuki varlık gelirlerinin ise daimi olması
  5. E
    İktisadi varlık gelirlerinde mali güce göre ödeme ilkesinin, hukuki varlık gelirlerinde ise mutlak faydalanma ilkesinin esas alınması

Answer

İktisadi varlık gelirlerinde devletin bir özel hukuk kişisi gibi piyasa şartlarında hareket etmesi, hukuki varlık gelirlerinde ise kamusal egemenlik gücüne dayanması
C.F. Bastable, devletin gelirlerini toplarken büründüğü iki farklı kimliği temel almıştır. Devlet eğer mülk sahibi olarak kira alıyor veya bir teşebbüs sahibi olarak kar elde ediyorsa 'iktisadi varlık' olarak, bir özel hukuk kişisi gibi davranmaktadır. Ancak devlet egemenlik hakkına dayanarak tek taraflı iradesiyle vergi veya ceza topluyorsa 'hukuki varlık' kimliğini kullanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Bastable'ın sınıflandırma kriterini belirle
Bastable, devleti iktisadi varlık ve hukuki varlık olarak ikiye ayırır.
Sınıflandırmanın temel mantığını anlamak için devletin hangi kapasiteyle hareket ettiğini saptamak gerekir.
2
İktisadi varlık (Economic Entity) kavramını analiz et
Devletin tıpkı özel bir birey veya işletme gibi mülklerini kiraya vermesi veya mal üretip satmasıdır.
Bu durumda devlet egemenlik gücünü değil, mülkiyet hakkını ve piyasa mekanizmasını kullanır.
3
Hukuki varlık (Juridical Entity) kavramını analiz et
Devletin kamusal gücünü kullanarak bireylerin rızasına bakmaksızın vergi, resim, harç veya ceza toplamasıdır.
Burada devletin üstün kamu gücü ve egemenlik yetkisi (imperium) devrededir.
4
Seçenekler arasında bu farkı yansıtan ifadeyi seç
Doğru yanıt, devletin özel hukuk kişisi gibi davranması ile egemenlik gücünü kullanması arasındaki farkı belirten seçenektir.
Bastable'ın teorik yaklaşımının özü, devletin piyasa içindeki rolü ile hukuk düzenindeki otoriter rolünü ayrıştırmaktır.

Key Concept

Bastable'ın İktisadi ve Hukuki Varlık Ayrımı
Estimated Time:50s
Rate this question