Kamu finansman gereksinimini karşılamak amacıyla mali mevzuatta yapılan yapısal bir düzenleme sonucunda, gelir ve servet üzerinden alınan artan oranlı vergilerin toplam vergi hasılatı içindeki payı nispi olarak düşürülmüş; bunun yerine genel tüketim harcamaları ile spesifik mallar üzerinden alınan vergilerin kapsamı genişletilerek oranları artırılmıştır.
Uygulanan bu yeni vergi stratejisinin sosyoekonomik yansımaları değerlendirildiğinde, vergilendirme ilkeleri ve gelir dağılımı bağlamında aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?
- Düşük gelirli hanehalklarının marjinal tüketim eğilimlerinin yüksek olması sebebiyle, vergi sisteminin regresif (tersine artan oranlı) karakteri güçlenir ve kişisel gelir dağılımı adaleti bozulur.Answer
- BGenel istihlak vergilerinin vergi kompozisyonundaki payının yükselmesi, piyasa dinamiklerini esnekleştirerek fonksiyonel gelir dağılımında emek lehine kendiliğinden bir dengeleyici mekanizma oluşturur.
- CTüketim üzerinden alınan vergilerin kapsamının genişletilmesi, enflasyonist konjonktürde mali sürüklenme olgusunu tetikleyerek üst gelir gruplarından alt gelir gruplarına yönelik net bir kaynak transferi sağlar.
- DVergi yükümlülüğünün doğrudan harcamalara endekslenmesi, ödeme gücü ilkesini kusursuz biçimde yansıtacağından vergi hukukundaki dikey adalet prensibinin tam anlamıyla tesis edilmesini kolaylaştırır.
- EKaynak tahsisinde serbest piyasa etkinliğini artırmaya yönelik bu tür vergi yapısı değişiklikleri, finansman yükünü geniş kitlelere yaydığı için Lorenz eğrisini mutlak eşitlik doğrusuna daha da yaklaştırır.
Answer
Düşük gelirli hanehalklarının marjinal tüketim eğilimlerinin yüksek olması sebebiyle vergi sisteminin regresif karakterinin güçleneceğini ve gelir dağılımının bozulacağını belirten ifade
Dolaysız vergilerin (gelir vergisi gibi) payının azaltılıp dolaylı vergilerin (KDV, ÖTV gibi) payının artırılması, vergi sisteminin regresif (tersine artan oranlı) bir yapıya bürünmesine neden olur. Düşük gelirli bireylerin marjinal tüketim eğilimleri yüksektir; yani gelirlerinin çok daha büyük bir oranını temel tüketim harcamalarına ayırırlar. Tüketim üzerinden alınan vergilerin artırılması, düşük gelirlilerin gelirlerine kıyasla daha fazla vergi ödemesine yol açarak vergi yükünü alt gelir gruplarına kaydırır ve gelir dağılımı adaletini olumsuz yönde etkiler.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Dolaylı Vergilerin Gelir Dağılımına Etkisi