Examkin

Question

Difficulty: MediumVergilemenin Gelir Dağılımına Etkisi

Bir ekonomide kamu harcamalarının finansmanı amacıyla, zorunlu tüketim malları üzerinden alınan spesifik ve advalorem vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı istikrarlı bir biçimde artırılmaktadır. Aynı dönemde gelir vergisi tarifesinde üst dilim oranları düşürülmüş ve sermaye kazançlarına yönelik vergi muafiyetlerinin kapsamı genişletilmiştir.

Bu maliye politikası tercihinin gelir dağılımı ve vergileme ilkeleri üzerindeki beklenen en belirgin etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Düşük gelirli kesimlerin marjinal ve ortalama tüketim eğilimlerinin yüksek olması sebebiyle, toplam vergi yükünün bu gruplar üzerinde yoğunlaşarak dikey adalet ilkesinin zedelenmesiAnswer
  2. B
    Tüketim harcamaları üzerinden alınan vergilerin geniş tabanlı olması sayesinde ödeme gücünü daha iyi kavrayarak yatay adaleti büyük ölçüde güçlendirmesi
  3. C
    Piyasa mekanizmasının kaynak tahsisindeki etkinliğini artırarak, fonksiyonel gelir dağılımını emek sahipleri (ücretliler) lehine dönüştürmesi
  4. D
    Enflasyonist bir konjonktürde mali sürüklenme mekanizmasını tetikleyerek, gelir dağılımı eşitsizliğini kendiliğinden (otomatik olarak) giderici bir etki yaratması
  5. E
    Sermaye birikimini hızlandırıp yatırımları teşvik etmek suretiyle, kısa ve uzun dönemde kişisel gelir dağılımını tüm gruplar için eşanlı olarak iyileştirmesi

Answer

Düşük gelirli kesimlerin marjinal ve ortalama tüketim eğilimlerinin yüksek olması sebebiyle, toplam vergi yükünün bu gruplar üzerinde yoğunlaşarak dikey adalet ilkesinin zedelenmesi
Vergi sisteminde dolaylı vergilerin (KDV, ÖTV vb.) ağırlığının artması, gelir dağılımını bozucu bir etkiye sahiptir. Düşük gelir gruplarının tüketim eğilimi (tüketimin gelire oranı) yüksek olduğu için, dolaylı vergiler fiilen 'tersine artan oranlı' (regresif) bir nitelik kazanır. Üst gelir gruplarının gelir vergisinden ve sermaye kazançlarından muaf tutulması ise ödeme gücü yüksek olanların daha yüksek oranda vergilendirilmesini emreden dikey adalet ilkesini tamamen tahrip eder.

Step-by-Step Solution

1
Politika değişikliğinin bileşenlerini analiz et
Dolaylı vergiler (tüketim vergileri) artırılıyor, doğrudan vergiler (gelir ve sermaye kazançları vergileri) düşürülüyor.
Politikanın gelir grupları üzerindeki net etkisini bulmak için her bir aracın kimin üzerinde yük yarattığı tespit edilmelidir.
2
Dolaylı vergilerin gelir grupları üzerindeki yansımasını değerlendir
Zorunlu mallara konulan dolaylı vergiler, bütçesinin çoğunu tüketime ayıran düşük gelir gruplarından oransal olarak daha fazla vergi alınmasına (regresif/tersine artan oranlı etki) neden olur.
Düşük gelirli bireylerin marjinal ve ortalama tüketim eğilimleri (gelirlerinin tüketime giden kısmı), yüksek gelirli bireylere kıyasla daha yüksektir.
3
Adalet ilkeleri bağlamında nihai etkiyi belirle
Ödeme gücü düşük olanın gelirine oranla daha fazla, ödeme gücü yüksek olanın daha az vergi ödemesi dikey adalet ilkesini bozar ve gelir dağılımını adaletsizleştirir.
Dikey adalet, ödeme gücü farklı olanların farklı (ödeme gücü arttıkça artan) oranlarda vergilendirilmesini gerektirir.

Key Concept

Dolaylı Vergilerin Regresif Etkisi ve Dikey Adalet
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Vergilemenin Gelir Dağılımına Etkisi

More questions from this topic