Question

Difficulty: Very hardDiğer Teorik Sınıflandırmalar (Dalton, Bastable)

C.F. Bastable, kamu gelirlerini devletin 'iktisadi varlığı' ve 'hukuki varlığı' ayrımına dayandırırken; Hugh Dalton, gelirleri 'zorunluluk' ve 'fayda' (karşılık) kriterleri üzerinden dörtlü bir tasnife tabi tutmuştur. Bu iki teorik yaklaşım birlikte değerlendirildiğinde; devletin orman ürünleri satışı, demiryolu işletmeciliği veya mülk kiralaması gibi faaliyetlerinden elde ettiği bedellerin hem Bastable'ın 'iktisadi varlık gelirleri' hem de Dalton'un 'fiyatlar' (prices) kategorisinde yer almasını sağlayan temel yapısal ortaklık aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Devletin kamu gücüne (imperium) başvurmadan, özel hukuk kişileri gibi iradi bir mübadele ve sözleşme ilişkisi içinde hareket etmesiAnswer
  2. B
    Gelirin sadece bölünemez kamu hizmetlerinin finansmanı amacıyla, fertlerin ödeme gücüne bakılmaksızın cebren tahsil edilmesi
  3. C
    Ödemenin, sunulan hizmetin maliyetine eşit olması ve kamusal bir tekelin sağladığı avantajın tasfiye edilmesini amaçlaması
  4. D
    Gelirin bütçe denkliğini sağlamak üzere başvurulan ve mülkiyetin el değiştirmesine dayanan olağanüstü bir nitelik taşıması
  5. E
    Ödemenin hem bireysel bir fayda sağlaması hem de devletin egemenlik tasarrufuyla bir idari izne (ruhsat) bağlanmış olması

Answer

Devletin kamu gücüne başvurmadan, özel hukuk hükümleri çerçevesinde ve iradi bir mübadele temelinde gelir elde etmesi
Bastable'ın 'iktisadi varlık gelirleri' ve Dalton'un 'fiyatlar' (prices) kategorisi, devletin tıpkı bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek, egemenlik gücünü kullanmadan ve tamamen iradi sözleşmeler yoluyla elde ettiği gelirleri kapsar. Orman ürünleri satışı veya demiryolu işletmeciliği gibi faaliyetlerde devlet, vatandaşla bir otorite ilişkisi değil, bir mübadele (alışveriş) ilişkisi kurar.

Step-by-Step Solution

1
Bastable'ın kriterini analiz etme
Bastable, devleti bir 'iktisadi varlık' (mülk sahibi/girişimci) olarak gördüğünde, gelirlerin özel hukuk karakterli olduğunu saptar.
Sınıflandırmanın temelinde devletin hangi sıfatla (egemen vs. iktisadi aktör) hareket ettiği yatar.
2
Dalton'un 'fiyat' (prices) kategorisini analiz etme
Dalton'a göre fiyatlar; tamamen iradi olan ve alınan hizmetin karşılığının tam olarak ödendiği gelirlerdir.
Dalton, zorunluluk (compulsion) ve karşılık (quid pro quo) unsurlarını merkeze alır.
3
Ortak paydayı belirleme
Her iki yaklaşımda da mülk ve teşebbüs gelirleri; devletin egemenlik (imperium) gücünü kullanmadığı, piyasa aktörü gibi davrandığı noktada birleşir.
Hukuki nitelik bakımından 'özel hukuk' ve irade bakımından 'gönüllülük' bu iki kategorinin kesişim kümesidir.

Key Concept

Bastable ve Dalton'un Gelir Sınıflandırması Sentezi

Practice More

Dalton'un 'şerefiye' (special assessments) ile 'vergi' arasındaki farkı, zorunluluk ve özel fayda unsurları üzerinden inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question