Examkin

Bütçe Sistemleri

148 questions

Question 41Question →

Amerika Birleşik Devletleri'nde 1949 yılında Hoover Komisyonu tarafından hazırlanan raporla önerilen; bütçeleme sürecinde kamu kurumlarının ne satın aldığından (girdi) ziyade, yürüttükleri faaliyet ve fonksiyonlara odaklanan, maliyet-fayda analizi ve performans ölçümü gibi araçları kullanarak verimliliği artırmayı hedefleyen bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Performans Bütçe Sistemi

Answer

Performans Bütçe Sistemi
Soruda belirtilen özellikler doğrudan Performans Bütçe Sistemi'ne aittir. Bu sistem 1949 yılında ABD'de Hoover Komisyonu tarafından önerilmiş; kamu harcamalarında girdiler (maaş, kırtasiye vb.) yerine, bu harcamalarla hangi işlerin yapıldığına (yol yapımı, eğitim hizmeti vb.) ve bu işlerin ne kadar verimli (maliyet-fayda) yapıldığına odaklanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel kökenin tespiti
1949 Hoover Komisyonu
Sistemin ilk kez önerildiği ve literatüre girdiği resmi raporu tanımlar.
2
Bütçe odağının analizi
Girdi yerine faaliyet ve fonksiyonlar
Performans bütçesini geleneksel (girdi odaklı) bütçeden ayıran temel özelliktir.
3
Kullanılan araçların belirlenmesi
Maliyet-fayda analizi ve performans ölçümü
Sistemin işleyişini ve verimlilik hedefini destekleyen metodolojik araçlardır.

Key Concept

Performans Bütçe Sistemi'nin tanımı ve temel özellikleri
Question 42Question →

Kamu harcamalarında 'ne satın alındığı' (girdi) yerine 'ne yapıldığı' (faaliyet) sorusuna odaklanan, ilk kez 1949 yılında Hoover Komisyonu tarafından sistemleştirilen ve yönetimde verimlilik ile maliyet-fayda analizlerini temel alan bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Performans Bütçe Sistemi

Answer

Performans Bütçe Sistemi
Performans bütçe sistemi, 1949 Hoover Komisyonu tarafından önerilen, kamu kurumlarının faaliyetlerine ve bu faaliyetlerin birim maliyetlerine odaklanan, verimlilik ve maliyet-fayda analizlerini kullanan yaklaşımdır.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki tarihsel veriyi analiz etme
1949 Hoover Komisyonu bilgisi Performans Bütçe Sistemi'nin doğuşuna işaret eder.
Bu sistem ilk kez ABD'de yönetimde etkinliği artırmak amacıyla önerilmiştir.
2
Bütçe odağını belirleme
Sistemin girdi yerine 'yapılan iş' (faaliyet) ve 'verimlilik' üzerine kurulu olduğu saptanır.
Performans bütçesinin en ayırt edici özelliği girdi kalemleri yerine çıktı verimliliğine bakmasıdır.

Key Concept

Performans bütçe sistemi, kamu yönetiminde verimliliği artırmak için girdilerle (personel, kırtasiye vb.) değil, bu girdilerle üretilen hizmetlerin (yol yapımı, öğrenci eğitimi vb.) maliyeti ve performans ölçümüyle ilgilenir.

Hints

1
Soruda geçen 1949 tarihi ve Hoover Komisyonu bu bütçe sisteminin en bilinen tarihsel kökenidir.

Practice More

Performans bütçe ile Program bütçe arasındaki 'verimlilik' ve 'etkinlik' farkını inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 43Question →

Sermaye (Yatırım) Bütçesi sisteminde, kamu harcamalarının cari ve yatırım harcamaları olarak ikiye ayrılarak "İkili Bütçe" (Dual Budget) yapısının oluşturulmasının temel teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yatırım harcamalarının uzun vadeli fayda sağlaması nedeniyle, bu giderlerin vergi yerine borçlanma ile finanse edilmesine olanak tanıması

Answer

Sermaye (Yatırım) bütçesinin temel gerekçesi, yatırım harcamalarının uzun vadeli faydaları nedeniyle borçlanma ile finanse edilmesine imkan sağlamasıdır.
Sermaye bütçesi uygulaması, kamu harcamalarını cari ve yatırım olarak ikiye ayıran 'İkili Bütçe' sisteminin bir parçasıdır. Bu sistemin en önemli dayanağı, yatırım harcamalarının uzun vadeli etkileri ve üretim kapasitesini artırıcı özelliği nedeniyle vergi yerine borçlanma ile finanse edilmesinin (Altın Kural) mali açıdan uygun görülmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Sermaye bütçesi kavramını analiz edin.
Bu sistemde harcamalar 'cari' (günlük tüketim) ve 'sermaye' (yatırım) olarak ikiye ayrılır.
İkili bütçe yapısının amacını anlamak için sınıflandırmanın neden yapıldığını bilmek gerekir.
2
Yatırım harcamalarının finansman kuralını (Altın Kural) değerlendirin.
Yatırımlar gelecek nesillere üretim kapasitesi bıraktığı için, bedelinin de borçlanma yoluyla zamana (nesillere) yayılması teorik olarak kabul edilir.
Sermaye bütçesinin ayrılmasının en büyük mali dayanağı bu finansman farkıdır.

Key Concept

İkili Bütçe ve Sermaye Bütçesi Gerekçesi
Estimated Time:1m 0s
Question 44Question →

Amerika Birleşik Devletleri'nde 1949 yılında Hoover Komisyonu tarafından hazırlanan raporla temelleri atılan ve kamu bütçelemesinde nesne (girdi) bazlı sınıflandırmadan faaliyet (fonksiyon) bazlı bir yapıya geçişi öngören Performans Bütçe Sistemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu sistemin teknik özelliklerini ve kapsamını en doğru şekilde yansıtmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Yürütülen kamu hizmetlerini ölçülebilir iş birimlerine ayırarak performans ölçümü, birim maliyet analizleri ve maliyet-fayda hesaplamaları yoluyla operasyonel verimliliği artırmayı hedefler; ancak çıktıların toplumsal amaçlara uygunluğunu (etkinliğini) ölçmekte yetersiz kalmaktadır.

Answer

Performans bütçe sistemi, kamu hizmetlerini iş birimlerine ayırarak performans ölçümü ve birim maliyet analizleri üzerinden verimliliği (efficiency) artırmayı hedefler; fakat stratejik etkinlik (effectiveness) konusunda yetersizdir.
Doğru ifade, performans bütçe sisteminin temel karakterini yansıtır: 1949 Hoover Komisyonu sonrası gelişen bu sistem, girdiler yerine faaliyetlere odaklanarak 'iş birimi maliyeti' ve 'verimlilik' (efficiency) ölçümünü esas alır. Maliyet-fayda analizlerini kullanarak operasyonel düzeyde başarıyı ölçmeyi amaçlar ancak stratejik planlama ve çıktıların etkinliği (effectiveness) konusunda yetersiz kalması en temel teknik sınırlılığıdır.

Step-by-Step Solution

1
Sistemin tarihsel kökenini teyit et.
1949 Hoover Komisyonu.
Sistemin ABD'de resmi olarak önerildiği rapor bu komisyona aittir.
2
Odak noktasını analiz et.
Girdilerden faaliyetlere (işe) geçiş.
Performans bütçesi 'ne satın alındığına' değil, 'ne yapıldığına' odaklanır.
3
Kullanılan temel araçları belirle.
Birim maliyet, performans ölçümü ve maliyet-fayda analizi.
Hizmetlerin ne kadar verimli sunulduğunu ölçmek için bu nicel araçlar kullanılır.
4
Sistemin sınırlılığını tespit et.
Verimlilik (efficiency) odaklıdır, etkinlik (effectiveness) zayıftır.
Performans bütçesi 'işi doğru yapmaya' odaklanır ancak 'doğru işin yapılıp yapılmadığını' (uzun vadeli amaçları) sorgulamada PPBS kadar güçlü değildir.

Key Concept

Performans Bütçe Sisteminde Verimlilik vs. Etkinlik Ayrımı

Practice More

Performans bütçe sistemi ile program bütçe sistemi arasındaki 'verimlilik' ve 'etkinlik' farklarını tablo halinde çalışmak konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Estimated Time:3m 0s
Question 45Question →

Kamu harcamaları ve gelirlerinin, ülkenin toplam üretim ve tüketim kapasitesi üzerindeki etkilerini analiz etmek amacıyla hazırlanan; bütçeyi ulusal ekonominin ayrılmaz bir parçası olarak gören modern bütçe yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Milli Ekonomi (İktisadi) Bütçesi

Answer

Milli Ekonomi (İktisadi) Bütçesi
Milli Ekonomi (İktisadi) Bütçesi, bütçe rakamlarını milli gelir, toplam yatırım, toplam tüketim ve tasarruf gibi makroekonomik büyüklüklerle bir bütün olarak ele alır. Bu yaklaşımda bütçe, ulusal ekonominin genel dengesini sağlayan temel bir araç olarak kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
Sorudaki anahtar kavramları belirleyin.
"Toplam üretim", "tüketim kapasitesi" ve "ulusal ekonominin parçası" ifadeleri makroekonomik bir yaklaşımı işaret eder.
Bütçe sistemlerini birbirinden ayıran temel fark, odaklandıkları amaçlardır.
2
Belirlenen özellikleri bütçe sistemleri ile eşleştirin.
Milli Ekonomi Bütçesi, devlet bütçesi ile milli geliri (GSMH) ilişkilendiren sistemdir.
Bu sistemin temel amacı, bütçenin ülke ekonomisi üzerindeki toplam etkisini ölçmektir.

Key Concept

Bütçenin makroekonomik değişkenlerle (milli gelir, yatırım, tüketim) entegrasyonu.

Hints

1
Bütçeyi sadece devletin gelir-gideri olarak değil, ülkenin toplam üretimiyle (GSMH) birlikte düşünün.

Practice More

Diğer modern bütçe sistemlerinin (Program, Performans, Sıfır Tabanlı) odak noktalarını karşılaştırmalı bir tablo ile inceleyin.
Estimated Time:45s
Question 46Question →

Planlama, Programlama ve Bütçeleme Sistemi'nde (PPBS), kamu yönetiminin en üst düzeydeki amaçlarının belirlendiği, bu amaçlara ulaşmak için alternatif politikaların değerlendirildiği ve genellikle beş yıllık bir perspektifi kapsayan ilk aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Planlama

Answer

Planlama aşaması, PPBS'nin devletin uzun vadeli amaçlarını ve stratejilerini belirlediği ilk evresidir.
Planlama aşaması, PPBS'nin temelini oluşturur. Bu aşamada devletin ne yapmak istediği (amaçlar) ve hangi yolla yapacağı (stratejiler) makro düzeyde ve uzun bir zaman dilimi (genellikle 5 yıl) için kararlaştırılır.

Step-by-Step Solution

1
Sistemin aşamaları hatırlanır.
PPBS; Planlama, Programlama ve Bütçeleme olmak üzere üç temel aşamadan oluşur.
Soruda sorulan 'ilk aşama' bilgisini doğru sınıflamak için sistem yapısı bilinmelidir.
2
Aşamaların süre ve kapsam özellikleri analiz edilir.
Planlama aşamasının uzun vadeli (5 yıl) ve amaç odaklı olduğu tespit edilir.
Süre (5 yıl) ve kapsam (stratejik amaçlar) belirleyicisi doğrudan planlama evresine işaret eder.

Key Concept

Planlama, Programlama ve Bütçeleme Sistemi'nin (PPBS) Aşamaları
Estimated Time:45s
Question 47Question →

Planlama, Programlama ve Bütçeleme Sistemi'nin (PPBS) temel yapı taşlarından biri olan "programlama" aşamasının içeriği ve işleyişi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Planlama aşamasında belirlenen uzun vadeli amaç ve hedeflere ulaşmak için seçilen alternatiflerin, genellikle 55 yıllık bir ufukta somut kaynak ihtiyaçları ve çıktılarla ilişkilendirilmesidir.

Answer

Programlama aşaması, planlama evresinde belirlenen uzun vadeli hedefleri orta vadeli (genellikle 5 yıllık) somut programlara ve kaynak ihtiyacına dönüştüren evredir.
Doğru ifade, programlama aşamasının planlama ile bütçeleme arasındaki işlevsel bağını ve çok yıllı (genellikle 5 yıllık) yapısını tam olarak yansıtmaktadır. Bu aşama, soyut hedeflerin somut kaynak tahsislerine dönüştürüldüğü kritik noktadır.

Step-by-Step Solution

1
PPBS'nin üç temel aşamasını (Planlama, Programlama, Bütçeleme) ayırt et.
Planlama uzun vadeli stratejidir; Programlama orta vadeli köprüdür; Bütçeleme yıllık uygulamadır.
Sistemin rasyonelliği bu hiyerarşik ve zaman dizinsel akıştan kaynaklanır.
2
Programlama aşamasının temel aracını ve zaman ufkunu belirle.
Geleceğe yönelik genellikle 55 yıllık bir perspektif ve kaynak-çıktı ilişkisi.
Bu aşamada maliyet-fayda ve maliyet-etkinlik analizleri kullanılarak en uygun programlar seçilir.

Key Concept

PPBS'de Programlama Aşaması ve Orta Vadeli Perspektif

Hints

1
PPBS aşamalarının zaman ufkuna odaklanın: Uzun, orta ve kısa vade.
2
Programlama aşamasının, planlamadaki teorik amaçları yıllık bütçeye bağlayan orta vadeli bir köprü olduğunu hatırlayın.

Practice More

PPBS ile Performans Bütçe Sistemi arasındaki 'yönetim odaklılık' ve 'planlama odaklılık' farkını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 48Question →

Planlama, Programlama ve Bütçeleme Sistemi'nin (PPBS), bütçeyi sadece yıllık bir harcama belgesi olarak gören geleneksel (klasik) bütçe anlayışından ayrılan en temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bütçeyi stratejik amaçlarla ilişkilendirerek uzun vadeli (çok yıllı) bir perspektifle ele alması

Answer

Doğru cevap, bütçeyi stratejik amaçlarla ilişkilendirerek uzun vadeli (çok yıllı) bir perspektifle ele almasıdır.
Doğru seçenek olan ifade, PPBS'nin temel felsefesini yansıtmaktadır. PPBS, bütçeyi planlama ve programlama aşamalarının bir sonucu olarak görür ve bu süreci genellikle 5 yıllık bir dönemi kapsayacak şekilde yapılandırır. Bu durum, bütçeyi sadece bir yıllık bir yetki belgesi olarak gören geleneksel sistemden en büyük farkıdır.

Step-by-Step Solution

1
Sistemlerin odak noktalarını karşılaştırın
Geleneksel bütçe sistemi yıllık ve girdi odaklıyken, PPBS stratejik amaç ve çıktı odaklıdır.
PPBS'nin rasyonelleştirme amacı, kaynakların uzun vadeli hedefler doğrultusunda dağıtılmasını gerektirir.
2
Zaman ufkunu analiz edin
PPBS genellikle 5 yıllık bir planlama perspektifini esas alır.
Kamu hizmetlerinin sadece bir yıl içinde planlanıp sonuçlandırılamayacağı gerçeği, PPBS'yi çok yıllı bir yapıya iter.

Key Concept

PPBS'nin Çok Yıllı ve Stratejik Yapısı

Hints

1
Geleneksel bütçenin yıllık olması ile PPBS'nin zaman ufkunu karşılaştırın.

Practice More

PPBS'nin üç aşaması olan Planlama, Programlama ve Bütçeleme arasındaki hiyerarşiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 49Question →

Bütçeleme sürecinde yönetsel verimliliği artırmak amacıyla; kamu harcamalarını nesne (personel, malzeme vb.) bazlı sınıflandırmak yerine, yürütülen faaliyetlerin maliyetine ve sonuçlarına odaklanan; maliyet-fayda analizi ve performans ölçümü gibi araçları kullanan bütçe yaklaşımıdır. Temelleri 19491949 yılında hazırlanan Hoover Komisyonu Raporu ile atılan bu sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Performans Bütçe Sistemi

Answer

Performans Bütçe Sistemi, 1949 Hoover Komisyonu önerisiyle ortaya çıkan, girdi yerine faaliyet ve fonksiyon verimliliğine odaklanan sistemdir.
Performans bütçe sistemi, ABD'de 19491949 yılında Hoover Komisyonu tarafından kamu yönetiminde verimliliği artırmak amacıyla önerilmiştir. Bu sistemin temel özelliği, bütçelemede 'nesne (girdi)' sınıflandırmasından vazgeçip 'fonksiyon ve faaliyet' bazlı bir yapıya geçilmesidir. Maliyet-fayda analizi ve performans ölçümü gibi tekniklerle kamu hizmetlerinin en düşük maliyetle ve en yüksek verimle sunulması hedeflenir.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel veriyi analiz etme
19491949 Hoover Komisyonu
Hoover Komisyonu, bütçelemede yönetim devrimini ve performans yaklaşımını başlatan temel dönüm noktasıdır.
2
Bütçeleme odağını belirleme
Girdiden Faaliyete Geçiş
Performans bütçesinin özü, kurumların 'ne satın aldığı' yerine 'ne yaptığı' sorusuna yanıt aramasıdır.
3
Analitik araçları eşleştirme
Maliyet-Fayda ve Verimlilik
Maliyet-fayda analizi ve performans ölçütleri, faaliyetlerin ekonomik başarısını ölçmek için kullanılan temel araçlardır.

Key Concept

Performans bütçe sistemi, kamu kaynaklarının kullanımında 'ne yapıldığı' (faaliyet) ve 'ne kadar verimli yapıldığı' (performans) sorularına odaklanır.

Practice More

PPBS (Program Bütçe) ile Performans Bütçe arasındaki farkları (faaliyet vs. amaç odağı) karşılaştıran bir tabloyu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 50Question →

Kamu kaynaklarının kullanımında çıktı ve sonuç odaklılığı hedefleyen Performans Esaslı Program Bütçe Sistemi'nde (PEPB), bütçenin yapılandırılmasında kullanılan temel hiyerarşik sıralama aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Program - Alt Program - Faaliyet

Answer

Program - Alt Program - Faaliyet hiyerarşisi PEPB sisteminin temel yapısal birimlerini oluşturur.
Program - Alt Program - Faaliyet sıralaması, Türkiye'de uygulanan Performans Esaslı Program Bütçe Sistemi'nin resmi yapısal hiyerarşisidir. Programlar üst politika hedeflerini, Alt Programlar bu hedeflerin alt kırılımlarını, Faaliyetler ise bu hedeflere ulaşmak için yürütülen somut işleri temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
PEPB sisteminin tanımını hatırla.
PEPB, bütçeyi belirli hizmet gruplarına (programlara) ayırarak yöneten bir sistemdir.
Sistemin temel mantığını anlamak, hiyerarşik birimleri doğru tanımlamayı sağlar.
2
Hiyerarşik kademeleri büyükten küçüğe sırala.
En üstte politika alanlarını temsil eden 'Program', onun altında daha spesifik hedeflere odaklanan 'Alt Program' ve uygulama düzeyindeki 'Faaliyet' yer alır.
5018 sayılı Kanun kapsamında uygulanan resmi yapı bu şekildedir.

Key Concept

PEPB Program Hiyerarşisi
Question 51Question →

Bütçeleme sürecini sadece bir muhasebe kaydı olmaktan çıkarıp bir 'yönetim aracı' haline getirmeyi amaçlayan, maliyet-fayda analizleri ile performans ölçümü tekniklerini bütçeye dahil eden ve temelleri 19491949 tarihli Hoover Komisyonu raporuna dayanan bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Performans Bütçe Sistemi

Answer

Performans bütçe sistemi, faaliyetlere, verimliliğe ve maliyet analizlerine odaklanan yönetim merkezli bir sistemdir.
Doğru seçenek olan Performans Bütçe Sistemi, kamu harcamalarının 'ne için' yapıldığından ziyade 'nasıl ve ne kadar verimli' yapıldığına odaklanan, bütçeyi bir yönetim aracı olarak gören bir yaklaşımdır. 19491949 yılında ABD'de Hoover Komisyonu tarafından kamu yönetimini rasyonelleştirmek amacıyla önerilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Anahtar kavramların analizi
Soruda geçen 'yönetim aracı', 'maliyet-fayda analizi' ve 'verimlilik' ifadeleri belirlenir.
Sistemler arasındaki temel farkları ayırt etmek için öncelikli vurgu noktaları tespit edilmelidir.
2
Tarihsel kökenin kontrolü
19491949 Hoover Komisyonu referansı doğrulanır.
Performans bütçe sisteminin literatüre girdiği en önemli dönüm noktası bu komisyondur.
3
Eşleştirme ve sonuçlandırma
Girdi yerine faaliyetlere odaklanan bu sistemin Performans Bütçe Sistemi olduğu sonucuna varılır.
Diğer modern bütçe sistemleri (Program, PPBS) daha çok amaç ve planlama odaklıdır.

Key Concept

Performans bütçe sistemi, harcamaların nesnesi (ne satın alındığı) yerine faaliyetlerin (ne yapıldığı) verimliliğine odaklanır.
Estimated Time:45s
Question 52Question →

Planlama, Programlama ve Bütçeleme Sistemi'nde (PPBS), kamu yönetiminin belirlediği uzun vadeli amaçlara ulaşmak için geliştirilen alternatif projelerden hangisinin seçileceğine karar verilirken kullanılan temel bilimsel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Fayda-maliyet analizi

Answer

Fayda-maliyet analizi
Fayda-maliyet analizi, Planlama, Programlama ve Bütçeleme Sistemi'nin (PPBS) en karakteristik aracıdır. Bu analiz yöntemi, özellikle programlama aşamasında alternatif çözüm yolları arasında ekonomik bir karşılaştırma yaparak, kamu kaynaklarının en etkin şekilde kullanılacağı projelerin seçilmesine imkan tanır.

Step-by-Step Solution

1
PPBS'nin karar alma mantığını analiz edin.
Sistem, kaynakların sınırlı olduğu gerçeğinden hareketle, en yüksek toplumsal faydayı sağlayacak programların seçilmesini hedefler.
Rasyonel bir bütçeleme sistemi, sübjektif kararlar yerine nesnel analiz tekniklerine dayanmalıdır.
2
Alternatifler arasındaki seçim aracını belirleyin.
Belirlenen amaçlara ulaşmak için hazırlanan alternatif programlar 'fayda-maliyet' veya 'maliyet-etkinlik' analizleri ile elenir.
Bu analizler, hangi programın topluma en yüksek net katkıyı sunacağını bilimsel olarak ortaya koyar.

Key Concept

PPBS Analitik Araçları
Estimated Time:45s
Question 53Question →

1949 yılında ABD'de Hoover Komisyonu raporu ile kurumsallaşan ve bütçeyi bir 'denetim belgesi' olmaktan çıkarıp 'yönetsel araç' niteliğine kavuşturan bütçe sisteminin, geleneksel bütçeleme anlayışından kopuşunu simgeleyen en temel yapısal dönüşümü ve başarısını ölçmek için kullandığı temel teknik aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bütçe ödeneklerinin 'ne satın alındığına' (personel, kırtasiye vb.) göre değil, 'ne yapıldığına' (kamusal faaliyetler) göre sınıflandırılması ve birim maliyet analizleri yoluyla operasyonel verimliliğin ölçülmesi.

Answer

Bütçe ödeneklerinin 'ne satın alındığına' (girdi/nesne) göre değil, 'ne yapıldığına' (faaliyet/fonksiyon) göre sınıflandırılması ve birim maliyet analizleri yoluyla operasyonel verimliliğin ölçülmesini savunan seçenek doğrudur.
Performans Bütçe Sistemi, bütçe sürecini faaliyetler ve fonksiyonlar üzerine inşa eder. 1949 Hoover Komisyonu'nun temel tezi, bütçenin ne kadar harcandığından ziyade ne iş yapıldığına odaklanmasıdır. Bu sistemde başarı, birim maliyet analizleri ve performans ölçümü gibi tekniklerle verimlilik (girdinin çıktıya oranı) üzerinden değerlendirilir.

Step-by-Step Solution

1
Sistemin kökenini ve temel felsefesini tanımla.
1949 Hoover Komisyonu raporu ile bütçelemede 'yönetim' (management) odağı başlamıştır.
Hoover Komisyonu, bütçeyi sadece harcamayı kısıtlayan bir araç değil, verimliliği artıran bir yönetim aracı olarak görmüştür.
2
Geleneksel bütçe ile temel farkı ayırt et.
Geleneksel bütçe 'girdi nesnelerine' (personel, malzeme), Performans bütçe ise 'faaliyetlere' (hizmetin kendisi) odaklanır.
Bu dönüşüm, harcama kalemlerinin sadece türüne bakmak yerine, bu kalemlerin hangi işleri başarmak için kullanıldığının takibini sağlar.
3
Başarı ölçüm tekniklerini belirle.
Birim maliyet analizleri, iş ölçümü ve performans ölçütleri kullanılarak verimlilik (efficiencyefficiency) analiz edilir.
Birim başına düşen maliyetin hesaplanması, kamu hizmetinin ne kadar ekonomik ve verimli sunulduğunu gösterir.

Key Concept

Performans Bütçe Sistemi: Yönetim Odağı ve Verimlilik
Estimated Time:1m 30s
Question 54Question →

Kamu kaynaklarının tahsisinde; bütçe ödeneklerinin personel maaşı, kırtasiye alımı veya kira gibi harcama kalemleri (girdiler) yerine; 'Yükseköğretim Hizmetleri' veya 'Bulaşıcı Hastalıklarla Mücadele' gibi belirli toplusal hedeflere yönelik hizmet grupları bazında yapılandırıldığı bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Program Bütçe Sistemi

Answer

Program Bütçe Sistemi
Program bütçe sistemi, kamu harcamalarının neye harcandığından (maaş, kırtasiye vb. girdiler) ziyade, harcamanın hangi amaca yönelik yapıldığına (eğitim, sağlık vb. çıktılar) odaklanan bir yaklaşımdır. Soruda verilen 'Yükseköğretim Hizmetleri' gibi hedefler, harcamaların fonksiyonel bir sınıflandırma ile 'programlar' halinde düzenlendiğini göstermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Bütçe odağının girdi mi yoksa çıktı/amaç mı olduğunu belirlemek
Soruda harcamaların maaş veya kira gibi 'girdiler' yerine, eğitim ve sağlık gibi 'toplusal hedefler/programlar' bazında yapıldığı belirtilmiştir.
Program bütçenin en temel ayırt edici özelliği çıktı ve hedef odaklı olmasıdır.
2
Tanımlanan özelliğe sahip bütçe sistemini seçenekler arasından saptamak
Kamu hizmetlerini fonksiyonel programlar altında toplayan sistem Program Bütçe Sistemi'dir.
Geleneksel sistem girdiye, Performans sistemi verimliliğe odaklanırken; Program sistemi hizmetin amacına odaklanır.

Key Concept

Program Bütçe Sistemi'nin Fonksiyonel/Çıktı Odaklı Yapısı

Practice More

Program bütçe ile performans bütçe arasındaki farkları (planlama vs yönetim odağı) tablo üzerinden inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 55Question →

Kamu mali yönetiminde rasyonelleşmeyi hedefleyen; bütçe ödeneklerinin tahsisinde personelin maaşı veya kırtasiye malzemesi gibi "nesne" (girdi) kalemleri yerine, bu kaynaklarla gerçekleştirilecek "faaliyet" ve "fonksiyonlara" odaklanan, maliyet-etkinlik analizi ve performans ölçütlerini kullanarak yönetsel verimliliği artırmayı amaçlayan ve temelleri 1949 Hoover Komisyonu raporuna dayanan bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Performans Bütçe Sistemi

Answer

Sözü edilen bütçe sistemi Performans Bütçe Sistemi'dir.
Performans bütçe sistemi, kamu harcamalarının ne satın alındığına (girdi/nesne) değil, ne yapıldığına (faaliyet/iş) odaklanan bir yönetim aracıdır. 1949 yılında ABD'de kurulan Hoover Komisyonu'nun çalışmaları sonucunda literatüre girmiştir. Bu sistemde temel amaç, birim maliyetleri hesaplayarak verimliliği artırmak ve bütçeyi rasyonel bir karar alma mekanizmasına dönüştürmektir.

Step-by-Step Solution

1
Bütçeleme odağını belirle.
Girdilerden (nesne) ziyade faaliyetlere ve fonksiyonlara odaklanıldığı görüldü.
Performans bütçesinin temel ayırıcı özelliği faaliyet/iş bazlı olmasıdır.
2
Kullanılan analiz araçlarını kontrol et.
Maliyet-fayda, maliyet-etkinlik ve performans ölçümü araçları saptandı.
Bu araçlar yönetsel verimliliği ölçmek için performans bütçesinde kritik rol oynar.
3
Tarihsel kökeni doğrula.
1949 Hoover Komisyonu raporuna ulaşıldı.
ABD'de hazırlanan bu rapor, performans bütçesinin dünyadaki gelişim noktasını temsil eder.

Key Concept

Performans Bütçe Sistemi'nin tanımı, özellikleri ve tarihsel gelişimi.
Estimated Time:55s
Question 56Question →

Sermaye (Yatırım) Bütçesi sisteminde, kamu harcamalarının "cari bütçe" ve "sermaye bütçesi" şeklinde iki ayrı başlık altında toplanmasıyla oluşan yapıya ne ad verilmektedir?

Show answer & explanation

Answer: İkili Bütçe

Answer

Sermaye bütçesi sisteminde cari ve yatırım harcamalarının ayrı bütçeler halinde izlenmesine İkili Bütçe (Dual Budget) adı verilir.
Sermaye (Yatırım) Bütçesi sisteminde harcamalar; devletin günlük işleyişiyle ilgili 'cari bütçe' ve gelecekte üretim kapasitesini artıran 'sermaye bütçesi' olarak ikiye ayrılır. Bu yapıya 'İkili Bütçe' (Dual Budget) denir. Bu ayrım, özellikle yatırım harcamalarının borçlanma ile finanse edilmesine teorik bir dayanak oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Sermaye (Yatırım) Bütçesi sisteminin temel yapısal özelliğini belirleme.
Bu sistemde harcamalar ekonomik niteliklerine göre cari ve yatırım olarak ikiye ayrılır.
Yatırımların uzun vadeli fayda sağlaması nedeniyle borçlanma ile finanse edilmesini, cari giderlerin ise vergiyle karşılanmasını denetlemek amaçlanır.
2
Bu iki parçalı yapıya verilen teknik adı tespit etme.
İkili Bütçe (Dual Budget).
Literatürde sermaye bütçesi uygulamasının yapısal sonucu bu terimle adlandırılır.

Key Concept

İkili Bütçe (Dual Budget) Kavramı

Hints

1
Bu terim, bütçenin iki ayrı kısımdan (cari ve yatırım) oluşması durumunu doğrudan ifade eden bir isimdir.

Practice More

Sermaye bütçesi sisteminde 'Faydalanma İlkesi' ile borçlanma arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 57Question →

1949 Hoover Komisyonu raporu ile kamu yönetimine kazandırılan Performans Bütçe Sistemi, bütçeyi sadece bir muhasebe kaydı olmaktan çıkarıp "yönetsel verimliliği" artıracak bir araç olarak kurgulamıştır. Bu sistemde, bütçe ödeneklerinin tahsisinde "ne satın alındığı" (girdi) yerine "ne yapıldığı" (faaliyet) esas alınarak maliyet-fayda ve maliyet-etkinlik dengesi gözetilir. Buna göre; kamu hizmetlerinin sunumunda verimlilik (efficiency) ölçümü yapabilmek ve kaynak dağılımını rasyonalize etmek amacıyla başvurulan temel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İş ölçümü ve birim maliyet analizi

Answer

İş ölçümü ve birim maliyet analizi
Performans Bütçe Sistemi, kamu yönetiminde rasyonelliği sağlamak için bütçeyi faaliyetler üzerinden kurgular. Bu sistemin en özgün ve ayırt edici niteliği, yönetsel verimliliği ölçmek adına 'iş ölçümü' (work measurement) ve 'birim maliyet' (unit cost) analizlerini kullanmasıdır. Bu sayede, kamu kurumlarının sunduğu hizmetlerin girdi-çıktı rasyosu denetlenebilir hale gelir.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel bağlamı belirleme
1949 Hoover Komisyonu, bütçeyi bir yönetim aracı olarak gören Performans Bütçe Sistemi'ni önermiştir.
Hoover Komisyonu, bütçeleme literatüründe girdi odaklılıktan faaliyet odaklılığa geçişin miladıdır.
2
Sistemin temel odağını analiz etme
Sistem, ödeneklerin personelin maaşı veya malzeme alımı (girdi) yerine, sunulan hizmetler ve yürütülen faaliyetler (çıktı) bazında tahsis edilmesini gerektirir.
Performans bütçede amaç, harcanan parayla 'ne yapıldığını' somutlaştırmaktır.
3
Yönetsel verimlilik ölçütünü saptama
Verimlilik (efficiency), birim çıktı başına kullanılan girdi miktarını gösteren 'birim maliyetler' ve 'iş ölçümü' teknikleri ile analiz edilir.
Maliyet-etkinlik analizinin kalbinde, belirli bir iş hacminin en düşük maliyetle nasıl gerçekleştirileceği yatar.

Key Concept

Performans Bütçe Sisteminde Verimlilik Analizi
Question 58Question →

Klasik (Geleneksel) Bütçe Sistemi, liberal devlet anlayışının maliye alanındaki bir yansıması olarak, yürütme organının harcama yetkisini denetlemeyi ve kamu kaynaklarının yasallık çerçevesinde kullanımını sağlamayı önceler. Bu sistemin "girdi odaklı" yapısı ve "artımcılık" (incrementalismincrementalism) yaklaşımıyla olan yapısal ilişkisi düşünüldüğünde, sistemin işleyiş mantığını en kapsamlı şekilde açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bütçe ödeneklerinin hizmetin niteliği veya toplumsal çıktısı yerine harcama nesnelerine göre tahsis edilmesi, harcamaların sadece hukuki uygunluk denetimine tabi tutulmasını rasyonelleştirirken; geçmiş yıl harcamalarının bir taban olarak kabul edilmesine ve ekonomik verimlilik kriterlerinin dışlanmasına neden olmaktadır.

Answer

Bütçe ödeneklerinin hizmetin niteliği yerine harcama nesnelerine göre tahsis edilmesi, sadece hukuki uygunluk denetimine odaklanılmasına ve ekonomik verimliliğin ihmal edilmesine yol açan ifadedir.
Geleneksel Bütçe Sistemi'nin temel rasyonalitesi, yürütmenin harcamalarını nesne esasına (personel, malzeme vb.) göre detaylı kalemlere bölerek yasama denetimini maksimize etmektir. Bu yapı doğası gereği 'girdi odaklıdır' ve hizmetin performansını veya toplumsal faydasını ölçmeyi ikincil plana iter. Ayrıca bütçe hazırlık sürecinde 'artımcılık' yaklaşımı hâkimdir; yani geçmiş yılların harcamaları bir 'taban' kabul edilir ve sadece bu taban üzerindeki marjinal artışlar tartışılır. Bu durum, kaynakların ekonomik rasyonaliteye göre dağıtılmasını engellerken sadece hukuki-şekli bir denetim sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Geleneksel bütçe sisteminin temel amacını belirle.
Temel amaç, yasama organının yürütme üzerindeki mali ve siyasi denetimini sağlamak, harcamaların kanunlara uygunluğunu denetlemektir.
Klasik liberal devlet anlayışında bütçe, devletin büyümesini engelleyen bir kontrol aracıdır.
2
Sınıflandırma yöntemini analiz et.
Harcamalar hizmetin amacına (eğitim, sağlık) göre değil, harcama kalemlerine/nesnelerine (personel gideri, yolluk, kırtasiye alımı) göre sınıflandırılır.
Harcama nesneleri üzerinden denetim yapmak, paranın nereye gittiğini hukuken takip etmeyi kolaylaştırır.
3
Artımcılık (incrementalismincrementalism) ilkesinin işleyişini değerlendir.
Karar alıcılar, her yıl tüm faaliyetleri yeniden sorgulamak yerine, önceki yılın harcamalarını bir taban kabul edip sadece o taban üzerindeki küçük artışları tartışırlar.
Bu durum, rasyonel bir analiz yerine siyasi pazarlıklara dayalı bir bütçeleme sürecine yol açar.
4
Sistemin rasyonalitesini ve zaafiyetlerini sentezle.
Sistem hukuki denetimde başarılıdır ancak kaynakların ne kadar verimli kullanıldığına veya hizmetin kalitesine (çıktı/sonuç) odaklanmaz.
Girdi odaklılık ve artımcılık, bütçeyi dinamik bir yönetim aracından ziyade statik bir muhasebe belgesine dönüştürür.

Key Concept

Geleneksel (Klasik) Bütçe Sisteminde Girdi Odaklılık ve Artımcılık
Estimated Time:2m 0s
Question 59Question →

Kamu mali yönetiminde bütçeyi sadece bir muhasebe ve denetim belgesi olmaktan çıkarıp, işlevsel bir yönetim aracı haline getirmeyi amaçlayan ilk ciddi adım 19491949 Hoover Komisyonu Raporu ile atılmıştır. Bu yaklaşım, bütçe ödeneklerinin tahsisinde personel, kırtasiye veya yolluk gibi harcama nesneleri (girdiler) yerine; bu girdilerle gerçekleştirilecek olan faaliyet ve hizmetlere odaklanılmasını öngörmektedir. Birim maliyet hesaplamaları, performans ölçümü ve maliyet-fayda analizi gibi araçların kullanılarak yönetsel verimliliğin artırılmasının hedeflendiği bu bütçe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Performans Bütçe Sistemi

Answer

Performans bütçe sistemi, kamu kaynaklarının yönetiminde girdi odaklı yaklaşımdan faaliyet odaklı yaklaşıma geçişi temsil eden ve 1949 Hoover Komisyonu ile kurumsallaşan sistemdir.
Performans bütçe sistemi, 1949 yılında yayımlanan Hoover Komisyonu Raporu ile 'yönetsel bütçe' anlayışını getirmiştir. Bu sistemde bütçe ödenekleri, neyin satın alındığına (personel, malzeme vb.) göre değil, hangi hizmetin üretildiğine (faaliyet ve fonksiyonlar) göre tahsis edilir. Temel amacı, birim maliyet analizleri ve performans göstergeleri kullanarak kamu hizmetlerinde verimliliği artırmaktır.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel kökenin tespiti
1949 Hoover Komisyonu Raporu
Sistemin Amerika Birleşik Devletleri'nde literatüre girdiği temel kaynağı belirlemek.
2
Sınıflandırma esasının belirlenmesi
Harcama nesneleri (girdi) yerine faaliyet ve fonksiyonlar
Sistemin temel çalışma prensibini ve geleneksel bütçeden farkını ayırt etmek.
3
Kullanılan temel araçların ve amacın analizi
Birim maliyet, performans ölçümü ve verimlilik
Sistemin ölçmek istediği temel değerin (verimlilik) ve kullandığı yöntemlerin doğrulanması.

Key Concept

Performans Bütçe Sistemi'nin Girdi Yerine Faaliyet Odaklı Yapısı
Estimated Time:1m 15s
Question 60Question →

Bir kamu kurumunun bütçeleme yaklaşımındaki tarihsel dönüşüm süreci aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

KriterI. Dönem YapısıII. Dönem Yapısı
Sınıflandırma BirimiPersonel maaşları, kırtasiye, kira ve yolluklarTemel eğitim, ana-çocuk sağlığı, orman yangınlarıyla mücadele
Yönetim OdağıHarcamaların yasal sınırlar içinde kalmasıKamu hizmetlerinin toplumsal amaçlara ulaşma düzeyi
Karar MekanizmasıÖnceki yıl harcamalarına belirli oranlarda ekleme yapılmasıAlternatif hizmet sunum yöntemlerinin uzun vadeli maliyet-fayda analizi

Bu tabloya göre, kurumun I. Dönemden II. Döneme geçişte benimsediği bütçe sistemleri aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Geleneksel (Nesnel) Bütçe Sistemi - Program Bütçe Sistemi

Answer

I. Dönem yapısı Geleneksel (Nesnel) Bütçe Sistemini, II. Dönem yapısı ise Program Bütçe Sistemini yansıtmaktadır.
Kurumun I. döneminde ödenekler maaş ve kira gibi harcama kalemlerine göre ayrılmaktadır; bu durum Geleneksel Bütçe Sisteminin tipik özelliğidir. II. dönemde ise ödenekler 'temel eğitim' veya 'ana-çocuk sağlığı' gibi toplumsal amaçları gerçekleştirmeye yönelik programlar altında toplanmıştır. Ayrıca uzun vadeli planlama ve çıktı odaklılık vurgusu, Program Bütçe Sisteminin ana unsurlarını oluşturmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
I. Dönem analizi
Geleneksel Bütçe Sistemi
Sınıflandırma birimlerinin 'personel, kırtasiye, kira' gibi girdiler olması ve odağın sadece 'yasal sınırlar' olması, harcamaların nesnel kalemler bazında kontrol edildiği geleneksel yapıyı gösterir.
2
II. Dönem analizi
Program Bütçe Sistemi
Hizmetlerin 'eğitim, sağlık' gibi temel fonksiyonlar/amaçlar etrafında kümelenmesi ve 'toplumsal amaçlara ulaşma düzeyi' ile 'uzun vadeli maliyet-fayda analizi' vurgusu, program bütçe sisteminin temel karakteristiğidir.
3
Sistemler arası ayrım
Doğru eşleştirme
Girdi odaklılıktan (Traditional) amaç ve çıktı odaklılığa (Program) geçiş tablonun ana eksenidir.

Key Concept

Program bütçe sistemi, kamu kaynaklarını harcama kalemleri (girdiler) yerine, devletin üstlendiği temel fonksiyonlar ve bu fonksiyonların nihai çıktıları (programlar) bazında tahsis eder.
Estimated Time:2m 30s
PreviousPage 3 / 8Next
Bütçe Sistemleri Practice Questions — KPSS Maliye — Page 3 | Examkin