İnşaat ve Taahhüt İşletmeleri Muhasebesi

Bir inşaat taahhüt işletmesi, özel bir sanayi kuruluşunun mevcut fabrika binasında kapasite artırımı amacıyla yapılacak 'ek bina inşaatı ve esaslı onarım' işi için sözleşme imzalamıştır. $18$ Aralık $2025$ tarihinde yer teslimi yapılarak fiilen başlanan iş, $25$ Şubat $2026$ tarihinde tamamlanmış ve geçici kabul tutanağı onaylanmıştır. Gelir Vergisi Kanunu'nun ($GVK$) $42$. maddesi hükümleri dikkate alındığında, bu işin 'yıllara yaygın inşaat ve onarım işi' kapsamında değerlendirilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Delta İnşaat A.Ş. $2025$ takvim yılında eş zamanlı olarak iki adet yıllara yaygın inşaat ve onarım projesi ile bir adet hazır beton üretim tesisi işletmeciliği faaliyetini yürütmektedir. İşletmenin bu faaliyetlerine ilişkin $2025$ yılı harcamaları ve ortak genel giderleri aşağıda sunulmuştur:

İşletmenin bu üç faaliyet için ortaklaşa gerçekleştirdiği müşterek genel giderlerin toplamı $₺640.000$'dir. Buna göre, Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca A projesine paylaştırılması gereken müşterek genel gider tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

(S) İnşaat Taahhüt İşletmesi, bir kamu kurumu ile imzaladığı sözleşme kapsamında $2025$ yılının Eylül ayında "Belediye Kültür Merkezi" inşaatına başlamıştır. Projenin $2027$ yılının Haziran ayında tamamlanarak teslim edilmesi planlanmaktadır. İşletme, $2025$ takvim yılı sonunda söz konusu projeye ilişkin $740$ Hizmet Üretim Maliyeti hesabında topladığı maliyetleri ilgili bilanço hesabına devretmek istemektedir.

Buna göre, işletmenin $2025$ yılı sonunda yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

$5520$ sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ve ilgili muhasebe düzenlemeleri çerçevesinde, yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerini yürütmek amacıyla kurulan iş ortaklıkları (Joint Venture) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$(\text{Z})$ İnşaat Taahhüt A.Ş., $2025$ yılının Ağustos ayında ihalesini aldığı ve $2027$ yılının Eylül ayında teslim etmeyi taahhüt ettiği bir köprü inşaatı projesi için $2026$ yılı Mart ayı sonunda $3$ No'lu hakediş raporunu hazırlatmıştır. Söz konusu hakedişe ilişkin veriler şu şekildedir:

Bu bilgilere göre, işletmenin hakedişin tahakkukuna ilişkin yapması gereken muhasebe kaydında alacaklandırılacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

$(\text{M})$ İnşaat Taahhüt A.Ş., $2025$ yılının Haziran ayında bir kamu kurumu ile imzaladığı sözleşme gereği $2028$ yılında tamamlanması planlanan bir baraj projesini üstlenmiştir. İşletme, $2026$ yılının Nisan ayında bu işe ilişkin $5.000.000\text{ TL}$ tutarında (KDV hariç) hakediş raporu düzenlemiş ve faturasını kesmiştir. Hakediş bedeli üzerinden $\%5$ oranında gelir vergisi tevkifatı yapılmış, $\%20$ KDV tutarı ile birlikte net bedel işletmenin banka hesabına yatırılmıştır.

Bu bilgilere göre, hakedişin tahakkukuna ilişkin yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

(M) İnşaat Taahhüt İşletmesi, $2025$ yılının Kasım ayında bir kamu kurumu ile imzaladığı sözleşme gereği $2026$ yılının Ağustos ayında tamamlanması planlanan bir okul inşaatı projesine başlamıştır. $2025$ yılı dönem sonunda bu projeye ilişkin $740$ Hizmet Üretim Maliyeti hesabında biriken toplam maliyet tutarı $450.000$ TL'dir. Buna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Toros Altyapı İnşaat A.Ş., bir kamu kuruluşu ile $1$ Kasım $2025$ tarihinde "Karayolu Köprü ve Viyadük Onarımı" projesi için sözleşme imzalamıştır. İşin $20$ Aralık $2026$ tarihinde tamamlanarak geçici kabulünün yapılması planlanmaktadır. Şirket, $2026$ yılının Mayıs ayında hazırlanan $1.500.000$ TL tutarındaki brüt hakediş raporu üzerinden ödeme alacaktır (KDV oranı $\%20$ olarak dikkate alınacaktır).

Bu verilere göre, Gelir Vergisi Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca hakediş bedeli üzerinden kesilmesi gereken vergi tevkifatı (stopaj) tutarı kaç TL'dir?

Kendi nam ve hesabına inşaat (yap-sat) faaliyetinde bulunan (B) İnşaat İşletmesi, $2025$ yılında başladığı $10$ dairelik bir konut projesini $2026$ yılı içerisinde tamamlamıştır. Proje için $3.000.000$ TL arsa maliyeti ve $6.000.000$ TL inşaat maliyeti (malzeme, işçilik ve genel giderler) üstlenilmiştir. Tamamlanan dairelerden $8$ adedi aynı yıl içinde satılmış, $1$ adedi ise işletmenin kendi idari faaliyetlerinde yönetim ofisi olarak kullanılmak üzere ayrılmıştır. Kalan $1$ daire ise henüz satılmamış ve işletmede kalmıştır.

Buna göre, $2026$ yılı sonu bilançosunda '152 Mamuller' hesabının borç kalanı (bakiyesi) kaç TL olmalıdır?

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri ile iştigal eden Yavuz Altyapı İnşaat A.Ş., $2024$ yılında başladığı bir tünel projesini $12.11.2025$ tarihinde geçici kabul tutanağının onaylanması ile tamamlamıştır. Projeye ilişkin maliyet ve hakediş bilgileri şöyledir:

- $170$ nolu hesapta takip edilen direkt maliyetler: $5.800.000$ TL
- İşletmenin $2025$ yılındaki toplam müşterek genel giderleri: $1.000.000$ TL (Bu projeye düşen pay $\%40$ olarak hesaplanmıştır.)
- $350$ nolu hesapta takip edilen hakediş bedelleri: $8.500.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin $2025$ yılı dönem sonunda bu projeye ilişkin gelir tablosuna aktaracağı kâr veya zarar tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir inşaat işletmesi $2026$ takvim yılında eş zamanlı olarak iki farklı yıllara yaygın inşaat ve onarım projesi yürütmektedir. Bu projelere ilişkin yıl içindeki harcamalar aşağıda verilmiştir:

İşletmenin bu iki proje için yaptığı müşterek genel yönetim giderleri toplamı $₺80.000$’dir. Buna göre, Gelir Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca A Baraj İnşaatı projesine dağıtılması gereken müşterek genel gider tutarı kaç $₺$’dir?

Bir kamu kurumu ile imzalanan "Liman Rıhtım Kapasite Artırımı" projesini üstlenen (L) Taahhüt İşletmesi, 2025 yılında başladığı ve 2027 yılında tamamlamayı taahhüt ettiği bu işle ilgili olarak 2026 yılının Kasım ayında düzenlenen hakediş raporunu idareye onaylatmıştır. Hakedişe ilişkin veriler şu şekildedir:

Buna göre, hakedişin tahakkukuna ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Arın İnşaat Taahhüt Ltd. Şti., $2025$ yılı içerisinde eş zamanlı olarak şu iki projeyi yürütmektedir:

1. Mavi Köprü Projesi: $2025$ Ekim ayında başlanmış, $2027$ yılında tamamlanması öngörülen bir kamu taahhüt işidir.
2. Yeşil Konut Projesi: Şirketin kendi arsası üzerine inşa ettiği ve tamamlandığında daire satışı yapacağı (yap-sat) bir projedir.

$2025$ yılı sonu itibarıyla projeler için yapılan direkt maliyet harcamaları (ilk madde malzeme ve işçilik) toplamı Mavi Köprü için $6.000.000$ TL, Yeşil Konut için $4.000.000$ TL olarak gerçekleşmiştir. Şirketin bu dönemde yaptığı ve her iki projeyi de ilgilendiren toplam müşterek genel gideri ise $1.500.000$ TL'dir. Şirket müşterek giderleri, projelerin o yılki direkt harcamaları oranında dağıtmaktadır.

Buna göre, dönem sonunda "Mavi Köprü" projesine düşen payın muhasebeleştirilmesiyle ilgili yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

(T) İnşaat Taahhüt A.Ş., $2026$ yılında eş zamanlı olarak aşağıda detayları verilen üç farklı inşaat projesini yürütmektedir:

İşletmenin $2026$ yılına ait müşterek genel giderleri $480.000$ TL, projelerde ortak kullanılan iş makinelerine ait amortisman giderleri ise $320.000$ TL'dir. İşletme, müşterek giderleri projelerin o yılki direkt harcamaları oranında dağıtmaktadır.

Bu bilgilere göre, işletmenin $2026$ yılı dönem sonu bilançosunda "170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri" hesabının toplam bakiyesi kaç TL olmalıdır?

$(\text{G})$ İnşaat Taahhüt A.Ş., $2025$ yılının Eylül ayında bir kamu kurumu ile imzaladığı sözleşme kapsamında "Güneş Enerji Santrali (GES)" yapım işini üstlenmiştir. İşin $2027$ yılının Haziran ayında tamamlanması planlanmaktadır. $2026$ yılı Mart ayında düzenlenen hakediş raporuna göre; $6.000.000$ TL brüt hakediş bedeli, $\%20$ KDV ve $\%5$ vergi kesintisi (stopaj) hesaplanmıştır.

Bu bilgilere göre, söz konusu hakediş tahakkukuna ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir inşaat taahhüt işletmesi, $1$ Kasım $2025$ tarihinde başladığı bir okul binası onarım işini $20$ Şubat $2026$ tarihinde tamamlayarak teslim etmiştir. Gelir Vergisi Kanunu'na ($GVK$) göre, bu faaliyetin "yıllara yaygın inşaat ve onarım işi" kapsamında değerlendirilerek özel vergilendirme rejimine tabi olması için gereken temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

$(\text{S})$ İnşaat Taahhüt A.Ş., $2025$ yılının Ekim ayında bir kamu kurumu ile "Şehir Stadyumu Modernizasyonu" projesi için sözleşme imzalamıştır. İşin $2027$ yılında tamamlanarak teslim edilmesi öngörülmektedir. $2026$ yılının Mart ayında düzenlenen ve idarece onaylanan $4.000.000$ TL tutarındaki (KDV hariç) birinci hakediş raporu için $\%5$ oranında vergi kesintisi yapılmış ve $\%20$ KDV hesaplanmıştır. Net tutar işletmenin banka hesabına aktarılmıştır.

Bu bilgilere göre, söz konusu hakedişin tahakkuk kaydında alacaklandırılacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işiyle uğraşan bir işletme, üstlendiği "İçme Suyu Şebekesi Yenileme" projesi kapsamında $2025$ yılının Aralık ayında düzenlenen ve idare tarafından onaylanan $1.$ nolu hakediş raporuna göre $600.000$ TL tutarında hakediş bedeli tahakkuk ettirmiştir. (KDV oranı $\%20$ olarak dikkate alınacaktır.)

Buna göre, hakediş bedelinin tahakkuk kaydında alacaklandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Gelir Vergisi Kanunu'nun $42$. maddesi uyarınca bir işin "yıllara yaygın inşaat ve onarım işi" olarak kabul edilip özel vergilendirme rejimine tabi tutulabilmesi için işin inşaat ve onarma işi olması, bir taahhüde dayanması ve birden fazla takvim yılına sirayet etmesi gerekmektedir. Buna göre, bir işletmenin yürüttüğü aşağıdaki faaliyetlerden hangisi vergi kanunları açısından yıllara yaygın inşaat ve onarım işi kapsamında değerlendirilir?

Zümrüt Peyzaj Mimarlık A.Ş., bir belediye ile $2025$ yılının Eylül ayında imzaladığı "Şehir Parkı Çevre Düzenleme ve Restorasyon" projesi kapsamında, $2026$ yılı Nisan ayında $600.000$ TL tutarında brüt hakediş raporu onaylatmıştır. Söz konusu işin yıllara yaygın inşaat ve onarım işi niteliğinde olduğu bilinmektedir. Buna göre, hakediş ödemesi sırasında hakediş bedeli üzerinden kesilmesi gereken gelir vergisi (stopaj) tutarı kaç TL'dir?