Devleti’ne bağlı kamu tüzel kişiliğine sahip "Devlet Liman İşletmesi", Devleti’nde yerleşik özel bir mühendislik firmasıyla liman rıhtımlarının modernizasyonu ve teknik bakımı için bir hizmet sözleşmesi imzalamıştır. Sözleşme şartlarının ihlal edildiği iddiasıyla ilgili firma, Devleti mahkemelerinde Devleti aleyhine tazminat davası açmıştır.
Uluslararası hukukta genel kabul gören sınırlı bağışıklık teorisi (restrictive immunity) temel alındığında, bu uyuşmazlıkla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Yapılan sözleşme, niteliği (nature) itibarıyla herhangi bir özel hukuk kişisinin de yapabileceği ticari bir işlem (acta jure gestionis) olduğundan, Devleti bu uyuşmazlıkta yargı bağışıklığından yararlanamaz.Answer
- Bİşlemin nihai amacı (purpose) kamu hizmetinin (deniz ticareti ve ulaşım) devamlılığını sağlamak olduğundan, Devleti egemenlik tasarrufu (acta jure imperii) kapsamında mutlak bağışıklığa sahiptir.
- CDevletlerin egemen eşitliği ilkesi gereği, bir devletin başka bir devlet mahkemesinde yargılanması, işlemin ticari veya egemenlik karakteri taşımasına bakılmaksızın imkansızdır.
- DYargı bağışıklığı hakkı sadece devletin merkezi hükümet organlarına (Bakanlıklar vb.) tanınmış olup, liman işletmesi gibi ayrı bütçeli kamu kurumları hiçbir koşulda bu haktan yararlanamaz.
- EDevleti'nin bağışıklığı ancak icra aşamasında sona erer; davanın esastan görülmesi (yargı bağışıklığı) safhasında devletler her zaman mutlak korumadan yararlanır.
Answer
Yapılan sözleşme, niteliği (nature) itibarıyla özel hukuk kişilerinin de yapabileceği bir işlem olduğundan, devletin yargı bağışıklığından yararlanamayacağını belirten ifade doğrudur.
Sınırlı bağışıklık teorisi çerçevesinde, devletlerin işlemleri 'egemenlik tasarrufları' (acta jure imperii) ve 'özel hukuk tasarrufları' (acta jure gestionis) olarak ikiye ayrılır. Bir liman işletmesinin bakım ve onarım için bir mühendislik firmasıyla sözleşme yapması, niteliği itibarıyla özel kişilerin de gerçekleştirebileceği ticari bir işlemdir. Bu tür 'jure gestionis' niteliğindeki tasarruflarda devlet, yabancı mahkemelerin yargı yetkisinden bağışık değildir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sınırlı Yargı Bağışıklığı (Niteliğe Göre Ayrım)
Practice More
Devletin icra bağışıklığı ile yargı bağışıklığı arasındaki temel farkları ve bir devletin ne zaman yargılanıp ne zaman mallarına el konulabileceğini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s