A Devleti Savunma Bakanlığı, B Devleti'nde faaliyet gösteren özel bir tekstil firmasından askeri personel için bot ve parka satın almak üzere bir tedarik sözleşmesi imzalamıştır. Ödeme krizinden kaynaklanan bir uyuşmazlık sonucunda B Devleti mahkemelerinde açılan davada A Devleti yargı bağışıklığı itirazında bulunmuştur. Sınırlı yargı bağışıklığı teorisini (restrictive theory) esas alan bir mahkemenin, bu itirazı reddederek yargı yetkisini kullanabilmesi için dayanacağı temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİşlemin nihai olarak ordunun ihtiyaçlarını karşılamak gibi kamusal bir amaca (purpose) hizmet etmesi
- İşlemin niteliği (nature) itibarıyla herhangi bir özel hukuk kişisi tarafından da yapılabilecek ticari bir sözleşme olmasıAnswer
- Cİlgili devletin uluslararası hukukun bir kişisi olma sıfatıyla mutlak egemenlik haklarına sahip olması
- DDavacı şirketin B Devleti uyruğunda olması ve davanın B Devleti mahkemelerinde açılmış olması
- EYargı bağışıklığının ancak icra bağışıklığından feragat edilmesi durumunda otomatik olarak sona ereceği kuralı
Answer
Mahkemenin dayanacağı temel ölçüt, işlemin niteliği (nature) itibarıyla herhangi bir özel hukuk kişisi tarafından da yapılabilecek ticari bir sözleşme olmasıdır.
Doğru seçenek, işlemin niteliğinin ticari bir sözleşme olmasını vurgulamaktadır. Sınırlı yargı bağışıklığı teorisine göre, bir devletin yabancı mahkemelerde yargılanabilmesi için gerçekleştirdiği eylemin 'acta jure gestionis' (özel hukuk/ticari tasarruf) niteliğinde olması gerekir. Bot ve parka alımı gibi tedarik sözleşmeleri, herhangi bir özel hukuk kişisi tarafından da yapılabilecek türden işlemler olduğu için 'nitelik' itibarıyla ticari kabul edilir ve devlet bu uyuşmazlıkta yargı bağışıklığından yararlanamaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sınırlı Yargı Bağışıklığı ve İşlemin Niteliği (Nature) Testi
Practice More
Devletin icra bağışıklığı ile yargı bağışıklığı arasındaki farkları ve feragat usullerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s