Devleti'nin kamu mülkiyetindeki bir kalkınma bankası, Devleti'nde ticari amaçlı bir gayrimenkul projesi yürütmek üzere yerel bir yüklenici firma ile sözleşme akdetmiştir. Sözleşme hükümlerinin ihlali iddiasıyla Devleti mahkemelerinde açılan davada Devleti, egemen bir devlet olması hasebiyle yargılanamayacağını ileri sürerek yargı bağışıklığı definde bulunmuştur.
Günümüz uluslararası hukukunda kabul gören sınırlı (nispi) yargı bağışıklığı teorisi uyarınca, mahkemenin bu bağışıklık iddiasını değerlendirirken esas alması gereken temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİşlemi gerçekleştiren birimin devlet teşkilatı içindeki hiyerarşik konumu
- Sözleşme konusu işlemin hukuki niteliği itibarıyla bir özel hukuk kişisi tarafından da yapılıp yapılamayacağıAnswer
- CYapılan işlemin nihai olarak bir kamu hizmetine tahsis edilip edilmediği
- DUyuşmazlığın çözümünün iki devlet arasındaki diplomatik ilişkileri zedeleyip zedelemeyeceği
- ESözleşme bedelinin Devleti'nin genel bütçesinden karşılanıp karşılanmadığı
Answer
Sınırlı yargı bağışıklığı teorisi uyarınca, mahkemenin esas alması gereken temel ölçüt sözleşme konusu işlemin hukuki niteliği itibarıyla bir özel hukuk kişisi tarafından da yapılıp yapılamayacağıdır.
Sınırlı yargı bağışıklığı teorisine göre, devletler sadece egemenlik yetkilerini kullanarak gerçekleştirdikleri işlemler (acta jure imperii) için bağışıklığa sahiptir. Ticari nitelikteki veya özel hukuk sözleşmesine dayanan işlemler (acta jure gestionis) bağışıklık dışındadır. Bir işlemin bu kapsamda olup olmadığını belirlemek için kullanılan en temel ölçüt 'işlemin niteliği' ölçütüdür. Eğer sözleşme konusu işlem (örneğin inşaat, mal alımı, kiralama) bir özel hukuk kişisi tarafından da yapılabilecek bir işlemse, devlet bu işlemden dolayı yabancı mahkemelerde yargılanabilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sınırlı (Nispi) Yargı Bağışıklığı ve İşlemin Niteliği Ölçütü
Practice More
Devletin yargı bağışıklığından feragat etmesi durumunda, bu feragatin icra bağışıklığını da kapsayıp kapsamadığını araştırınız.
Estimated Time:1m 15s