Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) tarihli "Devletlerin Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu" metni çerçevesinde; bir devletin işlediği hukuka aykırı fiil sonucunda ortaya çıkan zararların onarılması (reparation) ve onarım türleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesin olarak doğrudur?
- ABir devlet organının yetkisini aşarak (ultra vires) işlediği ve bir başka devletin manevi şahsiyetine zarar veren fiillerde, bu fiiller devlete isnat edilemeyeceği için onarım yükümlülüğü doğmaz.
- 'Tarziye' (satisfaction), 'eski hale getirme' (restitutio in integrum) veya 'tazminat' (compensation) yöntemleriyle giderilemeyen zararlar için başvurulan tamamlayıcı bir onarım biçimidir ve cezalandırıcı bir nitelik taşıyamaz.Answer
- CZararın onarılması kapsamında, 'zaruret hali' (necessity) nedeniyle hukuka aykırılığı ortadan kalkan bir fiilin sebep olduğu maddi kayıplar için 'tazminat' ödenmesi hiçbir koşulda talep edilemez.
- DDiplomatik koruma kapsamında bir devletin vatandaşına verilen zararın onarımı için 'tazminat' talep edilebilmesi için, ilgili kişinin yerel mahkemelere başvurmasına gerek olmaksızın doğrudan uluslararası yollara gidilmesi yeterlidir.
- EManevi zararların giderilmesinde 'tarziye', her zaman 'eski hale getirme' yönteminden önce gelir; zira devletin onuruna verilen zarar maddi iade ile karşılanamayacak kadar önceliklidir.
Answer
Tarziye'nin (satisfaction) diğer onarım yöntemleriyle giderilemeyen zararlar için başvurulan tamamlayıcı ve cezalandırıcı olmayan bir onarım biçimi olduğu ifadesi doğrudur.
Doğru seçenek, UHK Taslak Maddeleri 37. maddede yer alan 'tarziye' tanımına tam olarak uymaktadır. Tarziye, maddi iade veya tazminatla onarılamayan (genellikle manevi/siyasi) zararlar için öngörülen, residüel (artık) bir onarım türüdür. Ayrıca uluslararası hukukta devletlerin cezai sorumluluğu kural olarak kabul edilmediği için, tarziyenin cezalandırıcı (punitive damages) bir nitelik taşıması mümkün değildir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Uluslararası Sorumlulukta Onarım Hiyerarşisi ve Tarziyenin Niteliği
Practice More
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun tarihli metninde yer alan 'Ciddi İhlaller' (Serious Breaches) durumundaki ek onarım yükümlülüklerini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s