Devletlerin uluslararası hukuka aykırı eylemleri sonucunda ortaya çıkan yeni hukuki ilişkiler, bozulan dengenin yeniden tesisi ve zararın giderilmesi amacını taşır. Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) tarafından hazırlanan tarihli "Devletin Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu" taslak maddelerinde düzenlenen onarım (reparasyon) yükümlülüğü ve yöntemlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Onarımın temel ve öncelikli biçimi eski hale getirme (restitutio in integrum) olup; bu yöntemin maddi olarak imkansız olması veya sağladığı faydaya oranla aşırı bir külfet yüklemesi durumunda tazminata başvurulur.Answer
- BUluslararası sorumluluk hukukunda tazminat (kompansasyon) her zaman eski hale getirmeye tercih edilen yöntemdir, çünkü devletlerin egemenlik hakları uyarınca mülkiyetin iadesi talep edilemez.
- CDevletin onarım yükümlülüğünün doğabilmesi için, zarar gören yabancı uyruklu bireyin öncelikle ilgili devletin iç hukuk yollarını tüketmiş olması genel bir onarım şartıdır.
- DEğer hukuka aykırı fiil bir devlet görevlisinin yetki aşımı (ultra vires) sonucu gerçekleşmişse, devletin sadece tarziye (satisfaction) sunma yükümlülüğü bulunur ve maddi onarım yapılamaz.
- EMücbir sebep (force majeure) durumunda fiilin hukuka aykırılığı ortadan kalksa bile, sorumlu devletin eski hale getirme ve tazminat yükümlülüğü hiçbir kısıtlama olmaksızın devam eder.
Answer
Onarım hiyerarşisinde 'eski hale getirme' asıl yöntemdir; ancak maddi imkansızlık veya orantısız külfet durumunda tazminat yoluna gidilir.
Uluslararası hukukta tam onarım ilkesi gereği, sorumlu devlet ihlalin sonuçlarını silip durumu sanki hiç ihlal olmamış gibi bir hale getirmek zorundadır. Bu bağlamda 'eski hale getirme' (restitution) önceliklidir. Ancak iadenin fiziksel olarak imkansız olması (örneğin bir tarihi eserin yok olması) veya bu işlemin devlete yükleyeceği yükün, zarar görenin elde edeceği faydadan çok daha fazla (orantısız) olması durumunda yerine tazminat (compensation) ödenir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tam Onarım (Full Reparation) ve Yöntem Hiyerarşisi
Hints
1
Uluslararası hukukta onarımın amacı, mağdur devleti ihlalden önceki durumuna geri döndürmektir.
2
Eski hale getirme (restitution) mümkün değilse, maddi olarak hesaplanabilen zararlar için tazminata başvurulur.
3
UHK Taslak Maddeleri , ve . maddeleri onarım hiyerarşisini (iade, tazminat, tarziye) düzenlemektedir.
Practice More
Tarziye (satisfaction) yönteminin sadece manevi zararlar için ve diğer yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda uygulandığını unutmayın.
Estimated Time:1m 30s