Examkin

Question

Difficulty: HardSorumluluğun Sonuçları ve Onarım Yükümlülüğü

Birbirine komşu X ve Y devletleri arasında barışçıl bir dönem yaşanırken, X Devleti'ne ait bir askeri keşif uçağı, hiçbir ön uyarıda bulunmadan ve izin almaksızın Y Devleti'nin ulusal hava sahasına girmiş, kısa süreli bir sınır ihlali gerçekleştirdikten sonra kendi hava sahasına geri dönmüştür. Bu olay neticesinde Y Devleti'nin ülkesinde veya herhangi bir unsurunda fiziksel bir tahribat oluşmamış ve finansal olarak hesaplanabilir maddi bir kayıp meydana gelmemiştir. Ancak Y Devleti, egemenlik haklarının açıkça ihlal edildiği gerekçesiyle Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (ILC) 20012001 tarihli 'Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Dolayı Devletin Sorumluluğu' taslak maddelerine dayanarak X Devleti'nin uluslararası sorumluluğuna başvurmuştur.

Maddi bir zararın oluşmadığı ve olay niteliği gereği fiziki olarak 'eski hale getirme'nin (restitutio in integrum) tatbik edilemediği bu tür salt manevi/hukuki ihlallerde, ILC kuralları uyarınca başvurulması gereken en uygun ve öncelikli onarım (reparation) biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İhlalin varlığının resmi olarak kabulünü, bir pişmanlık ifadesini veya resmi özür dilenmesini içerebilen ve orantısız olmamak kaydıyla sunulan tarziye (satisfaction)Answer
  2. B
    Uçak pilotunun komuta sınırlarını ve yetkisini aşan (ultra vires) bir eylemi söz konusu olduğu için, ihlalin kabulü olan tarziye (satisfaction) yerine yalnızca bu yetki aşımına binaen maddi tazminat (compensation) ödenmesi
  3. C
    Hukuki ihlalin doğurduğu soyut zararın, bir zaruret hali sonucu gerçekleştiği varsayılarak cezalandırıcı mahiyette bir tazminat (compensation) ödenmesi suretiyle 'eski hale getirme' (restitutio in integrum) uygulanması
  4. D
    Y Devleti'nin, ihlalin kendi topraklarında yarattığı ulusal tedirginlik nedeniyle, vatandaşlarının iç hukuk yollarını tüketmesine gerek kalmaksızın diplomatik koruma işleterek yüklü bir tazminat (compensation) talep etmesi
  5. E
    Maddi zarar bulunmasa dahi 'eski hale getirme' (restitutio in integrum) fiilen imkânsız olduğundan, Uluslararası Adalet Divanı'nın ihtiyari yargı yetkisine gerek duymadan resen ve zorunlu olarak ihlalci devleti tazminata (compensation) mahkum etmesi

Answer

Maddi zararın bulunmadığı egemenlik ihlali gibi salt manevi veya hukuki durumlarda başvurulması gereken onarım türü 'tarziye' (satisfaction) yöntemidir.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (ILC) 20012001 tarihli Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Dolayı Devletin Sorumluluğu taslak maddelerinin 3737. maddesine göre tarziye (satisfaction), hukuka aykırı fiilin yarattığı zararın eski hale getirme (restitutio in integrum) veya tazminat (compensation) ile onarılamadığı durumlarda devreye girer. Hava sahası ihlali gibi fiziki tahribat bırakmayan ve parasal olarak değerlendirilebilecek bir kayıp doğurmayan manevi (hukuki) zararlarda, ihlalci devletin durumu resmi olarak kabullenmesi, özür dilemesi veya üzüntülerini bildirmesi asıl onarım yöntemidir.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki ihlalin türünü ve doğurduğu zararı tespit et.
Hava sahası ihlali gerçekleşmiş, ancak maddi veya finansal olarak hesaplanabilir hiçbir fiziksel hasar ortaya çıkmamıştır.
Uluslararası sorumlulukta uygulanacak onarım biçimi (eski hale getirme, tazminat, tarziye) doğrudan zararın niteliğine bağlıdır.
2
Zarar türü ile onarım yöntemlerini eşleştir.
Zarar maddi olmadığı için 'tazminat' (compensation) işlemez. Fiziksel bir durum değişikliği olmadığından 'eski hale getirme' (restitutio in integrum) uygulanmaz. Geriye manevi ve hukuki zararlar için öngörülen onarım biçimi kalır.
ILC 2001 maddeleri onarım türlerini açıkça sınıflandırmıştır ve her birinin kendine has şartları vardır.
3
Uygun onarım biçiminin içeriğini doğrula.
Uygun yöntem tarziyedir (satisfaction); ihlalin kabulü, üzüntü beyanı veya özür dileme gibi şekillerde yerine getirilir ve maddi zarar gerektirmez.
Söz konusu olayın niteliği (egemenlik ihlali), tarziyenin klasik uygulanma alanını oluşturur.

Key Concept

Uluslararası Sorumlulukta Onarım Türleri (Eski Hale Getirme, Tazminat, Tarziye)
Rate this question

Topics

Sorumluluğun Sonuçları ve Onarım Yükümlülüğü

More questions from this topic