Examkin

Question

Difficulty: EasyDevletin Yargı Bağışıklığı Teorileri (Mutlak ve Sınırlı)

AA Devleti'nin ulusal posta idaresi, BB Devleti'nde faaliyet gösteren özel bir tekstil firmasından personeli için üniforma satın almak üzere ticari bir sözleşme imzalamıştır. Sözleşme şartlarına rağmen ödemenin yapılmaması üzerine şirket, BB Devleti mahkemelerinde AA Devleti'ne karşı alacak davası açmıştır.

Günümüz uluslararası hukukunda kabul gören sınırlı (nisbi) yargı bağışıklığı teorisi uyarınca, bu uyuşmazlıkla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Yapılan işlem bir özel hukuk/ticari tasarruf (acta jure gestionis) niteliğinde olduğundan AA Devleti bu uyuşmazlıkta yargı bağışıklığından yararlanamaz.Answer
  2. B
    Sözleşme konusu olan üniformalar kamu hizmetinde kullanılacağı için bu işlem bir egemenlik tasarrufu (acta jure imperii) sayılır ve AA Devleti bağışıklıktan yararlanır.
  3. C
    Devletlerin egemen eşitliği ilkesi gereği, yabancı bir devletin başka bir devlet mahkemesinde yargılanması her koşulda (mutlak surette) yasaktır.
  4. D
    Yargı bağışıklığı sadece devlet görevlilerine tanınan bir hak olduğu için devletin tüzel kişiliği hiçbir ticari davada bu iddiada bulunamaz.
  5. E
    Davacı taraf özel bir şirket olduğu için, devletlerin egemen dokunulmazlığı gereği yerel mahkemelerin bu uyuşmazlığa bakma yetkisi bulunmamaktadır.

Answer

Yapılan işlem bir özel hukuk/ticari tasarruf niteliğinde olduğundan devletin yargı bağışıklığından yararlanamayacağını belirten seçenek doğrudur.
Sınırlı yargı bağışıklığı teorisine göre, bir devletin yabancı mahkemelerdeki dokunulmazlığı mutlak değildir. Eğer devlet, özel bir kişi gibi ticari bir sözleşme yapmışsa (üniforma alımı gibi), bu işlem 'acta jure gestionis' (özel hukuk tasarrufu) sayılır ve bu durumlarda devletin yargı bağışıklığı bulunmaz. Bu nedenle mahkemenin davayı görme yetkisi vardır.

Step-by-Step Solution

1
Uyuşmazlığa konu olan işlemin niteliğini analiz et.
Üniforma alımı için yapılan sözleşme, herhangi bir özel kişinin de yapabileceği ticari/özel hukuk niteliğinde bir işlemdir (acta jure gestionis).
Sınırlı yargı bağışıklığı teorisinde bağışıklığın sınırını belirlemek için işlemin niteliğine bakılır.
2
Sınırlı (nisbi) yargı bağışıklığı teorisini uyuşmazlığa uygula.
Devletler, sadece kamu gücüne dayanarak yaptıkları egemenlik tasarrufları (acta jure imperii) için bağışıklıktan yararlanabilirler; ticari işlemler için yargılanabilirler.
Modern uluslararası hukuk, devletlerin ticari hayata katılımının artması nedeniyle özel kişilerin haklarını korumak için bağışıklığı sınırlandırmıştır.

Key Concept

Sınırlı Yargı Bağışıklığı (Acta Jure Imperii vs. Acta Jure Gestionis Ayrımı)

Practice More

Devletin yargı bağışıklığının bulunmadığı durumlarda (ticari işlemler), davanın kazanılması halinde 'icra bağışıklığı' kurallarının ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini unutmayın.
Estimated Time:45s
Rate this question

Topics

Devletin Yargı Bağışıklığı Teorileri (Mutlak ve Sınırlı)