Uluslararası Hukukun Kaynakları

Bir uluslararası uyuşmazlıkta tarafların, uyuşmazlığın çözümünde yürürlükteki antlaşma ve teamül kurallarının dar çerçevesinden çıkılarak daha geniş bir adalet anlayışıyla karar verilmesini arzuladıkları varsayıldığında; mahkemenin "hakkaniyet ve nisfet" ($ex$ $aequo$ $et$ $bono$) yetkisini kullanabilmesi için aranan "tarafların rızası" şartının niteliği ve kapsamı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$1969$ Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin $53.$ maddesi uyarınca, akdedildiği sırada genel uluslararası hukukun emredici bir kuralına (jus cogens) aykırı olan bir antlaşmanın hukuki akıbeti aşağıdakilerden hangisidir?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesi uyarınca, bir antlaşmanın akdedildiği sırada genel uluslararası hukukun emredici bir kuralına ($jus$ $cogens$) aykırı olması durumunda ortaya çıkan hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası hukukta devletlerin tek taraflı irade beyanlarının (unilateral acts) hukuki niteliği, yorumlanması ve sona erdirilmesiyle ilgili Uluslararası Adalet Divanı (UAD) içtihatları ile Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 2006 tarihli Rehber İlkeleri çerçevesinde yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 38. maddesinde, uluslararası uyuşmazlıkların çözümünde uygulanacak asli kaynaklar arasında 'medeni milletlerce kabul edilmiş hukukun genel ilkeleri'ne yer verilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi uluslararası hukukta bir 'asli kaynak' olan hukukun genel ilkelerine örnek olarak gösterilebilir?

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 38. maddesinde sayılan kaynaklar arasında yer alan ve hukuk kurallarının içeriğinin belirlenmesinde başvurulan 'doktrin (öğreti)', hukuki niteliği bakımından aşağıdakilerden hangisi olarak sınıflandırılır?

Uluslararası hukuk doktrininde ve Uluslararası Adalet Divanı ($UAD$) uygulamasında "hakkaniyet" ($equity$) kavramı farklı işlevlere sahiptir. Divan Statüsü'nün 38/2. maddesinde düzenlenen "hakkaniyet ve nisfet" ($ex$ $aequo$ $et$ $bono$) yetkisinin hukuki mahiyeti ve uygulama şartları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Devlet A ve Devlet B arasında akdedilen bir sınır yönetimi ve iş birliği antlaşması, yürürlüğe girmesinden üç yıl sonra uluslararası toplumun bütünü tarafından kabul edilen ve "yeni bir emredici kural" ($jus$ $cogens$) niteliği kazanan bir norm ile çatışır hale gelmiştir.

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (VAHS) hükümleri uyarınca, bu antlaşmanın hukuki durumu ve tarafların yükümlülükleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38/1-c maddesinde düzenlenen "medeni milletlerce kabul edilmiş hukukun genel ilkeleri" kaynağının işleyişi ve uluslararası hukuk sistemindeki yeri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kaynağın hukuki niteliğine ilişkin yanlış bir tespittir?

Uluslararası hukukta bir devlet uygulamasının teâmül (yapılageliş) kuralı olarak kabul edilebilmesi için maddi unsurun (devlet uygulaması) yanı sıra, bu uygulamanın bir hukuk kuralına uyma zorunluluğu veya hukuki bir yükümlülük olduğu bilinciyle yerine getirilmesini ifade eden psikolojik/subjektif unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası hukuk düzeninde emredici kurallar ($jus$ $cogens$), uluslararası toplumun bütünü tarafından kendisinden hiçbir şekilde sapmaya izin verilmeyen ve ancak aynı nitelikteki bir kural ile değiştirilebilen normlar olarak tanımlanmaktadır.

Buna göre, emredici kuralların ($jus$ $cogens$) temel niteliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38/1-d maddesi yargı kararlarını 'hukuk kurallarının belirlenmesinde yardımcı bir araç' olarak tanımlarken, 59. madde Divan kararlarının yalnızca davanın tarafları ve o dava konusu için bağlayıcı olduğunu hükme bağlamaktadır. Buna karşın Divan, kararlarında kendi önceki içtihatlarına sıklıkla atıf yapmakta ve bu kararlar uluslararası hukuk kurallarının içeriğinin netleşmesinde belirleyici rol oynamaktadır.

UAD Statüsü'ndeki bu iki hüküm birlikte değerlendirildiğinde, uluslararası yargı kararlarının hukuk kaynağı olma niteliği hakkındaki aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$1969$ Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi rejimine göre; bir devletin müzakere edip imzaladığı ($signature$) ancak henüz onay ($ratification$) işlemlerini tamamlamadığı çok taraflı bir antlaşmanın belirli bir hükmünün, genel uluslararası hukukun emredici bir kuralı ($jus$ $cogens$) ile çatıştığının tespit edilmesi durumunda, antlaşmanın akıbeti ve "hükümlerin ayrılabilirliği" ($separability$) ilkesinin uygulanabilirliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukukta antlaşmaların bağlayıcılığı ve "ahde vefa" ($pacta$ $sunt$ $servanda$) ilkesi çerçevesinde, bir devletin üstlendiği antlaşma yükümlülüklerini yerine getirmemesine veya ihlal etmesine bir mazeret olarak kendi ulusal mevzuatını veya anayasal hükümlerini ileri süremeyeceğini öngören kural aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası hukukta bir devletin kendi beyanları veya tutarlı davranışları ile başkalarında uyandırdığı haklı güvene daha sonra aykırı davranmasını engelleyen prensip "hukukun genel ilkeleri" kapsamında değerlendirilir. Buna göre, "kimsenin kendi önceki davranışıyla çelişen bir iddiada bulunamayacağını" ifade eden bu ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası teâmül (yapılageliş) hukukunun kurucu unsurları, ispat yükü ve 'sürekli itirazcı' (persistent objector) ilkesinin uygulanabilirliği ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Uluslararası hukukta antlaşmaların uygulanması sürecinde karşılaşılan en karmaşık durumlardan biri, çok taraflı bir antlaşmanın taraflarından birinin yükümlülüklerini ihlal etmesidir. $1969$ Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi’nin $60$. maddesi, bu tür 'esaslı ihlaller' ($material$ $breach$) karşısında diğer tarafların sahip olduğu yetkileri düzenlemektedir.

Buna göre, çok taraflı bir antlaşmada taraflardan birinin esaslı ihlali durumunda, ihlalden özel olarak etkilenmemiş olsa dahi herhangi bir tarafın (any party), ihlale dayanarak antlaşmanın uygulanmasını tek taraflı olarak askıya alabilmesi için gereken temel hukuki şart aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası hukukta doktrin (öğreti), Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 38. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca "hukuk kurallarının tespiti için yardımcı araçlar" arasında sayılmaktadır. Doktrinin bu hukuki niteliği ve uluslararası hukuk kurallarının oluşum sürecindeki rolü dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukuk doktrininde "türev kaynaklar" (derivative sources) veya "ikincil mevzuat" olarak nitelendirilen uluslararası örgüt kararları, hukuki geçerliliklerini örgütün kurucu antlaşmasından almaktadır. Birleşmiş Milletler (BM) sistemi özelinde, Genel Kurul kararlarının hukuki mahiyeti değerlendirilirken, kararın "içsel" (internal) veya "dışsal" (external) bir işleyişe yönelik olması, bağlayıcılık kapasitesini doğrudan etkilemektedir.

Buna göre, BM Genel Kurulu kararlarının hukuki niteliği ve uluslararası hukuk kaynakları arasındaki yeri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukukta bir devletin, başka bir devletin gerçekleştirdiği ve hukuka aykırı olduğunu düşündüğü bir işlemi veya durumu kabul etmediğini, bu durumun kendisi için hukuki sonuç doğurmayacağını ve haklarını saklı tuttuğunu resmen bildirmesi işlemi aşağıdakilerden hangisidir?