Realizm ve Neorealizm

Kenneth Waltz, 'Uluslararası Politika Teorisi' (1979) adlı eserinde ulusal (iç) ve uluslararası siyasal yapılar arasındaki temel farkı, sistemin 'zor kullanımı' (use of force) ile olan ilişkisi üzerinden değerlendirir. Waltz'un bu yapısal karşılaştırmasına göre, uluslararası sistemin anarşik yapısı içinde zor kullanımının (fiziksel güç kullanımı) niteliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Uluslararası sistemin anarşik yapısı, devletlerin kendi güvenliklerini sağlamak için 'kendi başının çaresine bakma' ($self$-$help$) prensibiyle hareket etmelerini zorunlu kılar. Ancak bu yapısal zorunluluk, bir devletin sadece savunma amaçlı kapasite artırımının dahi rakip devletler tarafından bir tehdit olarak algılandığı ve karşı hamlelerle yanıtlandığı 'güvenlik ikilemi' ($security$ $dilemma$) sürecini tetikler.

Bu sarmalın (spiral) işleyişi ve realizm perspektifindeki temel mantığı dikkate alındığında, güvenlik ikileminin sonucunda ortaya çıkan temel paradoksal çıktı aşağıdakilerden hangisidir?

Neorealist (yapısal realist) yaklaşıma göre, bir devletin ekonomik iş birliği sonucunda mutlak bir refah artışı elde etmesine rağmen, partnerinin kendisinden daha fazla kazanç sağlamasından endişe duymasının (göreli kazanç hassasiyeti) altında yatan temel mantıksal kurgu aşağıdakilerden hangisidir?

Hans Morgenthau, siyasal gerçekçiliğin üçüncü ilkesinde "çıkar" kavramının siyasetin özü olduğunu ancak bu çıkarın içeriğinin sabit kalmadığını; aksine siyasal ve kültürel bağlama göre şekillendiğini vurgular. Morgenthau'ya göre, günümüzün temel aktörü olan "ulus-devlet" de bu tarihsel sürecin bir parçasıdır.

Buna göre, siyasal gerçekçiliğin üçüncü ilkesi çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi savunulabilir?

Hans Morgenthau’nun siyasal gerçekçilik kuramının birinci ilkesine göre siyaset; kökleri değişmeyen insan doğasında bulunan nesnel yasalar tarafından yönetilir.

Morgenthau’nun bu varsayımından hareketle, uluslararası politikada istikrarın sağlanması ve rasyonel bir dış politika izlenebilmesi için temel strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası politikada devletlerin 'hayatta kalma' (survival) güdüsünün onları statüko koruyucusu değil, aksine rasyonel revizyonistler haline getirdiğini savunan Saldırgan Realizm, güç arayışının sınırları konusunda özgün bir yaklaşım sergiler. Buna göre, Saldırgan Realizm (Ofansif Realizm) teorisi çerçevesinde bir büyük gücün stratejik hedefi ve güç paylaşımına bakışı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Uluslararası ilişkilerde iş birliği imkânlarını değerlendiren iki devlet arasındaki ekonomik müzakerelerde aşağıdaki tablo ortaya çıkmıştır:

Neorealist (Yapısal Realist) kuramın varsayımları dikkate alındığında, X devletinin bu iş birliği sürecinden çekilme eğilimi göstermesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Neoklasik realizm, Kenneth Waltz’un yapısal realizminin aksine, uluslararası sistemin yapısı ile devletlerin dış politika davranışları arasında bire bir ve doğrudan bir ilişki olmadığını savunur. Bu kuramsal yaklaşıma göre, sistemik baskıların dış politika çıktılarına (bağımlı değişken) dönüşmesi sürecinde rol oynayan 'ara değişkenler' (intervening variables) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kenneth Waltz, *Uluslararası Politika Teorisi* (1979) adlı eserinde uluslararası sistemi, aktörlerin (devletlerin) niyetlerinden bağımsız olarak ortaya çıkan kendiliğinden bir düzen olarak tanımlar. Waltz, sistemin kısıtlayıcı etkisini ve devletlerin bu yapı içindeki rasyonel davranışlarını açıklamak için sosyal bilimlerin hangi alanındaki teorik modelden faydalanmıştır?

Savunmacı (defansif) realizm literatüründe, rasyonel devletlerin uluslararası sistemin anarşik yapısı içerisinde hayatta kalmak için izlemesi gereken strateji, saldırgan realizmin 'hegemonya' arayışından temelden ayrılır. Kenneth Waltz ve Robert Jervis gibi düşünürlerin savunduğu bu kuramsal çerçeveye göre, bir devletin kendi güvenliğini sağlamak adına izlemesi gereken en rasyonel güç stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Hegemonyacı İstikrar Teorisi'ne (Hegemonic Stability Theory) göre, uluslararası sistemde serbest ticaretin sürdürülmesi ve deniz yollarının güvenliği gibi "küresel kamu mallarının" (global public goods) sağlanması için baskın bir lider gücün varlığı zorunludur. Bu teorik perspektiften hareketle, sistemin istikrarını tehdit eden ve hegemonik gücün göreceli olarak zayıflamasına zemin hazırlayan temel süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Hans Morgenthau tarafından sistemleştirilen siyasal gerçekçilik kuramına göre, araştırmacının uluslararası politika olgularını anlamasını sağlayan ve bu alanı diğer disiplinlerden özerk kılan "temel anahtar" kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Thucydides’in Milos Diyaloğu’nda betimlediği "doğal zorunluluk" ($natural$ $necessity$) kavramı ile Niccolò Machiavelli’nin *Prens* (*The Prince*) adlı eserinde vurguladığı "siyasal eylemin ahlaktan bağımsızlığı" anlayışı, Klasik Realist geleneğin temelini oluşturur. Bu gelenek, uluslararası politikayı bir güç mücadelesi olarak tanımlarken, çatışmanın kaynağını sistemin yapısından ziyade daha derin bir ontolojik temele indirger. Buna göre, Klasik Realizm’de devletlerin güç peşinde koşmasının ve uluslararası alanda sürekli bir rekabetin hüküm sürmesinin temel ontolojik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Hans Morgenthau’ya göre, nasıl ki bir ekonomist olayları "zenginlik" (faiz, kâr, maliyet) kavramları çerçevesinde değerlendiriyorsa, siyaset bilimci de toplumsal gerçekliği kendine has bir ölçütle analiz etmelidir. Morgenthau’nun siyasal gerçekçiliğin altıncı ilkesi olarak kavramsallaştırdığı bu yaklaşım dikkate alındığında, bir dış politika hamlesinin "siyasal" açıdan doğruluğunu test etmek için aşağıdaki sorulardan hangisi sorulmalıdır?

John Mearsheimer tarafından sistemleştirilen Saldırgan Realizm (Ofansif Realizm) teorisine göre, uluslararası sistemin anarşik yapısı içinde bir devletin hayatta kalma şansını en üst düzeye çıkarmasının temel yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Savunmacı (Defansif) Realizm teorisine göre, uluslararası sistemdeki anarşi devletleri her zaman aşırı bir çatışma ortamına sürüklemek zorunda değildir; rasyonel tercihlerle güvenlik arayışı dengelenebilir. Buna göre savunmacı realizm, rasyonel devletlerin dış politikada 'yayılmacı' bir tutum yerine 'statükoyu korumacı' bir yol izlemesini temel olarak aşağıdaki gerekçelerden hangisine dayandırır?

Uluslararası ilişkiler teorilerinde sistemik istikrarı açıklayan yaklaşımlardan Hegemonyacı İstikrar Teorisi, düzenin sürdürülmesini lider devletin sunduğu uluslararası "kamu malları" ($public$ $goods$) ve meşruiyet ile ilişkilendirirken; Güç Geçişi Teorisi ($Power$ $Transition$ $Theory$) sistemin hiyerarşik yapısına ve güç dağılımındaki dinamik değişime odaklanır. A.F.K. Organski tarafından geliştirilen bu teorik çerçeveye göre, uluslararası sistemde büyük çaplı bir savaşın patlak vermesi sadece yükselen gücün baskın güce (lider) kapasite olarak yaklaşmasıyla açıklanamaz.

Buna göre, Güç Geçişi Teorisi çerçevesinde sistemik bir savaşın gerçekleşmesi için güç paritesine ($parity$) eşlik etmesi gereken temel motivasyonel değişken aşağıdakilerden hangisidir?

Neoklasik realist kurama göre, uluslararası sistemden gelen yapısal baskıların dış politikaya aktarılmasında bir 'iletişim bandı' (transmission belt) görevi gören; liderlerin algıları, stratejik kültür ve devletin kapasitesi gibi içsel unsurlar aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanmaktadır?

Uluslararası sistemde merkezi bir otoritenin bulunmaması (anarşi) nedeniyle devletlerin birbirlerinin niyetlerinden emin olamamaları, bir devletin sadece kendi güvenliğini korumaya yönelik attığı savunmacı adımların bile diğer devletler tarafından potansiyel bir tehdit olarak algılanmasına yol açabilmektedir. Bu durumun sonucunda tarafların karşılıklı olarak kapasitelerini artırmalarıyla ortaya çıkan ve tüm tarafların başlangıca göre kendilerini daha güvensiz hissetmelerine neden olan gerginlik sarmalına ne ad verilir?

Neorealist (Yapısal Realist) yaklaşıma göre, uluslararası sistemin anarşik yapısı altında devletlerin iş birliği yaparken "mutlak kazanç" yerine öncelikle "göreli kazanç" (relative gain) elde etmeye odaklanmalarının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?