Question

Difficulty: Very hardKollajen Hastalıkları

Kollajen biyosentezi sırasında gerçekleşen post-translasyonel modifikasyonlar ve bu süreçlerdeki aksaklıklar sonucu gelişen klinik tablolarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Skorbüt hastalığında prolyl hidroksilaz aktivitesi durur çünkü enzimin kofaktörü olan demir (Fe2+Fe^{2+}), C vitamini eksikliği nedeniyle ferrik (Fe3+Fe^{3+}) formdan tekrar indirgenemez.
  2. B
    Ehlers-Danlos Sendromu Tip VII'de (artrokalazi tipi), Tip I pro-kollajen genindeki mutasyonlar nedeniyle propeptidazların kesim bölgesi bozulur ve tropokollajen oluşumu engellenir.
  3. Menkes sendromunda, lizil oksidaz enziminin bakır kofaktörüne ulaşamaması sonucunda kollajen liflerinin çapraz bağlanmasında görev alan desmozin yapıları sentezlenemez.Answer
  4. D
    Ehlers-Danlos Sendromu Tip VI'da (kifoskolyotik tip), lizil hidroksilaz enzim eksikliği nedeniyle fibrillerin stabilizasyonu için gereken hidroksilizin miktarı ve buna bağlı glikozilasyon azalır.
  5. E
    Osteogenesis Imperfecta'da mutasyonlar nedeniyle pro-alfa zincirlerinin üçlü sarmal (triple helix) oluşturma hızı yavaşlar ve bu durum zincirlerde aşırı glikozilasyon (over-modification) saptanmasına yol açar.

Answer

Menkes sendromunda lizil oksidaz aktivitesinin azalması nedeniyle kollajen çapraz bağlarının oluşamadığını belirten ancak bu süreci desmozin yapılarına dayandıran seçenek yanlıştır; çünkü desmozin sadece elastine özgü bir yapıdır.
Menkes sendromu ile ilgili olan seçenek yanlıştır çünkü desmozin, dört adet lizin kalıntısının kondansasyonu ile oluşan ve sadece elastin liflerine özgü olan bir çapraz bağ yapısıdır. Menkes sendromunda lizil oksidaz enziminin bakır kofaktörüne ulaşamaması hem kollajen hem de elastin liflerini etkilese de, kollajen liflerinin çapraz bağlanması alizin ve lizin/hidroksilizin kalıntıları arasındaki reaksiyonlarla (örneğin lizino-norlösin) gerçekleşir, desmozin ile değil.

Step-by-Step Solution

1
Kollajen ve elastin yapısal farklarını hatırla
Kollajende lizil oksidaz etkisiyle alizin ve hidroksializin üzerinden çapraz bağlar kurulurken; elastinde 4 lizin kalıntısından oluşan desmozin yapıları kurulur.
Soruda kollajen hastalıkları sorulmakta olup, elastin ile ilgili bir özelliğin kollajene atfedilmesi temel bir biyokimyasal hatadır.
2
Menkes sendromu mekanizmasını analiz et
Bakır transport proteini (ATP7A) defekti sonucu bakır bağımlı lizil oksidaz (hücre dışı enzim) çalışamaz.
Menkes hem kollajeni hem elastini etkiler ancak kollajendeki defekt desmozin üzerinden açıklanamaz.
3
OI'deki 'over-modification' kavramını değerlendir
Mutant zincirler triple helix oluşumunu geciktirir, zincirler açık kaldığı sürece hidroksilasyon ve glikozilasyon devam eder.
Bu durum OI tipindeki proteinlerin elektroforezde daha yavaş göç etmesine neden olan karakteristik bir bulgudur.

Key Concept

Kollajen çapraz bağları lizin/hidroksilizin türevlerinden oluşurken, desmozin yapısı elastine özgüdür.
Rate this question