Question

Difficulty: EasyKollajen Hastalıkları

Bakır metabolizmasındaki genetik bir defekt sonucu bakır emiliminin bozulduğu Menkes hastalığında; karakteristik 'çelik tel' (kinky-hair) saç yapısı, hipotoni ve büyüme geriliği gibi bulgular görülür. Bu hastalıkta kollajen liflerinin gerilme direncini sağlayan çapraz bağların (cross-links) kurulamamasının temel nedeni, aşağıdaki enzimlerden hangisinin aktivitesindeki azalmadır?

  1. Lizil oksidazAnswer
  2. B
    Prolil hidroksilaz
  3. C
    Lizil hidroksilaz
  4. D
    Prokollajen peptidaz

Answer

Menkes hastalığında bakır eksikliği nedeniyle lizil oksidaz enziminin aktivitesi azalır ve bu durum kollajen çapraz bağlarının oluşumunu engeller.
Menkes hastalığında bakır emilimi ve taşınması bozulduğu için bakıra bağımlı bir enzim olan lizil oksidazın aktivitesi düşer. Lizil oksidaz, kollajen liflerinin bir arada tutulmasını ve doku direncini sağlayan kovalent çapraz bağların (aldol kondansasyonu ve Schiff bazı oluşumu yoluyla) kurulmasından sorumludur. Bu bağlar kurulamadığında kollajen yapısı dayanıksız kalır ve bağ dokusu bozuklukları ortaya çıkar.

Step-by-Step Solution

1
Hastalığın temel mekanizmasını belirle.
Menkes hastalığı, bakır emilimini sağlayan ATP7A proteinindeki mutasyon nedeniyle sistemik bakır eksikliği ile seyreder.
Soruda verilen klinik bulgular (kinky-hair) Menkes hastalığına özgüdür.
2
Bakır bağımlı kollajen sentezi enzimini tanımla.
Kollajen sentezinde bakır kofaktörüne ihtiyaç duyan tek temel enzim lizil oksidazdır.
Lizil oksidaz, lizin ve hidroksilizin kalıntılarının oksidatif deaminasyonunu gerçekleştirerek çapraz bağ oluşumunu sağlar.

Key Concept

Kollajen sentezinde çapraz bağ (cross-linking) oluşumu ve lizil oksidazın bakır bağımlılığı.

Hints

1
Menkes hastalığında vücutta hangi mineralin eksik olduğunu hatırlayın.
2
Kollajen liflerinin gerilme direncini artıran 'çapraz bağ' (cross-linking) oluşumundan sorumlu enzimi düşünün.
3
Lizil oksidaz enzimi, bakır kofaktörü olmadan lizin kalıntılarını allizine dönüştüremez.

Practice More

Bakır eksikliğinin elastin yapısı üzerindeki benzer etkilerini ve desmozin çapraz bağlarının oluşumunu inceleyin.
Estimated Time:45s
Rate this question