32 yaşında erkek hasta, kraniofaringioma tanısıyla opere ediliyor. Ameliyat sonrası takibi… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$32$ yaşında erkek hasta, kraniofaringioma tanısıyla opere ediliyor. Ameliyat sonrası takibinde hastanın klinik ve laboratuvar bulguları aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Zaman	Günlük İdrar Miktarı	Serum $Na^+$ ( $mEq/L$ )	İdrar Osmolalitesi ( $mOsm/kg$ )
Postoperatif $1$ . gün	$6.5\text{ L}$	$149$	$110$
Postoperatif $5$ . gün	$1.1\text{ L}$	$128$	$680$
Postoperatif $9$ . gün	$7.5\text{ L}$	$154$	$95$

Bu hastada postoperatif $5$ . günde saptanan hiponatreminin en olası fizyopatolojik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Hasar görmüş nörohipofizer aksonlardan depolanmış ADH'nin pasif ve kontrolsüz salınımıAnswer
B
Serebral tuz kaybı sendromuna bağlı gelişen renal sodyum kaybı ve sekonder ADH artışı
C
İntraserebral basınç artışına bağlı osmoreseptör eşik değerinin aşağıya kayması
D
Hipofiz sapı kesisine bağlı gelişen geçici adrenokortikotropik hormon (ACTH) eksikliği
E
Cerrahi stres ve ağrıya bağlı gelişen non-osmotik uygunsuz ADH salınımı

Answer

Hiponatreminin temel nedeni, dejenere olan nörohipofizer aksonlardan depolanmış olan ADH'nin (antidiüretik hormon) pasif ve kontrolsüz bir şekilde dolaşıma salınmasıdır.

Hipotalamo-hipofizer yolun hasar görmesi sonucu ortaya çıkan üç fazlı yanıtta, ikinci evre (gün 2-6) dejenere olan nöronlardan depolanmış ADH'nin pasif olarak salınmasıyla oluşur. Bu durum idrarın konsantre edilmesine (yüksek osmolalite) ve serum sodyumunun düşmesine neden olur. İlk evre nöronal şoka bağlı ADH eksikliği, son evre ise nöronların tamamen kaybına bağlı kalıcı ADH eksikliğidir.

Step-by-Step Solution

Klinik seyrin analiz edilmesi

Hastada postoperatif dönemde sırasıyla poliüri/hipernatremi, oligüri/hiponatremi ve tekrar poliüri/hipernatremi gelişmiştir.

Bu patern, hipofiz sapı veya hipotalamus hasarı sonrası görülen klasik 'üç fazlı yanıt' (triple-phase response) tablosudur.

Fazların mekanizmalarının belirlenmesi

1. Faz: Aksonal şok (Geçici DI); 2. Faz: ADH sızıntısı (SIADH benzeri tablo); 3. Faz: Kalıcı DI.

Soruda sorulan 5. gün bulguları, dejenere olan nöronlardan depolanmış hormonun sızdığı 2. faza karşılık gelmektedir.

Doğru mekanizmanın seçilmesi

ADH'nin pasif sızıntısı sonucunda serbest su geri emilimi artar, idrar osmolalitesi yükselir ve dilüsyonel hiponatremi gelişir.

Bu evre genellikle cerrahiden 2-5 gün sonra başlar ve birkaç gün sürer.

Key Concept

Nöroşirürjik girişimler sonrası gelişen 'Üç Fazlı Yanıt' (Triple Phase Response)

Practice More

Santral diabetes insipidus ile nefrojenik diabetes insipidus ayırıcı tanısında kullanılan vazopressin (desmopressin) yanıt testini gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:2m 0s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic