Question

Difficulty: HardHiperprolaktinemi

32 yaşında bir kadın hasta, altı aydır devam eden sekonder amenore ve bilateral galaktore şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde serum prolaktin düzeyi 82ng/mL82 ng/mL (N: 525ng/mL5-25 ng/mL) olarak ölçülüyor. Hastanın çekilen hipofiz MR görüntülemesinde ise optik kiyazmaya bası yapan, 2.6cm2.6 cm çapında bir makroadenom saptanıyor. Bu hastada klinik tablo ve radyolojik bulgular ile laboratuvar sonucu arasındaki uyumsuzluğu açıklamak ve doğru tanıyı koymak için yapılması gereken en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Serum örneğinin dilüye (seyreltme) edilerek ölçümün tekrarlanmasıAnswer
  2. B
    Makroprolaktinemi ayrımı için polietilen glikol (PEG) presipitasyonu uygulanması
  3. C
    Hipotiroidi olasılığını ekarte etmek için TSH ve Serbest T4 düzeylerinin ölçülmesi
  4. D
    Tanısal doğruluğu artırmak için TRH stimülasyon testi yapılması

Answer

Serum örneğinin seyreltilerek tetkikin tekrarlanması
Serum örneğinin seyreltilmesi, 'kanca etkisi' olarak bilinen laboratuvar fenomenini ortadan kaldırır. Bu fenomen, özellikle prolaktin düzeylerinin ekstrem seviyelere (>1000ng/mL>1000 ng/mL) ulaştığı büyük makroadenomlarda, kullanılan test kitindeki antikorların antijenle aşırı doyması sonucu değerin hatalı bir şekilde düşük (genellikle 30100ng/mL30-100 ng/mL bandında) ölçülmesidir. Seyreltme işlemi ile gerçek değerin ortaya çıkarılması, kitlenin bir prolaktinoma olduğunu kanıtlar ve tedaviyi cerrahiden medikal tedaviye (dopamin agonistleri) kaydırır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve radyolojik bulguların laboratuvar sonucuyla karşılaştırılması
2.6cm2.6 cm boyutundaki bir makroprolaktinomanın genellikle >200ng/mL>200 ng/mL düzeyinde prolaktin salgılaması beklenirken, sonucun 82ng/mL82 ng/mL gelmesi bir uyumsuzluktur.
Uyumsuzluk, ya sap basısı etkisini (non-fonksiyone adenom) ya da 'kanca etkisi'ni (ölçüm hatası) düşündürür.
2
Kanca etkisinin (Hook effect) mekanizmasının değerlendirilmesi
Çok yüksek antijen (prolaktin) konsantrasyonu, sandviç immunoassay testindeki yakalama ve sinyal antikorlarını doyurarak kompleks oluşumunu engeller.
Bu durum, gerçekte binlerce ng/mLng/mL olan sonucun hatalı şekilde düşük ölçülmesine yol açar.
3
Laboratuvar hatasının düzeltilmesi için dilüsyon yapılması
Örnek seyreltildiğinde antijen konsantrasyonu azalır ve antikorlar antijenle uygun şekilde bağlanarak gerçek yüksek değer ortaya çıkar.
Ayırıcı tanıda kanca etkisinin dışlanması, hastanın cerrahiye (non-fonksiyone adenom şüphesi) mi yoksa medikal tedaviye (prolaktinoma) mi gideceğini belirler.

Key Concept

Kanca Etkisi (Hook Effect)

Alternative Method

Laboratuvardan doğrudan 'dilüsyonlu prolaktin' (washed assay veya sequential assay) istenmesi klinik olarak en hızlı çözümdür.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question