24 yaşında erkek hasta, şizofreni tanısıyla olanzapin tedavisi almaktadır. Tedavinin 3. ay… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$24$ yaşında erkek hasta, şizofreni tanısıyla olanzapin tedavisi almaktadır. Tedavinin $3$ . ayında yapılan kontrolde hastanın $8$ kg aldığı, kan basıncının arttığı, açlık kan şekerinin ve serum trigliserid düzeylerinin yükseldiği saptanıyor. Bu hastada gelişen metabolik yan etkilerle en güçlü ilişkisi olan reseptör blokajı çifti aşağıdakilerden hangisidir?

$H_1$ ve $5-HT_{2C}$ Answer
B
$D_2$ ve $5-HT_{2A}$
C
$M_1$ ve $\alpha_1$
D
$D_2$ ve $D_4$
E
$5-HT_{1A}$ ve $D_3$

Answer

Atipik antipsikotiklere bağlı metabolik yan etkilerin (kilo alımı, dislipidemi, hiperglisemi) gelişiminden temel olarak

H_1

5-HT_{2C}

reseptör blokajı sorumludur.

Doğru cevap olan seçenek, atipik antipsikotiklerin iştah artırıcı ve metabolik bozucu etkilerinin biyolojik temelini yansıtır. Histamin

H_1

ve serotonin

5-HT_{2C}

reseptörlerinin blokajı, santral sinir sisteminde tokluk sinyallerini baskılayarak belirgin kilo alımına ve buna ikincil olarak insülin direnci ve dislipidemiye yol açar.

Step-by-Step Solution

Klinik tablodaki temel sorunu tanımla.

Hastada olanzapin kullanımına bağlı 'metabolik sendrom' (kilo alımı, hiperglisemi, hiperlipidemi) gelişmiştir.

Vakada belirtilen

8

kg artış ve laboratuvar değerleri tipik metabolik yan etkileri işaret eder.

Olanzapinin reseptör profilini ve bu yan etkilerle ilişkisini değerlendir.

Olanzapin ve klozapin,

H_1

(histamin) ve

5-HT_{2C}

(serotonin) reseptörlerine yüksek afinite ile bağlanarak onları bloke eder.

Bu reseptörlerin blokajı hipotalamik iştah merkezini uyararak aşırı yemek yemeye ve metabolik disregülasyona neden olur.

Diğer seçeneklerdeki reseptörlerin rollerini ele.

D_2/5-HT_{2A}

blokajı atipiklerin EPS profilini açıklar;

M_1/\alpha_1

ise otonomik yan etkileri açıklar.

Metabolik risk profilinde bu reseptörlerin rolü ikincildir veya yoktur.

Key Concept

Antipsikotiklerin metabolik yan etki mekanizması

Practice More

Metabolik yan etki riski en düşük olan 'metabolik nötr' atipik antipsikotikleri (örneğin ziprasidon, aripiprazol veya lurasidon) gözden geçirin.

Estimated Time:1m 30s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic