48 yaşında kadın hasta, evde düşme sonrası gelişen şiddetli kalça ağrısı ile acil servise … — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$48$ yaşında kadın hasta, evde düşme sonrası gelişen şiddetli kalça ağrısı ile acil servise başvuruyor. Yapılan radyolojik incelemelerde femur boyun kırığı ve belirgin osteoporoz saptanıyor. Özgeçmişinde son $2$ yıldır kontrol altına alınamayan hipertansiyon ve tip $2$ diyabet öyküsü mevcut. Fizik muayenesinde pletorik yüz, trunkal obezite ve karın bölgesinde geniş mor strialar izleniyor, ancak hiperpigmentasyon saptanmıyor.

Hastanın laboratuvar bulguları şu şekildedir:

Tetkik	Sonuç	Referans Aralık
Serum Kortizol ( $08:00$ )	$45 \mu g/dL$	$5-23 \mu g/dL$
Plazma ACTH	$<5 pg/mL$	$10-60 pg/mL$
Serum Sodyum ( $Na^+$ )	$146 mEq/L$	$135-145 mEq/L$
Serum Potasyum ( $K^+$ )	$3.2 mEq/L$	$3.5-5.0 mEq/L$
Açlık Kan Şekeri	$160 mg/dL$	$70-100 mg/dL$

Bu klinik tablo ve laboratuvar verileriyle en uyumlu tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cushing sendromu (Adrenal adenom kaynaklı)Answer
B
Conn sendromu
C
Feokromositoma
D
Nöroblastoma

Answer

Cushing sendromu (Adrenal adenom kaynaklı)

Hastada saptanan yüksek kortizol ve belirgin şekilde düşük (baskılanmış) ACTH seviyeleri, hiperkortizolizmin kaynağının adrenal bez olduğunu (ACTH'dan bağımsız Cushing sendromu) kanıtlar. Bu durum genellikle tek taraflı işlevsel bir adrenal adenom veya karsinom nedeniyle oluşur. Deride hiperpigmentasyonun olmaması da ACTH düşüklüğünü destekleyen bir fizik muayene bulgusudur.

Step-by-Step Solution

Klinik bulguların değerlendirilmesi

Osteoporoz, diyabet, hipertansiyon ve trunkal obezite varlığı hiperkortizolizmi (Cushing) düşündürür.

Kortizol fazlalığı kemik yıkımını artırır ve insülin direncine yol açar.

Laboratuvar verilerinin analizi

Serum kortizolünün yüksek (

45 \mu g/dL

), ACTH'nın ise baskılanmış (

<5 pg/mL

) olması primer bir patolojiye işaret eder.

Primer adrenal kortizol üretiminde, yüksek kortizol hipofizden ACTH salınımını negatif geri bildirim ile baskılar.

Elektrolit ve hiperpigmentasyon durumunun kontrolü

Hiperpigmentasyonun olmaması ACTH düzeyinin düşük olduğunu teyit eder; hipokalemi ise yüksek kortizolün mineralokortikoid reseptörlerini çapraz aktive etmesiyle açıklanır.

ACTH yüksekliği (sekonder Cushing veya ektopik) durumunda melanosit stimüle edici etki (hiperpigmentasyon) beklenirdi.

Key Concept

ACTH'dan bağımsız (primer) Cushing sendromu ayrıcı tanısı

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic