Ürogenital ve Endokrin Sistem Patolojisi

$35$ yaşında kadın hasta, son birkaç aydır devam eden çarpıntı, aşırı terleme ve kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede tiroid bezinin diffüz ve simetrik olarak büyüdüğü saptanıyor. Cerrahi rezeksiyon materyalinin mikroskobik incelemesinde; follikülleri döşeyen epitelin hiperplastik kolumnar yapıda olduğu, lümene doğru küçük papiller çıkıntılar oluşturduğu ve kolloid kenarlarında "yenik" (scalloping) bir görünüm meydana geldiği izleniyor. Bu hastadaki klinik ve patolojik tabloya neden olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, penis distalinde yavaş gelişen, karnabahar benzeri, yaklaşık $6$ cm çapında, ekzofitik ve verrüköz bir kitle nedeniyle başvuruyor. Lezyonun lokal olarak çevre dokuları destrükte ettiği ancak histopatolojik incelemede belirgin hücresel atipi içermediği, stromaya geniş tabanlı, künt ve "itici" ($pushing$) bir sınırla ilerlediği gözleniyor. Bu antitite hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$38$ yaşında kadın hastanın boyun muayenesinde tiroid sağ lobunda $2$ cm çapında, sert ve ağrısız bir nodül saptanıyor. Yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisinde; nükleer oluklanmalar (nuclear grooves) gösteren, üst üste binmiş, nükleusları şeffaf (buzlu cam/ground-glass) görünümde olan epiteliyal hücre grupları izleniyor. Bu hasta için en olası tanı ve bu tümörün seyriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi en karakteristiktir?

$42$ yaşında erkek hasta, dirençli hipertansiyon ve her iki yan ağrısı şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede her iki böbrek lojunda ağrılı olmayan, iri nodüler kitleler palpe ediliyor. Hastanın aile öyküsünde, babasının $48$ yaşında bir serebral anevrizma rüptürüne bağlı subaraknoid kanama nedeniyle vefat ettiği öğreniliyor. Bu hastada saptanan böbrek hastalığı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$48$ yaşında erkek hasta, yan ağrısı ve palpe edilen abdominal kitleler nedeniyle değerlendiriliyor. Aile öyküsünde benzer bir böbrek hastalığı olan hastanın görüntülemesinde, her iki böbreğin çok sayıda kist ile ileri derecede büyüdüğü, karaciğerde de birkaç adet basit kist olduğu izleniyor. Bu hastalıkla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$22$ yaşında kadın hasta, $10$ yıl önce Hodgkin lenfoma tanısıyla boyun bölgesine radyoterapi almıştır. Rutin kontrollerinde tiroid sağ lobunda $1.2$ cm çapında, sintigrafide "soğuk" olarak izlenen bir nodül saptanıyor. Yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisi sonucunda "Papiller tiroid karsinomu" tanısı konuyor. Bu hastada gelişen tümörün patogenezinde aşağıdaki genetik değişikliklerden hangisinin saptanma olasılığı en yüksektir?

$68$ yaşında kadın hasta, son birkaç hafta içinde boyunda hızla büyüyen kitle, ses kısıklığı ve nefes darlığı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede tiroid lojunda çevre dokulara fikse, ağrısız ve oldukça sert bir kitle saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde uzun süredir var olan multinodüler guatr öyküsü mevcuttur. Tru-cut biyopsi örneğinde yoğun nekroz zemininde pleomorfik dev hücreler ve atipik iğsi hücre proliferasyonu izleniyor. Bu klinik ve histopatolojik bulgular ışığında, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$1.5$ yaşında erkek çocuk, sağ skrotumda giderek büyüyen ağrısız kitle şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenede sağ testiste yaklaşık $3$ $cm$ çapında, sert bir kitle palpe ediliyor. Laboratuvar incelemesinde serum $\alpha$-fetoprotein ($AFP$) düzeyi belirgin olarak yüksek ($15.000$ $ng/mL$) saptanırken, $\beta$-hCG ve $LDH$ düzeyleri normal sınırlarda bulunuyor. Cerrahi spesimenin mikroskobik incelemesinde, santral bir kapiller etrafında dizilmiş neoplastik hücrelerin oluşturduğu glomeruloid yapılar (Schiller-Duval cisimcikleri) izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

On yıldır kronik böbrek yetmezliği tanısıyla takip edilen ve düzenli diyaliz programında olan 56 yaşındaki erkek hastada yapılan laboratuvar tetkiklerinde; serum kalsiyum düzeyi $7.8 \text{ mg/dL}$ (N: 8.5-10.5), serum fosfor düzeyi $6.2 \text{ mg/dL}$ (N: 2.5-4.5) ve parathormon (PTH) düzeyi normal üst sınırın 5 katı saptanmıştır. Bu hastanın paratiroid bezlerinde izlenmesi en olası morfolojik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Ürotelyal karsinomların patogenezinde kabul gören "iki yolaklı model" (papiller ve düz yolak), tümörlerin morfolojisi ve klinik davranışıyla yakından ilişkilidir. Buna göre; karsinoma in situ ($CIS$) zemininden gelişen, başlangıçtan itibaren yüksek sitolojik dereceye sahip olan ve erken evrede muskularis propria invazyonu yapma eğilimi gösteren "düz yolak" üzerinden ilerleyen tümörlerde aşağıdaki moleküler değişikliklerden hangisinin görülme olasılığı en yüksektir?

$38$ yaşında kadın hasta; son aylarda gelişen gövdesel obezite, yüzde yuvarlaklaşma ve hipertansiyon şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde karın bölgesinde geniş mor strialar (çatlaklar) saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde plazma kortizol düzeyi yüksek ($35$ $\mu g/dL$), plazma $ACTH$ düzeyi ise saptanamayacak kadar düşük ($<5$ pg/mL) bulunuyor. Serum elektrolitlerinde hafif hipernatremi ($146$ mEq/L) ve sınırda düşük potasyum ($3.5$ mEq/L) izleniyor.

Bu klinik ve laboratuvar bulguları aşağıdakilerden hangisi ile en uyumludur?

Yirmi iki yaşında erkek hasta, sağlık taraması sırasında saptanan izole mikroskobik hematüri ve hafif düzeyde proteinüri ($1.2$ g/gün) nedeniyle nefroloji kliniğine sevk ediliyor. Hastanın öyküsünden dayısının son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle diyalize girdiği ve kendisinde de son yıllarda giderek belirginleşen sensörinöral işitme kaybı olduğu öğreniliyor. Tanı amacıyla yapılan böbrek biyopsisinde; ışık mikroskobisinde glomerüllerde fokal segmental glomerüloskleroz ve interstisyumda kümeler halinde köpüksü (foamy) makrofajlar izleniyor. İmmünofloresan (İF) incelemede, glomerüler bazal membranda (GBM) Tip IV kollajenin $\alpha3, \alpha4$ ve $\alpha5$ zincirlerine karşı yapılan immün boyanmanın tamamen negatif olduğu saptanıyor. Elektron mikroskobisinde (EM) ise GBM'de düzensiz kalınlaşma, incelme ve lamina densada ayrılmalarla karakterize "sepet örgüsü (basket-weave)" görünümü tespit ediliyor.

Buna göre, hastadaki en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Serum kalsiyum düzeyi $12.5~mg/dL$ (Normal: $8.5-10.5$) ve paratiroid hormonu (PTH) düzeyi yüksek saptanan 55 yaşındaki kadın hastada, kaval kemiğinde radyolüsen bir lezyon izleniyor. Bu lezyonun biyopsisinde; kistik boşluklar, yoğun kanama odakları, hemosiderin yüklü makrofajlar ve çok sayıda osteoklast benzeri dev hücre saptanıyor. Bu hastada saptanan bu litik kemik lezyonu aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında bir erkek hasta, tekrarlayan böbrek taşları ve görme alanı kaybı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan tetkiklerde hiperkalsemi ve hipofiz ön lobunda adenom ile uyumlu kitle saptanıyor. Bu hastada gelişmesi beklenen üçüncü majör tümör odağı aşağıdakilerden hangisidir?

63 yaşında erkek hastanın yapılan check-up muayenesinde serum $PSA$ düzeyi $7.6\ ng/mL$ ($N < 4\ ng/mL$) olarak ölçülmüştür. Parmakla rektal muayenede ($PRM$) prostat sol lobunda şüpheli bir sertlik saptanan hastaya transrektal ultrasonografi eşliğinde iğne biyopsisi yapılmıştır. Mikroskobik incelemede; belirgin nükleol içeren atipik hücrelerin döşediği, kıvrımlı ve dallanan lümenli büyük glandüler yapılar gözlenmiştir. Yapılan immünhistokimyasal çalışmada; bu bezlerin bazal tabakasında $p63$ ve yüksek molekül ağırlıklı sitokeratin ($34\beta E12$) ile kesintili (yama tarzında) pozitiflik saptanırken, luminal hücrelerde $AMACR$ ($P504S$) güçlü pozitif boyanma göstermiştir.

Bu bulgular eşliğinde en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$50$ yaşında bir erkek hasta, stafilokokkal bir enfeksiyon nedeniyle başlanan metisilin tedavisinin $15$. gününde; ani başlayan ateş, gövdede yaygın makülopapüler döküntü ve idrar miktarında azalma şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin düzeyi $3,2$ mg/dL (bazal: $1,0$ mg/dL) ve idrarda eozinofiller saptanıyor. Bu hastanın böbrek biyopsisinde izlenmesi en olası histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ yaşında bir erkek hasta, sabahları aç karnına gelişen konfüzyon ve soğuk terleme şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde plazma glukoz düzeyi $45$ mg/dL (hipoglisemi) iken serum insülin düzeyinin yüksek olduğu saptanıyor. Ayrıca hastanın biyokimyasal analizinde serum kalsiyum düzeyi $11.8$ mg/dL (hiperkalsemi) ve parathormon ($PTH$) düzeyi yüksek bulunuyor. Bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

34 yaşında kadın hasta, yaklaşık iki hafta önce geçirdiği üst solunum yolu enfeksiyonunu takiben boyun ön bölgesinde ani başlayan şiddetli ağrı ve tiroid bezinde hassasiyet şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede tiroid bezinin diffüz olarak büyüdüğü ve palpasyonla oldukça ağrılı olduğu saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde eritrosit sedimentasyon hızı ($ESH$) belirgin olarak yüksek bulunuyor. Histopatolojik incelemede folikül harabiyeti, nötrofil infiltrasyonu ve kolloid çevresinde çok çekirdekli dev hücrelerin eşlik ettiği granülomatöz yapılar izleniyor. Bu klinik ve patolojik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında erkek hastada, rutin kontrol sırasında bakılan serum $PSA$ düzeyi $4.8\ ng/mL$ ($N < 4\ ng/mL$) olarak saptanmıştır. Rektal tuşe muayenesinde prostatın sol lobunda şüpheli bir nodülarite fark edilmesi üzerine iğne biyopsisi yapılmıştır. Biyopsi materyalinin mikroskobik incelemesinde; bazı genişlemiş asinus yapılarında lümen içine doğru mikropapiller ve tufting (kümelenme) tarzında gelişim gösteren, belirgin nükleollere sahip atipik epitel hücreleri izlenmiştir. Bu odaklara uygulanan $p63$ immünhistokimyasal boyamasında, atipik hücrelerin çevresinde kesintili de olsa boyanma gösteren bazal hücre tabakası saptanmıştır. Bu bulgular eşliğinde en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, bitemporal hemianopsi ve şiddetli baş ağrısı nedeniyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde rekürren nefrolitiazis öyküsü mevcut olup, babasında insülinoma tanısı olduğu öğreniliyor. Kraniyal MR görüntülemede sella tursikayı dolduran $3\text{ cm}$ çapında makroadenom izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde hipofiz hormon düzeyleri (PRL, GH, ACTH, TSH) normal sınırlarda saptanıyor. Cerrahi rezeksiyon materyalinde yapılan immünhistokimyasal incelemede tümör hücrelerinin **$SF-1$ (Steroidogenic factor-1)** ile kuvvetli nükleer pozitiflik gösterdiği saptanıyor.

Bu tümörün en olası tanısı aşağıdakilerden hangisidir?