Question

Difficulty: MediumHiperprolaktinemi

Otuz sekiz yaşında, iki çocuk annesi bir kadın, son sekiz aydır adet düzensizliği ve libido azalması şikâyetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde hipertansiyon nedeniyle düzenli ilaç kullandığı öğreniliyor. Yapılan tetkiklerde serum prolaktin düzeyi 62 ng/mL saptanıyor; TSH ve serbest T4 normal sınırlar içinde. Hipofiz MRI normal olarak değerlendiriliyor. Bu hastada hiperprolaktineminin en olası nedeni aşağıdaki ilaç gruplarından hangisine bağlıdır?

  1. A
    Kalsiyum kanal blokerleri
  2. Metildopa gibi merkezi etkili antihipertansiflerAnswer
  3. C
    ACE inhibitörleri
  4. D
    Beta blokerler
  5. E
    Anjiyotensin reseptör blokerleri (ARB)

Answer

Merkezi etkili antihipertansif olan metildopa, dopamin sentezini baskılayarak tuberoinfundibuler dopaminerjik yolun prolaktin inhibitör etkisini azaltır ve ilaç kaynaklı hiperprolaktinemi nedenidir.
Metildopa, merkezi sinir sisteminde dopamin sentezini baskılayan bir antihipertansiftir. Tuberoinfundibuler dopaminerjik yolda dopamin aktivitesini azaltarak hipofizin prolaktin sekresyonu üzerindeki inhibitör kontrolü ortadan kalkır ve prolaktin düzeyi yükselir. Bu hastada hipofiz MRI'ının normal olması, TSH'nın normal sınırda bulunması ve antihipertansif ilaç kullanımı öyküsünün bir arada değerlendirilmesi, ilaç kaynaklı hiperprolaktinemiyi işaret etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Hiperprolaktinemi etyolojisinde önce fizyolojik ve ilaç kaynaklı nedenleri dışla
TSH normal → hipotiroidizm dışlandı; MRI normal → prolaktinoma dışlandı; gebelik zaten belirtilmemiş
Hiperprolaktinemide algoritma önce geri dönüşümlü/tedavi edilebilir nedenleri araştırmayı gerektirir
2
Hastanın kullandığı antihipertansif ilacın prolaktin üzerine etkisini değerlendir
Metildopa, dopamin prekürsörü olan L-DOPA'nın kullanımını değiştirerek ve merkezi dopaminerjik aktiviteyi azaltarak prolaktin inhibisyonunu bozar
Prolaktin sekresyonu dopamin (PIF: Prolactin Inhibiting Factor) tarafından tonik olarak baskılanır; bu baskının kalkması hiperprolaktinemiye yol açar
3
Diğer antihipertansif grupların dopaminerjik yola etkisini karşılaştır
ACE inhibitörleri, ARB'ler ve beta blokerler dopaminerjik yolu etkilemez; kalsiyum kanal blokerlerinin çoğu da klinik hiperprolaktinemi yapmaz
Yalnızca dopaminerjik yolu etkileyen veya dopamin reseptörü antagonisti olan ilaçlar belirgin hiperprolaktinemi yapar

Key Concept

İlaç kaynaklı hiperprolaktinemi: dopaminerjik yolu etkileyen ilaçlar (antipsikotikler, metoklopramid, metildopa vb.) prolaktin inhibisyonunu azaltarak hiperprolaktinemi yapar
Rate this question