Solunum Sistemi Farmakolojisi

Afyon alkaloidleri arasında yer almasına rağmen analjezik, sedatif ve bağımlılık yapıcı etkileri bulunmayan; buna karşın santral yolla öksürük merkezini baskılayarak antitussif etki gösteren ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Kuru öksürük şikayeti olan bir hastada kullanılan; santral etkili non-opioid bir ajan olmasına rağmen atropin benzeri (antikolinerjik) yan etkiler göstermesi nedeniyle prostat hipertrofisi ve glokomu olan hastalarda dikkatli kullanılması gereken antitussif ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Kuru öksürük şikayeti ile başvuran bir hastada kullanılan aşağıdaki antitussif ilaçlardan hangisi, etki mekanizması bakımından diğerlerinden farklı olarak medulla oblongatadaki öksürük merkezini baskılamak yerine, periferik olarak afferent $C$-liflerini ve duyusal nöropeptid salınımını inhibe ederek etki gösterir?

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı ($KOAH$) nedeniyle uzun süredir oral teofilin ($600$ mg/gün) tedavisi alan $65$ yaşındaki erkek hasta, acil servise jeneralize tonik-klonik nöbet ve çarpıntı şikayetiyle getiriliyor. Yapılan muayenesinde ventriküler taşikardi saptanıyor. Hastanın tıbbi öyküsünden $20$ yıllık sigara içicisi olduğu ancak $1$ hafta önce sigarayı tamamen bıraktığı ve $3$ gün önce idrar yolu enfeksiyonu nedeniyle siprofloksasin kullanmaya başladığı öğreniliyor.

Bu hastadaki klinik tablonun gelişimini en iyi açıklayan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Solunum yolu hastalıklarında sekresyonların vizkozitesini azaltmak amacıyla kullanılan ajanlardan hangisi, aynı zamanda parasetamol (asetaminofen) zehirlenmesinde glutatyon depolarını yenilemek için antidot olarak tercih edilir?

Pulmoner arteriyel hipertansiyon ($PAH$) farmakoterapisinde kullanılan endotelin reseptör antagonistleri ($ERA$), prostasiklin yolağı agonistleri ve çözünür guanilat siklaz ($sGC$) stimülatörlerinin farmakolojik özellikleri düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Obstrüktif akciğer hastalıklarının idame tedavisinde kullanılan inhale antimuskarinik ilaçların (SAMA ve LAMA) farmakolojik özellikleri ve klinik etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bronşiyal astım tanısı olan 22 yaşındaki bir üniversite öğrencisi, bahar aylarında polen maruziyeti sonrası aniden gelişen hırıltılı solunum ve nefes darlığı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Bu hastanın akut bronkospazm semptomlarını hızla gidermek (kurtarıcı tedavi) amacıyla inhalasyon yoluyla uygulanması en uygun olan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında kadın hasta, aspirin duyarlı astım (AERD) ve nazal polipozis tanılarıyla takip edilmektedir. Orta dereceli persistan astım tablosu için inhale kortikosteroid ve formoterol tedavisine ek olarak yeni bir oral ajan başlanıyor. Hastanın özgeçmişinde migren profilaksisi amacıyla günde $40\text{ mg}$ propranolol kullandığı öğreniliyor. Tedaviye yeni ilaç eklendikten iki hafta sonra hastada belirgin yorgunluk, istirahat bradikardisi ($48/\text{dak}$) ve kan basıncı düşüklüğü ($90/60\text{ mmHg}$) saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan ilacın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Yapısal olarak opioid analjeziklerden levorfanolün d-izomeri olan, analjezik ve bağımlılık yapıcı etkisi bulunmamasına rağmen medullar öksürük merkezini baskılayabilen; aynı zamanda NMDA reseptör antagonizması özelliği gösteren ve serotonin geri alımını inhibe etmesi nedeniyle MAO inhibitörü kullanan hastalarda serotonin sendromu riski oluşturduğu için kontrendike olan antitussif ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Solunum yolu sekresyonlarının viskozitesini azaltmak amacıyla kullanılan bir ilaç; mukus yapısındaki glikoproteinlerin disülfit bağlarını (S-S), kendi yapısındaki serbest sülfhidril (-SH) grupları aracılığıyla indirgeyerek daha küçük moleküllere parçalar. Bu ilacın farmakolojik özellikleri ve klinik kullanımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ağır alerjik astımı olan 28 yaşındaki bir kadın hastaya, yüksek doz inhale kortikosteroid ve uzun etkili beta-2 agonist tedavisine rağmen semptomlarının kontrol altına alınamaması üzerine omalizumab tedavisi başlanıyor.

Bu biyolojik ajanın etki mekanizması ve farmakokinetik özellikleri dikkate alındığında, tedaviye başlandıktan sonra hastanın serum IgE parametrelerinde aşağıdaki değişikliklerden hangisinin görülmesi beklenir?

Astım ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) tedavisinde kullanılan beta-2 adrenerjik reseptör agonistlerinin farmakokinetik özellikleri ve klinik kullanımları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kronik astım nedeniyle teofilin tedavisi almakta olan 45 yaşındaki bir hastanın tedavisine, kontrolü artırmak amacıyla oral yoldan kullanılan yeni bir ilaç eklenmiştir. Tedavinin ikinci haftasında hasta bulantı, kusma ve çarpıntı şikayetleriyle başvurmuş; yapılan tetkiklerde plazma teofilin düzeyinin toksik sınıra yükseldiği ve alanin aminotransferaz (ALT) enzim düzeylerinin 3 kat arttığı saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olma olasılığı en yüksek olan ilaç ve etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında, bilinen bronşiyal astım tanısı olan bir hasta, akut atak nedeniyle acil servise başvuruyor. Hastaya acil serviste tekrarlayan dozlarda nebulize salbutamol tedavisi uygulanıyor. Tedavinin $2.$ saatinde hastada yaygın kas güçsüzlüğü ve yorgunluk gelişmesi üzerine bakılan serum elektrolit panelinde potasyum değeri $2.7$ mEq/L (Normal: $3.5 - 5.0$) olarak saptanıyor. Salbutamol kullanımı sonrası gelişen bu tablonun temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Öksürük baskılayıcı (antitussif) olarak kullanılan kodeinin, özellikle duyarlı kişilerde ve astım öyküsü olan hastalarda bronkokonstriksiyona (bronş daralması) yol açabilen yan etkisinin temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Kuru öksürük şikayeti nedeniyle bir antitussif ilaç kullanmakta olan hastada; planlanan elektif cerrahi girişim sırasında uygulanan süksametonyum gibi nöromusküler blokör ajanlara karşı hayatı tehdit eden, IgE aracılı anafilaktik reaksiyon gelişme riskini belirgin şekilde artıran ve bu güvenlilik sorunu nedeniyle ruhsatı iptal edilerek piyasadan çekilen antitussif ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Pulmoner arteriyel hipertansiyon ($PAH$) tedavisinde kullanılan ajanlar ve bu ajanların farmakolojik özellikleri hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

$58$ yaşında, günde $2$ paket sigara içen ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı ($KOAH$) nedeniyle oral teofilin ($2\times 300$ mg/gün) tedavisi alan bir erkek hasta, bir hafta önce sigarayı bırakmaya karar vermiş ve eş zamanlı olarak gelişen bir üriner sistem enfeksiyonu için siprofloksasin tedavisine başlamıştır. Tedavinin $3$. gününde hastaneye jeneralize tonik-klonik nöbet ile getirilen hastada, teofilin toksisitesine bağlı olarak gelişen bu tablonun temel farmakokinetik nedeni ve nöbetten sorumlu olan temel moleküler mekanizma eşleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Solunum yollarındaki patolojik sekresyonların temizlenmesini kolaylaştırmak amacıyla kullanılan mukolitik ve ekspektoran ilaçların farmakolojik özellikleri değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?