Solunum Sistemi Fizyolojisi

Akciğer kapasiteleri, iki veya daha fazla akciğer hacminin birleşmesiyle tanımlanır. Buna göre, normal bir ekspirasyon (soluk verme) sonrasında akciğerlerde kalan toplam hava hacmini ifade eden **Fonksiyonel Rezidüel Kapasite ($FRC$)**, aşağıdaki hacim çiftlerinden hangisinin toplamına eşittir?

Bir hastanın yapılan fizik muayene ve laboratuvar tetkiklerinde aşağıdaki bulgular saptanmıştır:

Bu verilere göre, hastanın oksihemoglobin disosiyasyon eğrisindeki değişim ve $P_{50}$ değeri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sağlıklı bir bireyin statik akciğer hacim ve kapasiteleri ölçüldüğünde; İnspiratuvar Kapasite ($IC$) değerinin Ekspiratuvar Rezerv Volüm ($ERV$) değerinin tam $3$ katı olduğu, Vital Kapasite ($VC$) değerinin ise $4800$ ml olduğu saptanmıştır. Rezidüel Volüm ($RV$) değerinin Ekspiratuvar Rezerv Volüm'den ($ERV$) $200$ ml daha az olduğu bilindiğine göre, bu bireyin Total Akciğer Kapasitesi ($TLC$) kaç ml'dir?

Eritrosit içi glikoliz yolundaki enzim eksikliklerinin oksihemoglobin disosiyasyon eğrisi üzerindeki etkilerini inceleyen bir klinik araştırmada; piruvat kinaz (PK) eksikliği olan bir hasta ile hekzokinaz (HK) eksikliği olan bir hastanın laboratuvar bulguları karşılaştırılmaktadır. Bu iki hastanın oksihemoglobin disosiyasyon eğrileri ve $P_{50}$ değerleri normal bir birey ile kıyaslandığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sakin bir soluk alma (inspirasyon) sırasında göğüs kafesinin genişlemesiyle birlikte gerçekleşen basınç değişimleri düşünüldüğünde, hava akışının akciğerlere doğru gerçekleşmesini sağlayan temel değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlıklı bir bireyde ağır egzersiz sırasında kardiyak debinin artışına bağlı olarak pulmoner kan akım hızı belirgin şekilde artar. Bu durum, eritrositlerin alveol-kapiller membranda gaz değişimi için geçirdiği süreyi (transit süresi) yaklaşık $0,75$ saniyeden $0,25$ saniyeye kadar düşürebilir. Buna rağmen, akciğerlerin toplam oksijen difüzyon kapasitesinin ($D_{L_{O_2}}$) egzersiz sırasında istirahat değerinin yaklaşık üç katına çıktığı gözlenir. Egzersiz sırasında difüzyon kapasitesindeki bu belirgin artışın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Bir bireyin solunum fonksiyonları analiz edildiğinde; inspiratuar kapasitesi ($IC$) $3500$ ml, fonksiyonel rezidüel kapasitesi ($FRC$) $2400$ ml ve ekspiratuar rezerv hacmi ($ERV$) $1200$ ml olarak saptanmıştır. Bu verilere göre, bireyin rezidüel hacmi ($RV$) ve vital kapasitesi ($VC$) değerleri aşağıdakilerden hangisidir?

Pulmoner dolaşım ve ventilasyon-perfüzyon ($V/Q$) ilişkisinin temel özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Fick difüzyon yasasına göre, bir gazın solunum zarından geçiş hızı; yüzey alanı, difüzyon mesafesi, basınç farkı ve gazın difüzyon katsayısına bağlıdır. Karbondioksit ($CO_2$) molekülü, oksijen ($O_2$) molekülünden daha ağır (yaklaşık 44 Da vs 32 Da) olmasına rağmen, solunum zarından difüzyon hızı $O_2$'ye göre yaklaşık 20 kat daha fazladır.

Buna göre, $CO_2$'nin difüzyon hızındaki bu belirgin fazlalığın ana nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlıklı bir bireyde, zorlu (forse) ekspirasyon manevrası sırasında karın ve iç interkostal kasların kasılmasıyla plevra içi basıncın ($P_{ip}$) atmosfer basıncının üzerine çıkarak pozitif değerler ($+25$ $cm$ $H_2O$ gibi) aldığı görülür. Bu dinamik süreçte, havayollarının çevreleyen plevral basınç nedeniyle kollabe olmasını (çökmesini) engelleyen ve havayolu içi basıncı plevra içi basınçtan daha yüksek tutarak 'havayolu güvenliğini' sağlayan temel bileşen aşağıdakilerden hangisidir?

Sürfaktan eksikliği ile karakterize olan İnfant Respiratuvar Distres Sendromu (IRDS) tablosunda, akciğerlerin mekanik özellikleri ve Laplace Kanunu ($P=2T/r$) arasındaki ilişki dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Pirüvat kinaz eksikliği ve hekzokinaz eksikliği olan iki farklı hastanın eritrosit içi $2,3-difosfogliserat$ ($2,3-DPG$) seviyeleri ve buna bağlı olarak oksihemoglobin disosiyasyon eğrileri analiz edilmiştir. Pirüvat kinaz eksikliğinde glikolitik yolaktaki blokaj nedeniyle $2,3-DPG$ birikimi olurken, hekzokinaz eksikliğinde yolun başlangıcındaki yetersizlik nedeniyle $2,3-DPG$ seviyesinin normalin altına düştüğü saptanmıştır. Bu fizyolojik değişiklikler göz önüne alındığında, hastaların oksihemoglobin eğrileri ve $P_{50}$ değerleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Solunum mekaniği üzerine yapılan bir fizyolojik ölçümde, sağlıklı bir bireyin izole akciğer kompliyansı ($C_L$) $0.2 \text{ L/cmH}_2\text{O}$ ve göğüs duvarı kompliyansı ($C_{CW}$) $0.2 \text{ L/cmH}_2\text{O}$ olarak saptanmıştır. Bu bireyde tip II alveolar hücre hasarına bağlı olarak gelişen sürfaktan eksikliği sonucunda, yüzey geriliminin artmasıyla akciğer kompliyansının $0.1 \text{ L/cmH}_2\text{O}$ değerine gerilediği, göğüs duvarı kompliyansının ise değişmediği gözlenmiştir. Bu yeni fizyolojik durumda, toplam solunum sistemi kompliyansı ($C_{total}$) ve alveoler stabilite ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

İdiyopatik pulmoner fibrozis tanısı ile takip edilen bir hastada, alveolo-kapiller membranın interstisyel kalınlaşmasına bağlı olarak istirahat halindeki arteriyel parsiyel oksijen basıncı ($P_{a}O_2$) düşük bulunurken, parsiyel karbondioksit basıncı ($P_{a}CO_2$) genellikle normal veya düşük (hiperventilasyona sekonder) sınırlardadır. Fick Yasası ilkeleri göz önüne alındığında, bu patolojik tabloda $CO_2$ difüzyon kapasitesinin $O_2$’ye kıyasla çok daha uzun süre korunabilmesinin temel fizyolojik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Bir bireyin statik akciğer hacim ve kapasiteleri ölçüldüğünde; Vital Kapasite ($VC$) $4500$ ml, İnspiratuar Kapasite ($IC$) $3200$ ml ve Fonksiyonel Rezidüel Kapasite ($FRC$) $2500$ ml olarak saptanmıştır. Bu verilere göre, bu bireyin Rezidüel Volümü ($RV$) kaç ml'dir?

Bir yangın sırasında yoğun dumana maruz kalan ve acil servise getirilen hastanın arteriyel kan gazı analizinde $PaO_2$ değeri normal bulunmasına rağmen, doku hipoksisine ait klinik bulgular saptanmıştır. Hastanın oksihemoglobin disosiyasyon eğrisi incelendiğinde; eğrinin belirgin şekilde sola kaydığı ve normalde sahip olduğu sigmoidal yapısının bozularak hiperbolik bir forma yaklaştığı görülmüştür.

Bu hastadaki klinik tablo ve oksihemoglobin eğrisindeki değişimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sağlıklı bir bireyde, sakin bir soluk alma (inspirasyon) sırasında intraplevral basıncın ($P_{ip}$) $-5$ $cmH_2O$ düzeyinden $-8$ $cmH_2O$ düzeyine gerilediği gözlenmektedir. Bu basınç değişimiyle eş zamanlı olarak gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Laboratuvar ortamında solunum parametreleri izlenen sağlıklı bir bireyde, sakin bir solunum döngüsü sırasında plevra boşluğu ve alveol içi basınç değerleri kaydedilmektedir. İnspirasyonun (soluk alma) tamamlandığı an ile ekspirasyonun (soluk verme) devam ettiği dinamik evrenin orta noktası kıyaslandığında, basınçlarda gözlenen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?