Enfeksiyon Hastalıkları

299 questions

Question 261Question

22 aylık bir kız bebek, son 2424 saattir devam eden yüksek ateş, emmede azalma ve huzursuzluk şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde ön fontanelin kabarık olduğu ve ense sertliği saptanıyor. Yapılan lomber ponksiyon tetkikinde beyin omurilik sıvısı (BOS) bulanık görünümde olup; analiz sonuçları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ParametreSonuç
Hücre Sayısı1.800/mm31.800/mm^3 (%90 polimorfonükleer lökosit)
Glukoz15 mg/dL15\text{ mg/dL} (Eş zamanlı kan şekeri: 95 mg/dL95\text{ mg/dL})
Protein210 mg/dL210\text{ mg/dL}
Gram BoyamaGram pozitif basiller

Bu hasta için en uygun ampirik antibiyotik tedavisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Seftriakson + Ampisilin

Answer

Ampisilin ve Seftriakson kombinasyonu, hem Gram pozitif basil olan *Listeria monocytogenes*'i hem de süt çocukluğu döneminin diğer yaygın etkenlerini kapsadığı için en uygun tercihtir.
Hastanın yaşı (22 ay) ve Gram boyamasında 'Gram pozitif basil' görülmesi, etkenin *Listeria monocytogenes* olma olasılığını çok güçlendirir. *Listeria* sefalosporinlere dirençli olduğu için ampirik tedavide mutlaka Ampisilin bulunmalıdır. Seftriakson veya Sefotaksim ise *S. pneumoniae* ve *N. meningitidis* kapsamı için eklenir.

Step-by-Step Solution

1
BOS bulgularının analizi
Bakteriyel menenjit (Belirgin pleositoz, PMN hakimiyeti, düşük glukoz, yüksek protein)
Hastanın klinik tablosu ve laboratuvar verileri akut bakteriyel enfeksiyonu desteklemektedir.
2
Gram boyama sonucunun yorumlanması
Etken muhtemelen *Listeria monocytogenes*
BOS Gram boyamasında görülen 'Gram pozitif basil' morfolojisi bu yaş grubunda tipik olarak *Listeria*'ya işaret eder.
3
Antibiyotik direnç profilinin değerlendirilmesi
Ampisilin eklenmesi zorunludur
*Listeria* cinsi bakteriler sefalosporinlere doğal dirençlidir; bu nedenle standart menenjit tedavisine ampisilin eklenmesi gerekir.
4
Yaşa uygun ampirik rejimin seçilmesi
Seftriakson + Ampisilin
131-3 ay arasındaki bebeklerde hem yenidoğan (GBS, Listeria) hem de büyük çocuk etkenleri (S. pneu, N. men) bir arada görülebilir.

Key Concept

Süt çocukluğu dönemi (131-3 ay) menenjitlerinde *Listeria monocytogenes* varlığında ampirik tedaviye ampisilin eklenmesi gerekliliği.

Hints

1
BOS'ta Gram pozitif basiller görüldüğünde aklınıza gelmesi gereken en önemli pediatrik etkeni düşünün.
2
*Listeria monocytogenes* enfeksiyonlarında standart 33. kuşak sefalosporinler yeterli midir?
3
131-3 ay arası bebekler menenjit etkenleri açısından 'geçiş dönemi' olarak kabul edilir ve hem yenidoğan hem süt çocuğu etkenlerini kapsayacak bir rejim gerekir.
Estimated Time:1m 30s
Question 262Question

8 yaşında bir erkek çocuk; ani başlayan 39.5C39.5^\circ C ateş, şiddetli boğaz ağrısı ve yutma güçlüğü şikayetleriyle getirilmiştir. Hastanın öksürük, burun akıntısı, konjonktivit veya ses kısıklığı gibi ek şikayetleri yoktur. Fizik muayenesinde; tonsiller üzerinde belirgin beyaz eksudalar, yumuşak damakta peteşiler ve hassas anterior servikal lenfadenopati saptanmıştır. Poliklinik şartlarında uygulanan Hızlı Antijen Tarama Testi (HATT) sonucu negatif gelmiştir. Bu aşamada en uygun klinik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kesin tanı için boğaz kültürü alınmalı ve kültür sonucuna göre tedavi kararı verilmelidir

Answer

Çocuk yaş grubunda negatif hızlı antijen tarama testi sonucu, altın standart yöntem olan boğaz kültürü ile teyit edilmelidir.
Grup A Beta-Hemolitik Streptokok (GABHS) farenjiti şüphesi olan çocuklarda, Hızlı Antijen Tarama Testi (HATT) negatif çıksa bile duyarlılığının sınırlı olması nedeniyle bu sonuç altın standart olan boğaz kültürü ile doğrulanmalıdır. Bu yaklaşım, Akut Romatizmal Ateş (ARA) gibi ciddi komplikasyonların önlenmesi için kritik öneme sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik veriler üzerinden Modifiye Centor (McIsaac) skorunu hesaplamak.
Ateş (+1), Öksürük yok (+1), Eksuda (+1), Lenfadenopati (+1), Yaş 3-14 (+1) olmak üzere toplam skor 5'tir.
Skorun 3 ve üzerinde olması, Grup A Beta-Hemolitik Streptokok (GABHS) olasılığını artırır ve test yapılmasını gerektirir.
2
Hızlı Antijen Tarama Testi (HATT) sonucunu değerlendirmek.
HATT negatif çıkmıştır.
HATT'ın duyarlılığı her zaman %100 değildir, bu nedenle negatif sonuçlar çocuklarda yalancı negatiflik riski taşır.
3
Çocuk yaş grubuna özgü tanısal kılavuzları uygulamak.
Boğaz kültürü alınması kararlaştırılır.
Akut Romatizmal Ateş (ARA) riskinin yüksek olduğu çocuk ve ergenlerde, GABHS farenjiti tanısını atlamamak için negatif hızlı testler mutlaka kültürle doğrulanmalıdır.

Key Concept

Pediatrik popülasyonda GABHS tonsillofarenjiti tanısında negatif hızlı testin boğaz kültürü ile konfirme edilmesi zorunluluğu.
Estimated Time:1m 30s
Question 263Question

33 yaşında bir erkek çocuk, 22 gündür devam eden yüksek ateş, halsizlik ve kusma şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Hikayesinde 33 gün önce boğaz ağrısı nedeniyle dış merkezde oral sefuroksim aksetil başlandığı ve 44 doz kullanıldığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde ateş 38.8C38.8^\circ C, ense sertliği pozitif ve Kerning belirtisi saptanıyor. Yapılan lomber ponksiyonda beyin omurilik sıvısı (BOS) bulguları şu şekildedir:

- Lökosit: 420/mm3420/mm^3 ( ⁣\!%65 lenfosit,  ⁣\!%35 PNL)
- Glukoz: 36mg/dL36 mg/dL (Eş zamanlı kan şekeri: 95mg/dL95 mg/dL)
- Protein: 125mg/dL125 mg/dL
- Gram boyama: Mikroorganizma görülmedi
- Kültür: Üreme olmadı

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kısmen tedavi edilmiş bakteriyel menenjit

Answer

Kısmen tedavi edilmiş bakteriyel menenjit
Kısmen tedavi edilmiş bakteriyel menenjit, hastanın menenjit semptomları başlamadan önce veya başladığı sırada yetersiz dozda veya sürede antibiyotik alması sonucu oluşur. Bu durumda BOS'ta lökosit sayısı tipik bakteriyel menenjite göre daha düşük olabilir ve hücre tipi lenfositlere kayabilir. Ancak bakteriyel tüketim devam ettiği için glukoz düzeyi düşük kalır. Kültür ve Gram boyama negatifliği bu vakaların çoğunda görülen bir durumdur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu değerlendir
Ateş, kusma ve ense sertliği menenjit tablosunu doğrular.
Menenjit tanısı için klinik bulguların tespiti ilk adımdır.
2
Anamnezi analiz et
Hastanın 33 gün önce oral antibiyotik (sefuroksim) kullanmış olması BOS bulgularının modifiye olabileceğini düşündürür.
Antibiyotik kullanımı BOS'taki hücre tipini ve kültür sonucunu etkiler.
3
BOS bulgularını yorumla
Hücre sayısı orta derecede artmış (420/mm3420/mm^3), lenfosit hakimiyeti var ancak glukoz belirgin düşük (36/950.3836/95 \approx 0.38).
Bakteriyel menenjitte antibiyotik sonrası hücre tipi lenfositik tarafa kaysa da glukoz düşüklüğü sebat eder.
4
Tanıyı netleştir
Düşük glukoz ve lenfositik pleositoz kombinasyonu, antibiyotik öyküsüyle birleştiğinde 'kısmen tedavi edilmiş bakteriyel menenjit' tanısını koydurur.
Viral menenjitten ayrımda glukoz düzeyi en kritik parametredir.

Key Concept

Kısmen tedavi edilmiş bakteriyel menenjitte BOS bulgularının modifikasyonu

Practice More

BOS bulgularının tüberküloz, viral ve bakteriyel etkenlere göre ayrımını içeren bir tabloyu tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 264Question

33 aylık bir erkek bebek; burun akıntısı, hapşırık ve hafif ateş şikayetlerini izleyen 2424 saat içinde gelişen hızlı soluma ve hışıltı (wheezing) ile acil servise getirilmiştir. Fizik muayenesinde solunum sayısı 68/dakika68/\text{dakika}, ekspiratuar wheezing ve subkostal çekilmeler saptanıyor. Akciğer grafisinde her iki tarafta belirgin havalanma artışı ve diyafragmalarda düzleşme gözleniyor. Karaciğer kot altında 3 cm3\text{ cm} ele geliyor.

Bu klinik tabloda öncelikle düşünülmesi gereken tanı ve en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Akut bronşiyolit - Respiratuar sinsityal virüs

Answer

Bu hastada en olası tanı akut bronşiyolit, en olası etken ise respiratuar sinsityal virüstür.
Akut bronşiyolit, 22 yaş altındaki çocuklarda wheezing ile karakterize en sık alt solunum yolu enfeksiyonudur. Klinik tablo genellikle üst solunum yolu enfeksiyonu bulgularını takiben gelişir. Fizik muayenede takipne, ekspiratuar wheezing ve krepitan raller duyulur. Akciğer grafisinde havalanma artışı ve diyaframın düzleşmesi tipiktir. Bu havalanma artışı karaciğeri kot altına doğru iter (displasman), bu durum hepatomegali ile karıştırılmamalıdır. En sık etken ise respiratuar sinsityal virüstür.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın yaşını ve klinik tablosunu analiz et.
33 aylık bir bebekte viral prodromu takiben gelişen wheezing ve takipne.
Süt çocukluğu döneminde bu klinik tablonun en yaygın nedeni akut bronşiyolittir.
2
Radyolojik ve fizik muayene bulgularını yorumla.
Grafide havalanma artışı (hiperinflasyon) ve fizik muayenede karaciğerin kot altında ele gelmesi.
Hava hapsi nedeniyle diyaframın düzleşmesi, karaciğeri aşağı iterek 'hepatomegali' varmış gibi bir yanılsama oluşturur (displasman).
3
En olası etiyolojik ajanı belirle.
Respiratuar sinsityal virüs (RSV).
Akut bronşiyolit vakalarının %50\%50 ile %80\%80'inden RSV sorumludur.

Key Concept

Süt çocuklarında akut bronşiyolit tanısı, hiperinflasyona bağlı gelişen karaciğer displasmanı ile konjestif kalp yetmezliğinden ayırt edilmelidir.

Practice More

Akut bronşiyolitte hastaneye yatış kriterlerini ve Palivizumab profilaksisi endikasyonlarını gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 265Question

Tüberküloz menenjit şüphesiyle değerlendirilen bir çocuk hastada, yapılan beyin omurilik sıvısı (BOS) incelemesinde aşağıdaki bulgu kombinasyonlarından hangisinin saptanması tanıyı en güçlü şekilde destekler?

Show answer & explanation

Answer: Lenfositik hücre artışı, yüksek protein ve düşük glukoz düzeyi

Answer

Lenfositik hücre artışı, yüksek protein ve düşük glukoz düzeyi tüberküloz menenjit için tipik BOS bulgularıdır.
Tüberküloz menenjitte beyin omurilik sıvısı (BOS) tipik olarak berrak veya hafif bulanık (ksantokromik olabilir) görünümde olup, mikroskobide lenfosit hakimiyetinde pleositoz (1050010-500 hücre/mm³) izlenir. Biyokimyasal olarak ise protein düzeyinde belirgin bir artış (100500100-500 mg/dL veya daha fazla) ve glukoz düzeyinde belirgin bir düşüş (eş zamanlı kan şekerinin %50\%50'sinin altında) saptanır. Bu profil tüberküloz menenjit tanısını en güçlü destekleyen laboratuvar bulgusudur.

Step-by-Step Solution

1
Hastadaki klinik şüpheye (tüberküloz menenjit) göre beklenen BOS özelliklerini hatırla.
Tüberküloz menenjit, subakut/kronik bir seyir izlediği için mononükleer (lenfositik) hücre artışı beklenir.
Menenjit etkenine göre vücudun verdiği hücresel yanıt farklılık gösterir.
2
Biyokimyasal parametreleri (protein ve glukoz) değerlendir.
Kan-beyin bariyerinin bozulmasına bağlı olarak protein yükselir, bakteriyel tüketim ve transport bozukluğu nedeniyle glukoz düşer.
Tüberküloz basili glukozu tüketir ve menenjit tablosu yoğun eksüdaya neden olur.
3
Bulguları seçeneklerle karşılaştır.
Lenfositik pleositoz + Yüksek protein + Düşük glukoz kombinasyonu en uygun seçenektir.
Bu üçlü kombinasyon tüberküloz menenjitin klasik BOS profili olarak kabul edilir.

Key Concept

Tüberküloz menenjitte BOS bulguları (Lenfositik pleositoz, hipoglikorraşi, hiperproteinemi)
Estimated Time:45s
Question 266Question

33 yaşında bir kız çocuk; yaklaşık 22 haftadır devam eden halsizlik, iştahsızlık ve düşük dereceli ateş şikayetlerini takiben son 33 gündür eklenen kusma, şiddetli baş ağrısı ve uykuya meyil nedeniyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde ense sertliği saptanıyor ve fundoskopik incelemede bilateral papil ödem gözleniyor. Lomber ponksiyon bulguları; hücre sayısı 180/mm3180/mm^3 (%85\%85 lenfosit), protein 260260 mg/dL, glukoz 2222 mg/dL (eş zamanlı kan şekeri 9595 mg/dL) olarak saptanıyor. Yatışının 55. gününde hastada ani gelişen sağ hemiparezis ve fokal nöbet tablosu gözleniyor. Bu hastada gelişen motor defektin en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bazal menenjit zemininde gelişen vaskülit ve buna bağlı lenti-striat arter enfarktları

Answer

Tüberküloz menenjitine bağlı gelişen bazal eksüdanın neden olduğu vaskülit ve lenti-striat arter enfarktları
Tüberküloz menenjiti, beyin tabanında yoğun bir eksüda birikimine neden olur. Bu eksüda, büyük damarları ve onlardan ayrılan küçük delici arterleri (lenti-striat arterler gibi) kuşatarak vaskülite yol açar. Sonuç olarak bazal ganglionlarda ve internal kapsülde enfarktlar gelişir ve bu durum klinik olarak hastada ani başlangıçlı hemipleji/hemiparezis şeklinde karşımıza çıkar.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve BOS bulgularını analiz et
2 haftalık subakut seyir, KİBAS bulguları (papil ödem) ve BOS'ta lenfosit hakimiyeti, yüksek protein, çok düşük glukoz varlığı tüberküloz menenjitini (TBM) işaret eder.
TBM, bakteriyel menenjitlerin aksine subakut başlangıçlıdır ve tipik olarak lenfositik pleositoz ile karakterizedir.
2
Ampirik tedavi stratejisini belirle
TBM şüphesinde 4'lü anti-tüberküloz tedavi (HRZE) ve inflamasyonu azaltmak için deksametazon başlanmalıdır. Akut bakteriyel menenjit dışlanana kadar Seftriakson + Vankomisin eklenebilir.
Bu yaş grubunda *S. pneumoniae* ve *N. meningitidis* en sık etkendir; ancak TBM şüphesi yüksekse spesifik tedavi geciktirilmemelidir.
3
Gelişen nörolojik komplikasyonun patofizyolojisini değerlendir
TBM'de bazal sisternaları dolduran yoğun jelatinöz eksüda, Willis poligonu damarlarını sararak vaskülite ve tromboza yol açar. En sık lenti-striat arterler etkilenerek bazal ganglion ve internal kapsül enfarktları (inme) gelişir.
TBM'nin en karakteristik ve ciddi komplikasyonlarından biri olan vaskülit, hastalarda ani gelişen fokal nörolojik defektlerin (hemipleji gibi) temel nedenidir.

Key Concept

Tüberküloz menenjitinde bazal eksüdaya bağlı gelişen vaskülitik enfarktlar

Practice More

Tüberküloz menenjitinin evrelemesi (BMRC) ve prognozu etkileyen faktörleri gözden geçirin.
Estimated Time:2m 30s
Question 267Question

Tüberküloz tedavisinde kullanılan antitüberküloz ilaçlar ve bunların yan etkileri göz önüne alındığında; dozla ilişkili olarak gelişebilen optik nörit (görme keskinliğinde azalma, kırmızı-yeşil renk körlüğü) riski nedeniyle, düzenli görme muayenesi yapılamayan 55 yaş altı çocuklarda kullanımı genellikle tercih edilmeyen ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Etambutol

Answer

Etambutol, optik nörit riski nedeniyle küçük çocuklarda kullanımı sınırlı olan antitüberküloz ilaçtır.
Etambutol kullanımı sırasında gelişebilen retrobulber nörit (optik nörit), dozla doğrudan ilişkilidir ve görme keskinliğinde azalma ile kırmızı-yeşil renk ayrımında bozukluğa yol açar. 55 yaşın altındaki çocuklar bu değişiklikleri fark edip ifade edemeyecekleri ve standart görme testlerine uyum sağlayamayacakları için, bu yaş grubunda zorunlu kalmadıkça kullanılmaz.

Step-by-Step Solution

1
Antitüberküloz ilaçların karakteristik yan etkilerini hatırla.
Etambutol'ün optik (retrobulber) nörit ile ilişkili olduğu bilinmektedir.
İlaç yan etkileri TUS için temel bir bilgi alanıdır.
2
Yan etkinin klinik yansımasını ve tanı yöntemini değerlendir.
Optik nörit; görme keskinliğinde azalma ve renk körlüğü yapar, bu da hastanın subjektif katılımını (kooperasyonunu) gerektiren testlerle saptanır.
Çocuklarda ilaç seçimini etkileyen faktörü anlamak için gereklidir.
3
Yaş kısıtlamasının nedenini belirle.
55 yaş altındaki çocuklar görme muayenesine yeterli uyum sağlayamadığı için erken dönemde bu yan etki fark edilemeyebilir.
Pediatrik dozaj ve kullanım prensiplerini doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Antitüberküloz İlaçların Yan Etkileri

Hints

1
İlacın adı 'E' harfiyle başlar ve yan etkisi 'Eye' (Göz) ile ilişkilidir.

Practice More

İzoniyazid kullanımında periferik nöropatiyi önlemek için hangi vitamin desteğinin verildiğini gözden geçirin.
Estimated Time:45s
Question 268Question

44 aylık bir erkek bebek, son iki haftadır giderek artan nefes darlığı ve kuru öksürük şikayetleriyle getirilmiştir. Öyküsünden son bir ayda kilo alımının durduğu ve tekrarlayan oral kandidiyazis atakları geçirdiği öğrenilmiştir.

Fizik muayene bulguları:
- Vücut sıcaklığı: 37.2C37.2^{\circ}C
- Solunum sayısı: 72/dk72/dk
- SpO2SpO_2: %84\%84 (Oda havasında)
- Akciğer oskültasyonu: Doğal (belirgin ek ses saptanmadı)

Laboratuvar sonuçları:
TetkikSonuçReferans
Mutlak Lenfosit Sayısı750/mm3750/mm^325008000/mm32500-8000/mm^3
LDH980U/L980\,U/L150450U/L150-450\,U/L

Göğüs radyografisinde bilateral yaygın interstisiyel infiltrasyon ve "buzlu cam" görünümü saptandığına göre, bu hasta için en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Pneumocystis jirovecii

Answer

Pneumocystis jirovecii
Pneumocystis jirovecii pnömonisi, özellikle Ağır Kombine İmmün Yetmezlik (SCID) gibi hücresel immünite bozukluklarında klasik bir fırsatçı enfeksiyondur. Hastada saptanan belirgin hipoksemi ve takipneye rağmen akciğer dinleme bulgularının doğal olması (klinik-oskültasyon disosiyasyonu), mutlak lenfosit sayısının düşüklüğü (<1500/mm3< 1500/mm^3), LDH yüksekliği ve radyografideki buzlu cam manzarası bu etken için karakteristiktir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve radyolojik uyumsuzluğun analizi
Belirgin takipne ve hipoksemiye rağmen akciğer oskültasyonunun normal olması saptandı.
Pneumocystis jirovecii pnömonisinde alveol içi eksüda interstisiyel mesafeyi etkiler, bu da hava yollarında ek ses oluşturmadan ağır gaz değişim bozukluğu (buzlu cam görünümü) yapar.
2
Zemin hazırlayan immünolojik durumun tespiti
Tekrarlayan oral kandidiyazis, büyüme geriliği ve belirgin lenfopeni (<1500/mm3< 1500/mm^3) belirlendi.
Bu bulgular süt çocukluğu döneminde Ağır Kombine İmmün Yetmezlik (SCID) tablosuna işaret eder.
3
Etken ve laboratuvar korelasyonu
Aşırı yüksek LDH düzeyi ve SCID varlığı tek bir tanıda birleştirildi.
Pneumocystis jirovecii, SCID'li bebeklerde en sık görülen fırsatçı alt solunum yolu enfeksiyonu etkenidir ve LDH yüksekliği tanısal bir ipucudur.

Key Concept

İmmün yetmezliği olan bir süt çocuğunda interstisiyel pnömoni, lenfopeni ve yüksek LDH varlığında ilk akla gelmesi gereken etken Pneumocystis jirovecii'dir.
Question 269Question

Dokuz yaşındaki erkek hasta, iki haftadır devam eden şiddetli kuru öksürük, halsizlik ve ateş (38.2C38.2^\circ\text{C}) şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde solunum sayısı 38/dk38/\text{dk} (yaşına göre taşipneik) olarak ölçülüyor ve oskültasyonda her iki akciğer alt zonlarda ince krepitan raller duyuluyor. Cilt muayenesinde ekstremitelerin ekstansör yüzlerinde hedef (target) benzeri lezyonlar, göz muayenesinde ise hafif skleral ikter saptanıyor.

Laboratuvar incelemelerinde:
- Hemoglobin: 8.5 g/dL8.5\text{ g/dL}
- Ortalama eritrosit hacmi (MCV): 92 fL92\text{ fL}
- Retikülosit: %6.5\%6.5
- Total bilirubin: 3.8 mg/dL3.8\text{ mg/dL} (İndirekt bilirubin: 3.2 mg/dL3.2\text{ mg/dL})
- Ter testi (klor): 18 mEq/L18\text{ mEq/L}

Akciğer grafisinde bilateral yama tarzında interstisyel infiltrasyonlar izleniyor.

Buna göre, hastanın klinik tablosunu açıklayan en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Mycoplasma pneumoniae enfeksiyonu

Answer

Mycoplasma pneumoniae enfeksiyonu
Hastadaki subakut seyirli kuru öksürük, düşük dereceli ateş ve akciğer grafisindeki interstisyel infiltrasyonlar atipik pnömoni tablosudur. Okul çağı çocuklarında atipik pnömoninin en sık görülen etkeni Mycoplasma pneumoniae'dir. Hastada eşlik eden normositik yapıda, yüksek retikülositli anemi ve indirekt hiperbilirubinemi (ikter), soğuk aglütininlere (IgM) bağlı otoimmün hemolitik anemiyi göstermektedir. Ciltteki hedef (target) benzeri lezyonlar ise eritema multiformedir. Atipik pnömoni, soğuk aglütinin anemisi ve eritema multiforme birlikteliği Mycoplasma pneumoniae enfeksiyonu için oldukça tipiktir ve tanıyı kesinleştirir.

Step-by-Step Solution

1
Solunumsal ve klinik bulguları değerlendir
İki haftadır süren kuru öksürük, subfebril ateş, taşipne, bilateral raller ve interstisyel infiltrasyonlar atipik pnömoni tablosunu işaret etmektedir.
Tipik lobar pnömoni ile interstisyel atipik pnömoni ayrımı, etiyolojik ajanın belirlenmesinde temel adımdır.
2
Laboratuvar parametrelerindeki anemi türünü analiz et
Düşük hemoglobin, normal MCV (92 fL92\text{ fL}), artmış retikülosit (%6.5\%6.5) ve yüksek indirekt bilirubin düzeyleri, normositik otoimmün hemolitik anemi tablosunu doğrular.
Solunum yolu enfeksiyonuna eşlik eden hemoliz, ayırıcı tanıyı ciddi şekilde daraltır.
3
Ekstrapulmoner bulguları (döküntü ve hemoliz) solunum tablosu ile sentezle
Atipik pnömoni kliniğine eşlik eden eritema multiforme (hedef lezyonlar) ve IgM yapılı soğuk aglütininlere bağlı hemolitik anemi Mycoplasma pneumoniae için karakteristiktir.
Etkenin oluşturduğu immün kompleksler ve otoantikorlar bu spesifik sistemik tabloyu yaratır.

Key Concept

Mycoplasma pneumoniae enfeksiyonunun pulmoner (interstisyel pnömoni) ve ekstrapulmoner (soğuk aglütinin anemisi, eritema multiforme) bulgularının sentezi
Estimated Time:1m 30s
Question 270Question

1515 yaşında erkek hasta, 55 gündür devam eden ateş, boğaz ağrısı ve halsizlik şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde eksüdatif tonsillit, bilateral belirgin posterior servikal lenfadenopati ve splenomegali saptanıyor. Üç gün önce dış merkezde tonsillofarenjit ön tanısıyla amoksisilin başlanan hastanın gövdesinde ve ekstremitelerinde yaygın makülopapüler döküntü geliştiği görülüyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Enfeksiyöz mononükleoz

Answer

Eksüdatif tonsillit, posterior servikal lenfadenopati ve splenomegali ile başvuran hastada amoksisilin kullanımı sonrası gelişen yaygın döküntü Enfeksiyöz Mononükleoz (EBV) tanısını doğrular.
Enfeksiyöz mononükleoz (EBV), çocuklarda ve adölesanlarda eksüdatif tonsillofarenjitin önemli bir nedenidir. Klinik olarak ateş, eksüdatif tonsillit ve posterior servikal lenfadenopati triadı ile tanınır. Splenomegali eşlik etmesi viral etiyolojiyi destekleyen güçlü bir bulgudur. En karakteristik özelliklerinden biri, bakteriyel farenjit şüphesiyle başlanan amoksisilin veya ampisilin tedavisi sonrası hastaların büyük çoğunluğunda yaygın makülopapüler döküntü gelişmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların analizi
Ateş, boğaz ağrısı ve lenfadenopati varlığı tonsillofarenjit lehinedir.
Hastanın temel semptomları üst solunum yolu enfeksiyonu odağını gösterir.
2
Spesifik muayene bulgularının değerlendirilmesi
Posterior servikal lenfadenopati ve splenomegali saptanması viral bir etiyolojiyi (özellikle EBV) ön plana çıkarır.
AGBHS farenjitinde genellikle anterior servikal LAP görülür ve splenomegali beklenmez.
3
İatrojenik bulgunun yorumlanması
Amoksisilin kullanımı sonrası gelişen döküntü EBV enfeksiyonunda %70-90 oranında görülen tipik bir reaksiyondur.
Bu döküntü gerçek bir ilaç alerjisinden ziyade, virüs ile ilacın etkileşimi sonucu oluşan immün komplekslere bağlıdır.

Key Concept

Enfeksiyöz mononükleozda aminopenisilin kullanımı sonrası gelişen döküntü patognomonik bir klinik ipucudur.
Estimated Time:1m 30s
Question 271Question

12 aylık bir erkek çocuk, annesinin HBsAgHBsAg ve HBeAgHBeAg pozitif olması nedeniyle doğumda uygun şemada Hepatit B aşısı ve HBIGHBIG ile immünoprofilaksi almıştır. Dokuzuncu ay kontrolünde antiHBsanti-HBs düzeyi 120120 mIU/ml (pozitif) olarak saptanmıştır. Ancak 12. ayda yapılan rutin kontrollerinde ALT:245ALT: 245 IU/L ve AST:190AST: 190 IU/L saptanan hastanın ileri serolojik ve moleküler tetkik sonuçları şu şekildedir:

TetkikSonuç
HBsAgHBsAgNegatif
antiHBsanti-HBs155155 mIU/ml (Pozitif)
antiHBcanti-HBc IgGIgGPozitif
HBeAgHBeAgNegatif
HBVDNAHBV-DNA6.8×1076.8 \times 10^7 IU/ml

Bu hastadaki klinik ve laboratuvar tablosunu en iyi açıklayan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yüzey antijeni ("S" geni) mutasyonu gelişmesi

Answer

Hastadaki tablo, Hepatit B virüsünün yüzey antijenini kodlayan 'S' genindeki mutasyon (Vaccine Escape Mutant) ile açıklanır.
Doğru seçenek olan yüzey antijeni mutasyonu durumunda, virüsün yüzey proteinindeki 'a' determinantı bölgesinde meydana gelen yapısal değişiklikler (özellikle G145R mutasyonu), sentezlenen antijenin standart tanı kitleri (ELISA) tarafından tanınamamasına neden olur (HBsAg negatifliği). Aynı zamanda bu mutasyon, virüsün aşı veya HBIG ile sağlanan anti-HBs antikorlarından kaçmasına izin vererek yüksek düzeyde viral replikasyona ve hepatite yol açar. Bu tablo, 'anti-HBs pozitifliği ile birlikte yüksek HBV-DNA' varlığı ile karakterizedir.

Step-by-Step Solution

1
Serolojik verileri ve anamnezi analiz et.
Hasta uygun profilaksi almasına ve koruyucu düzeyde antiHBsanti-HBs antikoruna sahip olmasına rağmen karaciğer enzimleri yüksek ve yüksek düzeyde viremi (HBVDNAHBV-DNA) mevcut.
Profilaksinin başarısız olduğunu veya virüsün bir şekilde kaçış mekanizması geliştirdiğini anlamak için.
2
HBsAgHBsAg negatifliği ile HBVDNAHBV-DNA pozitifliği arasındaki çelişkiyi değerlendir.
Standart tarama testlerinin saptayamadığı, ancak virüsün aktif çoğaldığı bir durum söz konusu.
Mutant suşların varlığını dışlamak için.
3
"S" geni mutasyonunun (Immune Escape) karakteristik özelliklerini hatırla.
G145R gibi mutasyonlar, virüsün 'a' determinantı yapısını değiştirerek antiHBsanti-HBs tarafından tanınmasını engeller ve tanısal kitlerde yalancı negatifliğe yol açar.
Tabloyu en iyi açıklayan moleküler mekanizmayı belirlemek için.

Key Concept

Hepatit B 'Vaccine Escape' (S-mutant) Fenomeni

Practice More

Kronik Hepatit B hastalarında ekstrahepatik bulgu olarak membranöz nefropati gelişiminde HBeAg serokonversiyonunun prognostik önemini gözden geçirin.
Estimated Time:3m 0s
Question 272Question

Yenidoğan döneminde (yaşamın ilk 2828 günü) sepsis şüphesi ile izlenen bir bebeğin ampirik antibiyotik yönetimi ve ilaç seçimleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Seftriakson; kalsiyum içeren intravenöz sıvılarla aynı anda kullanıldığında akciğer ve böbreklerde presipitasyon (çökelti) oluşma riskini azalttığı için yenidoğanlarda güvenle kullanılır.

Answer

Seftriaksonun kalsiyumla çökelti oluşturma riskini azalttığı ve güvenli olduğu ifadesi yanlıştır; aksine bu etkileşim hayati risk taşıyan çökeltilere neden olur.
Seftriaksonun kalsiyum içeren solüsyonlarla birlikte kullanımı, özellikle akciğer ve böbrekler gibi organlarda kalsiyum-seftriakson tuzlarının çökmesine neden olur. Bu durum yenidoğanlarda ölümcül vakalarla ilişkilendirilmiştir. Bu nedenle, kalsiyum etkileşimi riski azaltmaz, aksine hayati bir risk oluşturur ve ilacın bu yaş grubunda kullanılmamasının temel nedenlerinden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Yenidoğan sepsisi ampirik tedavi ilkelerini değerlendir.
Genellikle Ampisilin + Gentamisin veya Ampisilin + Sefotaksim kombinasyonları kullanılır.
Yenidoğanda Listeria, GBS ve Gram-negatif enteriklerin (E. coli vb.) kapsanması gerekir.
2
Seftriaksonun yenidoğan dönemindeki farmakolojik kısıtlamalarını incele.
İki temel risk saptanır: Bilirubin deplasmanı (Kernikterus riski) ve Kalsiyum-Seftriakson presipitasyonu.
İlaç güvenliği rehberleri ilk 28 günde seftriakson kullanımını bu nedenlerle yasaklar.
3
Seçeneklerdeki yanlış ifadeyi tespit et.
Kalsiyumla çökelti riskini azalttığı yönündeki iddia tıbbi gerçeklerle çelişmektedir.
FDA ve pediatri kılavuzları bu etkileşimin organ hasarına ve ölüme yol açabileceğini belirtir.

Key Concept

Yenidoğan Sepsisi Ampirik Tedavisi ve Seftriakson Kontrendikasyonları

Practice More

Yenidoğan sepsisinde Rochester veya Philadelphia kriterlerinin yaşa göre uygulama farklarını gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 273Question

Sağlıklı, daha önce BCG aşısı uygulanmış ve bilinen bir tüberküloz temas öyküsü bulunmayan 77 yaşındaki bir çocukta, rutin tarama sırasında yapılan Mantoux (PPD) testi sonucunun 'pozitif' kabul edilebilmesi için endürasyon çapı en az kaç milimetre (mmmm) olmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: 1515

Answer

Sağlıklı ve BCG aşılı çocuklarda PPD testi pozitiflik sınırı 1515 mm'dir.
Türkiye'deki ulusal tüberküloz kontrol rehberine göre, daha önce BCG aşısı yapılmış ve ek bir risk faktörü bulunmayan sağlıklı çocuklarda, PPD (Mantoux) testinin pozitif kabul edilebilmesi için endürasyon çapının en az 1515 mm olması gerekmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın BCG aşı durumunu kontrol et.
Hasta BCG aşılıdır.
BCG aşısı, PPD testinde yalancı pozitifliğe veya endürasyon çapında artışa neden olabileceği için eşik değer belirlenirken dikkate alınmalıdır.
2
Hastanın risk faktörlerini (bağışıklık durumu, temas öyküsü) değerlendir.
Hasta sağlıklı ve temas öyküsü yoktur.
Yüksek riskli gruplarda (immün yetmezlik, yakın temas) pozitiflik eşiği 55 mm'ye kadar düşmektedir.
3
BCG aşılı ve düşük riskli grup için güncel tüberküloz rehberi eşik değerini uygula.
Eşik değer 1515 mm olarak belirlenir.
Türkiye'deki güncel pediatrik tüberküloz tanı rehberlerine göre BCG'li sağlıklı çocuklarda sınır 1515 mm'dir.

Key Concept

PPD (Mantoux) Testi Yorumlama Eşikleri
Estimated Time:45s
Question 274Question

12 yaşında sağlıklı bir çocukta, rutin sağlık taraması sırasında elde edilen hepatit seroloji sonuçları şöyledir:

TetkikSonuç
HBsAgHBsAgNegatif
antiHBsanti-HBsNegatif
antiHBc IgGanti-HBc\ IgGPozitif
antiHBc IgManti-HBc\ IgMNegatif
ALTALT24 U/L24\ U/L (Normal: <40<40)

Bu tabloyu yorumlamak ve yönetmek için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Daha önce geçirilmiş HBV enfeksiyonu düşünülür; tek doz aşı sonrası anamnistik yanıt bakılmalıdır.

Answer

Daha önce geçirilmiş HBV enfeksiyonu düşünülür; tek doz aşı sonrası anamnistik yanıt bakılmalıdır.
Hastada saptanan HBsAgHBsAg negatifliği, antiHBsanti-HBs negatifliği ve antiHBc IgGanti-HBc\ IgG pozitifliği 'izole anti-HBc pozitifliği' tablosudur. Bu durum çocuklarda en sık; geçirilmiş doğal enfeksiyon sonrası antiHBsanti-HBs titresinin zamanla saptanamayacak düzeye gerilemesi, akut enfeksiyonun iyileşme evresi veya nadiren yanlış pozitiflik nedeniyle görülür. Yönetimde, hastanın bağışıklık hafızasını test etmek için tek doz HBV aşısı yapılır ve birkaç hafta sonra antiHBsanti-HBs düzeyi ölçülür. Titrenin hızla yükselmesi (anamnistik yanıt), kişinin doğal yolla bağışıklık kazandığını kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Serolojik belirteçlerin kombinasyonunu analiz et.
HBsAg()HBsAg(-), antiHBs()anti-HBs(-) ve antiHBc IgG(+)anti-HBc\ IgG(+) olduğu saptandı.
Bu kombinasyon 'izole anti-HBc pozitifliği' olarak tanımlanır.
2
Akut enfeksiyon ve pencere dönemi olasılığını değerlendir.
antiHBc IgManti-HBc\ IgM negatif olduğu için pencere dönemi dışlandı.
Pencere döneminde (window period) sadece antiHBc IgManti-HBc\ IgM pozitiftir.
3
Geçirilmiş enfeksiyon ile yanlış pozitiflik ayrımını planla.
Tek doz HBV aşısı yapılmasına karar verildi.
Eğer kişi daha önce enfeksiyonu geçirmişse, tek doz aşı ile 2-4 hafta içinde güçlü bir antiHBsanti-HBs yanıtı (anamnistik yanıt) oluşur.

Key Concept

İzole anti-HBc IgG pozitifliği ve anamnistik yanıt testi

Hints

1
Hangi hepatit belirteci sadece virüsün kendisiyle (doğal enfeksiyon) karşılaşıldığında oluşur, aşı ile oluşmaz?
2
HBsAgHBsAg ve antiHBsanti-HBs negatifken sadece antiHBc IgGanti-HBc\ IgG pozitifse, bu durum ya çok eski bir enfeksiyonu ya da bir laboratuvar hatasını gösterir.
3
Bu durumda hastanın bağışıklık sistemine 'hatırlatıcı' bir doz aşı yaparak vücudun antikor üretme hızına bakmak en doğru klinik adımdır.

Practice More

Perinatal yolla bulaşan Hepatit B'de bebeklerde görülen immün toleran evre serolojisini gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 275Question

1212 yaşında bir çocuk, yaklaşık iki haftadır devam eden yüksek ateş, karın ağrısı, halsizlik ve iştahsızlık şikayetleriyle getiriliyor. Özgeçmişinde rutin aşılarının tam olduğu ve çocukluk çağı rotavirüs aşılarının zamanında uygulandığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde vücut sıcaklığı 39.8C39.8^{\circ}C, nabız 72/dakika72/dakika ölçülüyor. Batın muayenesinde karaciğer kot kavsinde 22 cm, dalak 33 cm palpabl saptanıyor. Gövdenin üst kısmında basmakla solan, az sayıda eritematöz maküler döküntüler (gül lekeleri) gözleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde lökopeni (2.800/mm32.800/mm^{3}) ve anemi saptanıyor. Bu hastada kesin tanıyı doğrulamak amacıyla yapılacak olan tetkiklerden hangisinin duyarlılığı, tüm hastalık evrelerinde en yüksektir ve antibiyotik tedavisinden en az etkilenir?

Show answer & explanation

Answer: Kemik iliği kültürü

Answer

Enterik ateşte (Tifo) tanıyı doğrulamak için tüm hastalık evrelerinde en yüksek duyarlılığa sahip olan ve antibiyotik tedavisinden en az etkilenen yöntem kemik iliği kültürüdür.
Vakadaki klinik bulgular (Faget belirtisi, gül lekeleri, hepatosplenomegali) tifo ile tam uyumludur. Kemik iliği kültürü, bakterinin retiküloendotelyal sistemde yoğunlaşması nedeniyle antibiyotik kullanılsa dahi hastalığın tüm evrelerinde %90'ın üzerinde duyarlılık sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların analizi
Uzamış ateş, Faget belirtisi (nabız-ateş disosiasyonu), hepatosplenomegali, gül lekeleri (rose spots) ve lökopeni.
Bu bulgular klasik bir enterik ateş (Salmonella Typhi) tablosuna işaret eder.
2
Tanı yöntemlerinin duyarlılık sürelerinin karşılaştırılması
Kan kültürü ilk haftada, dışkı ve idrar kültürleri ise 2-3. haftalarda en yüksek duyarlılığa sahiptir.
Hastalığın evresine göre bakterinin vücut sıvılarındaki yoğunluğu değişir.
3
En duyarlı yöntemin belirlenmesi
Kemik iliği kültürü %90+ duyarlılıkla altın standarttır.
Kemik iliği, bakterilerin antibiyotik tedavisine rağmen en uzun süre ve en yüksek yoğunlukta kaldığı dokudur.

Key Concept

Salmonella Typhi enfeksiyonunda (Enterik Ateş), kemik iliği kültürü her aşamada en duyarlı tanı yöntemidir.

Alternative Method

Hastalığın ilk haftasında tanı konulacaksa kan kültürü pratiklik açısından ilk tercihtir, ancak en duyarlı test sorulduğunda kemik iliği kültürü rakipsizdir.
Estimated Time:3m 0s
Question 276Question

1414 yaşında erkek çocuk, yaklaşık on gündür devam eden kuru öksürük ve halsizlik şikayetiyle başvuruyor. Öyküsünden hastalığın belirgin boğaz ağrısı ve ses kısıklığı ile başladığı, ateşinin 38.3C38.3^{\circ}C’yi geçmediği öğreniliyor. Fizik muayenesinde akciğer oskültasyonunda sol alt alanda ince raller duyuluyor. Akciğer grafisinde sol alt lobda yamalı interstisyel infiltrasyon saptanıyor. Bu hasta için en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: *Chlamydophila pneumoniae*

Answer

Hastalığın başlangıcında görülen ses kısıklığı ve farenjit bulguları ile adölesan yaş grubundaki subakut interstisyel pnömoni tablosu dikkate alındığında en olası etken *Chlamydophila pneumoniae*'dir.
Doğru seçenek olan *Chlamydophila pneumoniae* (TWAR), özellikle adölesan ve genç erişkinlerde farenjit ve larenjit (ses kısıklığı) ile başlayan, ardından subakut seyirli kuru öksürük ve düşük ateşle devam eden atipik pnömoni tablosunun tipik etkenidir. Akciğer grafisinde saptanan yamalı interstisyel infiltrasyon bu tanıyı destekler.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın yaş grubu ve semptom süresi değerlendirilir.
1414 yaşındaki bir çocukta on gündür süren kuru öksürük ve düşük ateş, tipik bakteriyel pnömoniden ziyade atipik bir tabloyu düşündürür.
Yaş ve klinik seyir, etken spektrumunu daraltmak için kritiktir.
2
Eşlik eden semptomlar ve fizik muayene bulguları analiz edilir.
Ses kısıklığı (larenjit) ve farenjit ile başlangıç, interstisyel infiltrasyonla birleştiğinde belirli atipik etkenlere yönlendirir.
Ses kısıklığı, *Chlamydophila pneumoniae* enfeksiyonları için karakteristik bir ipucudur.
3
Ayırıcı tanı yapılarak en olası etken seçilir.
*Mycoplasma pneumoniae* ile klinik benzerlik gösterse de, üst solunum yolu bulgularının baskınlığı hastayı *Chlamydophila pneumoniae* tanısına götürür.
*Chlamydophila pneumoniae* (TWAR suşu) farenjit ve ses kısıklığı ile karakterize bir tablo oluşturur.

Key Concept

Atipik pnömoni etkenlerinde ayırıcı tanı ve *Chlamydophila pneumoniae*'nin klinik özellikleri.
Question 277Question

1010 aylık bir erkek bebek, ani başlayan yüksek ateş, kusma ve huzursuzluk şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede ön fontanelin gergince olduğu ve ense sertliği saptanıyor. Lomber ponksiyon bulguları ve kan kültürü ile HaemophilusHaemophilus influenzaeinfluenzae tip b menenjiti tanısı konularak seftriakson tedavisi başlanıyor. Tedavinin 44. gününde ateşi düşen ve klinik olarak düzelme gösteren hastanın, 77. günde tekrar ateşinin çıktığı, fontanel bombeliğinin arttığı ve baş çevresi ölçümünün persentil değerinde belirgin artış saptanıyor.

Bu klinik tabloda öncelikle aşağıdakilerden hangisi düşünülmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Subdural efüzyon

Answer

Subdural efüzyon
Doğru yanıt olan subdural efüzyon, özellikle süt çocukluğu dönemindeki bakteriyel menenjit vakalarında (en sık Hib ve S. pneumoniae ile) tedavinin ilk haftasında klinik iyileşme sonrası ateşin tekrar yükselmesi ve fontanel bombeliği ile karakterizedir. Tanı genellikle transillüminasyon veya kraniyal USG/BT ile doğrulanır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik seyrin analiz edilmesi
Hib menenjiti tedavisi alan bir süt çocuğunda tedavinin 7. gününde ateşin tekrar çıkması ve intrakraniyal basınç artışı bulgularının gelişmesi.
Bu patern, menenjitin akut evresinden sonra gelişen lokal bir komplikasyonu işaret eder.
2
Fizik muayene bulgularının yorumlanması
Baş çevresinde artış ve fontanel bombeliği, beyin omurilik sıvısı (BOS) dışı bir sıvı koleksiyonunu düşündürür.
Süt çocuklarında kafatası süturları açık olduğu için sıvı birikimleri baş çevresini hızla büyütebilir.
3
Ayırıcı tanıda en olası komplikasyonun seçilmesi
Hib ve S. pneumoniae menenjitlerinde süt çocuklarının yaklaşık %10-30'unda görülen subdural efüzyon tanısına ulaşılması.
Subdural efüzyon, menenjit seyrinde ateşin tekrar çıkmasının en yaygın nedenlerinden biridir.

Key Concept

Bakteriyel menenjit seyrinde ateşin düşüp tekrar çıkması ve kafa içi basınç artışı bulguları varlığında öncelikle subdural efüzyon düşünülmelidir.

Alternative Method

Transillüminasyon (ışık geçirme) testi, yatak başında subdural efüzyon şüphesini güçlendirmek için hızlı bir yöntem olarak kullanılabilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 278Question

77 haftalık bir bebek, bir haftadır giderek artan öksürük ve solunum sıkıntısı şikayetiyle getirilmiştir. Öyküsünden normal vajinal yolla doğduğu ve yaşamının ikinci haftasında her iki gözünde akıntı ve çapaklanma olduğu öğrenilmiştir. Fizik muayenesinde ateşi 36,8C36,8^\circ C, solunum sayısı 68/dk68/dk saptanmıştır. Dinlemekle akciğerlerde bilateral ince raller duyulmakta olup hışıltı (wheezing) saptanmamıştır. Laboratuvar incelemesinde mutlak eozinofil sayısı 1.500/mm31.500/mm^3 bulunmuştur. Akciğer grafisinde belirgin havalanma artışı ve bilateral yama tarzında interstisyel infiltrasyonlar izlenmiştir.

Bu klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Chlamydia trachomatis

Answer

Sunulan klinik tabloda afebril seyir, staccato (kesik kesik) karakterde öksürük, konjonktivit öyküsü ve mutlak eozinofili varlığı Chlamydia trachomatis pnömonisi için tanısal bir kombinasyondur.
Chlamydia trachomatis'e bağlı pnömoni, tipik olarak yaşamın 22-1919. haftalarında, afebril bir seyir, karakteristik kesik kesik (staccato) karakterde öksürük, belirgin takipne ve fizik muayenede ince rallerle seyreder. Hastaların yaklaşık yarısında özgeçmişte yenidoğan döneminde konjonktivit öyküsü bulunur. Laboratuvarda periferik mutlak eozinofili (>400/mm3>400/mm^3) saptanması tanı için oldukça spesifik bir bulgudur.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın yaşını (77 haftalık) ve doğum öyküsünü (vajinal doğum) değerlendir.
Bebek, Chlamydia trachomatis enfeksiyonu için riskli olan erken süt çocukluğu dönemindedir ve vajinal doğum etkenle temas için ana yoldur.
Chlamydia trachomatis pnömonisi genellikle yaşamın 22 ile 1919. haftaları arasında ortaya çıkar.
2
Klinik triadın (afebril seyir, staccato öksürük, konjonktivit öyküsü) varlığını kontrol et.
Hastanın ateşi normaldir (36,8C36,8^\circ C), öksürüğü karakteristiktir ve yaşamın ikinci haftasında konjonktivit (akıntı/çapaklanma) öyküsü vardır.
Bu bulgular 'Afebril İnfant Pnömonisi' sendromunun en klasik işaretleridir.
3
Laboratuvar ve radyolojik bulguları analiz et.
Mutlak eozinofili (1.500/mm31.500/mm^3) ve grafide havalanma artışı ile interstisyel tutulum saptanmıştır.
Eozinofili (>400/mm3>400/mm^3), bu pnömoni türünü diğer viral etkenlerden ayıran en önemli laboratuvar ipucudur.
4
En olası etkeni belirle.
Tüm bulgular Chlamydia trachomatis'i işaret etmektedir.
Klinik tablo 'chlamydial pneumonia of infancy' tanımıyla tam uyumludur.

Key Concept

Afebril İnfant Pnömonisi (Chlamydia trachomatis)

Alternative Method

Laboratuvarda eozinofili saptanması kadar, serum immünglobulin düzeylerinde (IgG, IgM) artış görülmesi de Chlamydia trachomatis pnömonisini destekleyen önemli bir diğer bulgudur.
Estimated Time:2m 0s
Question 279Question

Özgeçmişinde herhangi bir özellik bulunmayan 4 yaşındaki kız çocuk, iki haftadır devam eden iştahsızlık, halsizlik ve aralıklı ateş şikayetlerine son üç gündür eklenen şiddetli baş ağrısı ve fışkırır tarzda kusma nedeniyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde uykuya meyil, ense sertliği, sağ göz kapağında düşüklük (pitoz) ve sağ gözde dışa-aşağı kayma saptanıyor.

Lomber ponksiyon incelemesinde saptanan bulgular şöyledir:
- Görünüm: Berrak - hafif bulanık
- Hücre sayısı: 400/mm3400/mm^3 (%85 lenfosit, %15 polimorfonüveli lökosit)
- Protein: 300300 mg/dL
- Glukoz: 1515 mg/dL (Eş zamanlı kan glukozu: 8585 mg/dL)
- Gram boyama: Patojen saptanmadı

Buna göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tüberküloz menenjiti

Answer

En olası tanı tüberküloz menenjitidir.
Tüberküloz menenjiti, çocuklarda tipik olarak 1-3 haftalık subakut bir prodromal evre (halsizlik, düşük dereceli ateş, davranış değişiklikleri) ile başlar. Eksüdanın beynin bazal kısımlarında yoğun birikmesi (bazal menenjit) nedeniyle kranial sinir tutulumları (özellikle 3, 4, 6 ve 7. kranial sinirler) çok karakteristiktir. Hastadaki pitoz ve gözde dışa-aşağı kayma N. Oculomotorius (CN III) paralizisini gösterir. BOS bulgularında beklenen tipik tablo; orta düzeyde lenfositer pleositoz (10500/mm310-500/mm^3), belirgin azalmış BOS glukozu (genellikle <40<40 mg/dL veya eş zamanlı kan şekerinin %30'undan azı) ve aşırı yüksek BOS proteinidir (100500100-500 mg/dL). Hastanın klinik gidişatı ve BOS profili tüberküloz menenjiti ile birebir uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik gidişatı ve nörolojik bulguları değerlendir
İki haftalık subakut prodromal dönem (ateş, iştahsızlık) sonrası KİBAS (kusma, baş ağrısı) ve bazal menenjit bulgusu olan kranial sinir (N. Oculomotorius - CN III) felci saptanmıştır.
Subakut gidişat ve bazal tutulum (kranial sinir paralizileri) tüberküloz menenjiti için çok tipiktir.
2
Lomber ponksiyon (BOS) bulgularını analiz et
BOS'ta belirgin lenfosit hakimiyeti (%85), çok yüksek protein (300300 mg/dL) ve çok düşük glukoz (1515 mg/dL) görülmüştür.
Lenfositer pleositoz ve düşük glukoz kombinasyonu, bakteriyel (PNL artar) ve viral (glukoz normaldir) menenjitleri dışlarken; tüberküloz menenjitini ön plana çıkarır.

Key Concept

Tüberküloz menenjiti, subakut başlangıç, kranial sinir tutulumları (bazal menenjit) ve BOS'ta lenfosit hakimiyeti, düşük glukoz, çok yüksek protein bulgularıyla karakterizedir.
Question 280Question

66 yaşında bir erkek çocuk; ani başlayan yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı ve kusma şikayetleri ile acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde aksiller ateş 39,5C39,5^\circ C, kan basıncı 85/5085/50 mmHg saptanıyor. Muayenede ense sertliği pozitif bulunuyor ve gövde ile alt ekstremitelerde yaygın peteşiyal-purpurik döküntüler izleniyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde BOS'un bulanık olduğu, hücre sayısının 1800/mm31800/mm^3 (%92\%92 PNL), proteinin 160160 mg/dL ve glukozun 1515 mg/dL (Eş zamanlı kan şekeri: 9595 mg/dL) olduğu görülüyor.

Bu klinik tabloya neden olan en olası etken ve hastada gelişebilecek en önemli akut komplikasyon aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Neisseria meningitidis - Adrenal yetmezlik

Answer

Neisseria meningitidis ve buna bağlı gelişen adrenal yetmezlik
Hastanın klinik tablosunda yer alan purpurik döküntüler ve şok bulguları (hipotansiyon), BOS'taki bakteriyel menenjit verileriyle birleştiğinde en olası etkenin Neisseria meningitidis olduğunu gösterir. Bu tabloda, adrenal bezlerde meydana gelen hemorajiye bağlı gelişen akut adrenal yetmezlik (Waterhouse-Friderichsen sendromu), ölümcül seyredebilecek en önemli akut komplikasyonlardan biridir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik belirtilerin değerlendirilmesi
Hastada ani başlayan ateş, kusma, ense sertliği (menenjit bulguları) ile birlikte peteşiyal/purpurik döküntüler ve hipotansiyon (septik şok) mevcuttur.
Bu kombinasyon pediatrik acillerde meningokoksemi ve meningokokal menenjit için karakteristiktir.
2
BOS bulgularının analizi
BOS'ta bulanık görünüm, belirgin PNL pleositozu (1800/mm31800/mm^3), düşük glukoz (1515 mg/dL) ve yüksek protein (160160 mg/dL) saptanmıştır.
Düşük glukoz ve PNL hakimiyeti tablonun viral değil, bakteriyel bir menenjit olduğunu doğrular.
3
Etken ve komplikasyon ilişkisinin kurulması
Meningokoksemide sürrenal bezlere olan masif kanama sonucu akut adrenal yetmezlik (Waterhouse-Friderichsen sendromu) gelişebilir.
Hipotansiyon ve purpurik döküntülerin eşlik ettiği menenjit tablosunda en spesifik akut komplikasyon budur.

Key Concept

Meningokokal menenjit ve Waterhouse-Friderichsen sendromu
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 14 / 15Next
Enfeksiyon Hastalıkları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Page 14 | Examkin