Question

Difficulty: MediumKıyas ve Kıyas Kuralları

Aşağıda verilen hatalı kıyas örneklerini, ihlal ettikleri klasik kıyas kuralları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

  • I. Öncül: Bazı öğretmenler hoşgörülüdür.
    II. Öncül: Bazı sporcular öğretmendir.
    Sonuç: O hâlde bazı sporcular hoşgörülüdür.
    İki tikel öncülden sonuç çıkarılamaz.
  • I. Öncül: Bütün şairler duyarlıdır.
    II. Öncül: Cemal Süreya şairdir.
    Sonuç: O hâlde bütün şairler Cemal Süreya'dır.
    Orta terim sonuç önermesinde yer alamaz.
  • I. Öncül: Hiçbir ağaç taş değildir.
    II. Öncül: Hiçbir taş canlı değildir.
    Sonuç: O hâlde hiçbir ağaç canlı değildir.
    İki olumsuz öncülden sonuç çıkarılamaz.

Answer

İlk kıyas örneği 'İki tikel öncülden sonuç çıkarılamaz' kuralıyla, ikinci kıyas örneği 'Orta terim sonuç önermesinde yer alamaz' kuralıyla, üçüncü kıyas örneği ise 'İki olumsuz öncülden sonuç çıkarılamaz' kuralıyla eşleşmektedir.
Hatalı akıl yürütmeler incelendiğinde; tikel öncüllerden oluşan birinci tasım tikel kuralıyla, sonuç kısmında orta terim barındıran ikinci tasım orta terim kuralıyla, her iki öncülü de olumsuz olan üçüncü tasım ise olumsuz öncüller kuralıyla doğru ve eksiksiz biçimde eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk kıyasın öncüllerinin niceliğini (tümel/tikel olma durumu) analiz etmek.
Birinci öncülün ve ikinci öncülün 'bazı' ile başlayan tikel ifadeler olduğu görülür.
İki tikel öncülden sonuç çıkmayacağı kuralını ihlal ettiğini belirleyerek ilgili kuralla eşleştirmek gerekir.
2
İkinci kıyasın terimlerini ve sonuç önermesinde yer alan terimleri incelemek.
Öncüllerde ortak olan ve bağ kuran 'şair' teriminin sonuç önermesinde de yer aldığı tespit edilir.
Orta terimin sonuçta bulunmaması gerektiği kuralının ihlal edildiğini görerek doğru kuralla eşleştirmek gerekir.
3
Üçüncü kıyasın öncüllerinin niteliğini (olumlu/olumsuz olma durumu) analiz etmek.
Her iki öncülün de olumsuz ekler/ifadeler ('değildir') içerdiği tespit edilir.
İki olumsuz öncülden sonuç çıkmayacağı kuralının ihlal edildiğini saptayarak eşleştirmeyi tamamlamak gerekir.

Key Concept

Kıyas kuralları çerçevesinde terimlerin ve öncüllerin nitelik/nicelik açısından denetlenmesi.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question