Examkin

Question

Difficulty: HardMilli Edebiyat'ın Oluşumu ve Yeni Lisan Hareketi

Genç Kalemler dergisinde yayımlanan Yeni Lisan makalesi, Türkçeyi yabancı dillerin boyunduruğundan kurtarmayı hedeflerken bir yandan da dili yapay bir çıkmaza sokabilecek aşırı tasfiyeci (öztürkçeci) yaklaşımlara karşı mesafeli durmuştur. Makalede, Türk milletinin yüzyıllardır kullandığı ve konuşma diline mal olmuş unsurların korunması gerektiği vurgulanmış; dilde doğallık ilkesi savunulmuştur.

Buna göre, Yeni Lisan makalesinde yer alan aşağıdaki esaslardan hangisi, dilde tasfiyecilik adı altında yapılacak yapaylaştırma ve başka Türk lehçelerinden kelime aktarma çabalarının önüne geçmek amacıyla belirlenmiştir?

  1. A
    Arapça ve Farsça dil bilgisi kurallarına göre yapılan tamlamaların dilden tamamen kaldırılması
  2. B
    Arapça ve Farsça kelimelerin Türkçe telaffuzlarına göre yazılması
  3. Diğer Türk lehçelerinden (Çağatayca vb.) dilimize kelime aktarılmamasıAnswer
  4. D
    Yazı dilinde İstanbul hanımlarının konuştuğu Türkçenin esas alınması
  5. E
    Bilim terimlerinde Arapça ve Farsça kelimelerin kullanımına izin verilmesi

Answer

Diğer Türk lehçelerinden (Çağatayca vb.) dilimize kelime aktarılmaması
Yeni Lisan Hareketi'nin öncülerine göre dilin sadeleştirilmesi sürecinde dildeki tüm yabancı sözcüklerin atılarak yerine diğer Türk lehçelerinden (Çağatayca, Uygurca vb.) kelimeler getirilmesi dili yapaylaştıracak zararlı bir tutumdur. Dilde doğallık ilkesi gereği, halkın diline yerleşmiş yabancı kelimeler Türkçe kabul edilmiş ve dilin yapay bir yola girmesini önlemek amacıyla diğer Türk lehçelerinden kelime alınmaması esası benimsenmiştir. Bu nedenle doğru cevap, diğer Türk lehçelerinden kelime aktarılmaması yönündeki kuralı içeren seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
Yeni Lisan Hareketi'nin dil sadeleşmesine yaklaşımını ve aşırı tasfiyeciliğe (öztürkçecilik) karşı duruşunu analiz etmek.
Yeni Lisan'ın, halkın diline yerleşmiş yabancı kelimeleri Türkçe kabul ettiği ve yapay kelime türetimine ya da başka lehçelerden kelime aktarımına karşı olduğu belirlenir.
Sorunun kökündeki yapaylaşt��rma ve tasfiyecilik karşıtlığı kavramlarını tarihsel bağlamıyla ilişkilendirmek gerekir.
2
Seçeneklerde verilen Yeni Lisan kurallarını, soruda belirtilen 'başka lehçelerden kelime aktarma çabalarını önleme' amacı doğrultusunda incelemek.
Diğer Türk lehçelerinden (Çağatayca, Uygurca vb.) kelime alınmaması kuralının bu amaçla doğrudan örtüştüğü tespit edilir.
Ziya Gökalp ve Ömer Seyfettin gibi isimlerin, dilin doğallığını korumak adına başka Türk lehçelerinden kelime ithal edilmesine karşı koydukları kuralı bulmak.
3
Diğer dil sadeleşmesi kurallarının amaçlarını karşılaştırarak elemeleri gerçekleştirmek.
Tamlamaların kaldırılması, Türkçe telaffuzun esas alınması ve İstanbul Türkçesinin ölçüt kabul edilmesi gibi kuralların genel sadeleşme ve standardizasyon amacı taşıdığı ancak lehçeler arası kelime geçişini engellemekle doğrudan ilgili olmadığı görülür.
Yanlış seçeneklerin elenmesiyle doğru seçeneği doğrulamak.

Key Concept

Yeni Lisan Hareketi'nin dil sadeleştirme ilkeleri ve dilde tasfiyeciliğe karşı duruşu
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Milli Edebiyat'ın Oluşumu ve Yeni Lisan Hareketi

More questions from this topic