Question

Difficulty: MediumDivan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Beyitlerle Kurulanlar

Bâkî'ye ait aşağıdaki beyitlerin, bir gazelin yapısal özellikleri (matla, makta, kafiye düzeni) göz önünde bulundurularak baştan sona doğru anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde sıralanışı nasıl olmalıdır?

  1. 1II. Fermân-ı aşka cân ile inkıyâdımız var
    Hükm-i kazâya zerre kadar inâdımız var
  2. 2III. Baş eğmeziz edânîye dünyâ-yı dûn içün
    Allâh'a şükür ne müteallik itiyâdımız var
  3. 3I. Minnet Hudâ'ya devlet-i dünyâ fenâ bulur
    Bâkî kalır sahîfe-i âlemde adımız var

Answer

Beyitlerin doğru sıralanışı sırasıyla; kendi i��inde kafiyeli olan matla beyti (II), ara beyit (III) ve şairin mahlasının yer aldığı makta beyti (I) şeklinde olmalıdır.
Gazel nazım şeklinin yapısal kuralları uyarınca ilk beyit olan matla kendi arasında kafiyeli (aaaa) olmalıdır. Verilen beyitler incelendiğinde 'inkıyâdımız var' ve 'inâdımız var' kafiyeli olan beyit ilk sırada olmalıdır. Son beyit olan makta ise şairin mahlasını taşımalıdır. Bu kurala uygun olarak 'Bâkî' mahlasının geçtiği beyit en sonda olmalıdır. Kalan ara beyit ise bu iki beytin arasında yer almalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Beyitlerin kafiye örgüsünü inceleyerek matla beytini belirlemek.
İkinci beyitteki 'inkıyâdımız var' ve 'inâdımız var' ifadeleri kendi aralarında kafiyelidir (aaaa).
Gazellerin ilk beyti (matla) kendi arasında kafiyeli olur. Bu nedenle bu beyit ilk sırada yer almalıdır.
2
Beyitlerde mahlas bulunup bulunmadığını kontrol ederek makta beytini belirlemek.
Birinci beyitte 'Bâkî' mahlası yer almaktadır.
Şairlerin takma isimlerini kullandıkları beyit gazelin son beytidir (makta). Dolayısıyla bu beyit en sonda yer almalıdır.
3
Kalan beytin konumunu belirleyerek sıralamayı tamamlamak.
Üçüncü beyit, kafiye düzeni (baba) ve mahlas içermemesi nedeniyle bir ara beyittir.
Ara beyitler matla ile makta arasında yer alır. Bu durumda sıralama matla, ara beyit ve makta şeklinde olmalıdır.

Key Concept

Gazel nazım şeklinin yapısal özellikleri, kafiye örgüsü (aaaa, baba, caca), matla ve makta beyitlerinin tespiti ile mahlasın beyit sıralamasındaki rolü.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question